Đợ t’ngay nâu, cóh vel đông tỉnh Quảng Ngãi plêệng p’răng pứih, đhr’năng bhrợ roóh crâng bấc bhlâng. Xoọc đâu, xoọc nặc g’lúh bấc c’la crâng lêy k’rong óch hi’la n’loong ra’răng, ra’văng lêy bhrợ pa liêm k’tiếc đoọng ha hân noo chóh crâng t’mêê bhrợ tước đhr’năng roóh crâng. Ha dợ ooy đợ, c’bhúh zêl cha’groong roóh cát cắh bấc lâng pr’đươi pr’dua bấc râu cắh liêm nắc k’đhạp đoọng zêl cha’groong roóh cát dưr váih. Anh Vinh, CTV Đài p’rá Việt Nam xay moon:

Moót m’pâng c’xêê 3 c’moo n’nắc ahay, đhị zr’lụ crâng đăn k’noong k’tiếc âng chr’hoong Nghĩa Hành lâng Minh Long nắc roóh cát r’rộ r’răm, bhrợ c’pân tước k’zệt hécta crâng chóh bạch đàn âng đhanuôr vel đông zr’lụ đâu. Chính quyền vel đông nắc ơy k’đươi moon k’ha riêng manứih lâng 2 xe zêl roóh cát lâng 15 chiến sĩ cảnh sát zêl cha’groong ra’roóh, Công an tỉnh Quảng Ngãi pấh bhrợ zâp bh’rợ zêl groong roóh cát. Râu tu bhrợ roóh cát crâng nắc tu mưy c’la crâng xoọc bêl óch hi’la đoong ra’răng nắc crêê clan roóh tước crâng bạch đàn âng zâp pr’loọng đhanuôr đăn đhị đêếc. C’la crâng nắc ơy đấh loon xay moon, k’đươi đhanuôr vel đông zêl t’pắt roóh cát. Hân đhơ cơnh đêếc, tu plêệng k’tiếc goóh gooi, đh’rứah lâng đhí k’rơ nắc bhrợ óih dưr jôông cát k’rơ đấh, nắc lêy k’đươi c’bhúh zêl cha’groong roóh cát Công an tỉnh Quảng Ngãi lêy zooi zúp, tu cơnh đêếc nắc vêy mặ zêl cha’groong roóh cát bêl hi’bu t’ngay n’nắc. Hân đhơ doọ vêy chêết bil ooy manứih, nắc bhiệc roóh cát nâu ơy bhrợ pa’cát 3 hécta crâng chóh âng zâp pr’loọng đăn đâu. Ooy tu bhiệc roóh cát nâu đoọng lêy, đhanuôr nắc dzợ chủ quan đắh bhiệc lêy đươi óih óch hi’la đoong âng răng, príh doóh paliêm cóh crâng đoọng ra’văng chóh hân noo crâng t’mêê. Cơnh lơơng cậ, c’năl đắh bh’rợ zêl cha’groong đoọng ha zâp c’la crâng cắh liêm choom, ha dợ ooy đâu, pr’đươi pr’dua zêl cha’groong roóh cát cung cắh liêm zâp, lấh mơ nắc chấc bhrợ lâng têy dzung. T’coóh Đinh A Hoàng, Chủ tịch UBND chr’val Thanh An, chr’hoong Minh Long đoọng năl:

Bhiệc zêl cha’groong roóh cát crâng k’đhạp bhlâng, bêl dưr váih roóh cát cắh đấh loon zêl cha’groong tu đhanuôr ắt cắh pa zưm mưy đhị. C’bhúh manứih cắh váih lâng râu pr’đươi pr’lướt zêl cha’groong roóh cát cung cắh.

Chr’hoong Minh Long xoọc đâu vêy lấh 23.700 hécta crâng a’bhưy, ooy đâu lấh 12 r’bhâu hécta nắc crâng bhrợ đươi. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc lêy ra’văng bhrợ zêl cha’groong roóh cát crâng cung cắh liêm zâp. Cơnh cóh chr’val Thanh An, chr’hoong Minh Long xoọc đâu vêy lấh 20.000 hécta crâng, nắc mưy ooy đợ vel đông vêy k’tiếc crâng chóh bấc bhlâng chr’hoong. Hân đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu cóh chr’val Thanh An nắc vêy mưy nhân viên hợp đồng ooy bhiệc zư lêy lâng padưr pa’xớc crâng nắc bhiệc k’đươi moon manứih zêl cha’groong roóh cát k’đhạp bhlâng. T’coóh Trần Văn Cường, Hạt kiểm lâm chr’hoong Minh Long moon:

Pr’đươi pr’dua nắc azi lêy lâng bhiệc roóh cát crâng nắc cắh zâp. Zr’nắh k’đhạp xoọc đâu bêl roóh pậ k’rơ nắc vêy xe tước cung căh cơnh bhrợ... lấh mơ nắc azi bhrợ lâng têy dzung k’goóh, cắh vêy râu pr’đươi pr’lướt n’hâu...

Tỉnh Quảng Ngãi xoọc đâu lấh 150 r’bhâu hécta crâng, ooy đâu k’tiếc crâng a’bhưy lấh 70 r’bhâu hécta, k’tiếc crâng chóh lấh 35 r’bhâu hécta pazưm lấh mơ nắc cóh 6 chr’hoong k’coong ch’ngai. Zêng lêy k’tiếc crâng cóh vel đông váih zâp cơnh cắh liêm, ha dợ pr’đươi pr’dua zêl roóh cát cắh váih liêm zâp, chấc k’đhơợng mưy a’chị, pa’pan... bơr pêê Công ty Lâm nghiệp xoọc ra’văng pa’xoọng bình zêl cha’groong roóh cát, máy bơm đác... t’coóh Nguyễn Đại, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh đoọng năl:

Bhrợ padưr zâp c’lâng bh’rợ zêl cha’groong roóh cát crâng, lấh mơ nắc cóh vel đông, Chi cục kiểm lâm nắc lêy cha’mêết bh’rợ zêl cha’groong roóh cát cóh vel đông.

Bhiệc ra’văng zâp pr’đươi pr’dua zêl cha’groong roóh cát đhị zâp vel đông k’coong ch’ngai tỉnh Quảng Ngãi cơnh xoọc đâu k’đhạp choom zêl t’păt crâng roóh. Tu cơnh đâu, tỉnh Quảng Ngãi nắc lêy cha’mêết bh’rợ zêl cha’groong t’pắt ra’roóh nắc đoo bha lâng, lâng padưr k’rơ bh’rợ xay moon đhộ bhứah tước zâp đhanuôr đoọng zâp đhanuôr padưr dal c’năl bh’rợ đắh bhiệc zêl cha’groong roóh cát crâng./.

Quảng Ngãi: Nguy cơ cháy rừng cao do đốt thực bì

          Những ngày qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trời nắng nóng gay gắt, nguy cơ dẫn đến cháy rừng rất cao. Hiện nay, đang là thời điểm nhiều chủ rừng đốt thực bì, chuẩn bị làm đất cho vụ trồng rừng mới dễ dẫn đến nguy cơ cháy rừng cao. Trong khi đó lực lượng chữa cháy quá mỏng và phương tiện thô sơ khó có thể dập tắt khi có cháy xảy ra. Anh Vinh, CTV Đài TNVN phản ảnh:

 Giữa tháng 3 năm ngoái, tại khu rừng giáp ranh giữa huyện Nghĩa Hành và Minh Long đã bốc cháy dữ dội, uy hiếp hàng chục héc ta  rừng trồng bạch đàn của người dân địa phương xung quanh. Chính quyền địa phương đã huy động hàng trăm nhân công và 2 xe chữa cháy cùng 15 chiến sĩ cảnh sát PCCC, Công an tỉnh Quảng Ngãi tham gia dập lửa. Nguyên nhân dẫn đến cháy rừng thật đơn giản: Một chủ rừng trong lúc đốt thực bì đã khiến đám cháy lan sang rừng bạch đàn của các hộ dân bên cạnh. Chủ rừng đã nhanh chóng báo động, nhờ người dân địa phương dập lửa. Tuy nhiên, do thời tiết hanh khô, cùng với gió mạnh khiến ngọn lửa bốc cháy dữ dội. Phải nhờ đến lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp ứng cứu nhờ đó đám cháy đã được khống chế trong chiều cùng ngày. Tuy nhiên, đám cháy đã thiêu trụi 3ha rừng trồng của các hộ lân cận. Qua vụ cháy này cho thấy, người dân vẫn còn chủ quan trong việc dùng lửa đốt thực bì, dọn dẹp vệ sinh chuẩn bị cho các vụ trồng rừng mới. Mặt khác, khiến thức về công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, các chủ rừng còn thiếu và yếu, trong khi đó, phương tiện chữa cháy còn thô sơ, chủ yếu là thủ công. Ông Đinh A Hoàng, Chủ tịch UBND xã Thanh An, huyện Minh Long cho biết:

Vấn đề phòng cháy chữa cháy rừng rất khó, khi xảy ra cháy rừng không kịp thời vì công đồng dân cư sống không tập trung. Lực lượng không có và phương tiện cũng không có.

Huyện Minh Long hiện có hơn 23.700ha rừng tự nhiên, trong đó, hơn 12.000 ha là rừng sản xuất. Tuy nhiên, việc trang bị công tác phòng chống cháy rừng cũng rất thô sơ. Điểu hình như ở xã Thanh An, huyện Minh Long hiện có hơn 20.000 ha rừng, là một trong những địa phương có diện tích rừng trồng nhiều nhất huyện. Tuy nhiên, hiện nay, ở xã Thanh An chỉ có 1 nhân viên hợp đồng về việc bảo vệ và phát triển rừng nên việc huy động lực lượng chữa cháy gặp khó khăn. Ông Trần Văn Cường, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Minh Long thừa nhận:

Phương tiện thì chúng tôi so với cháy rừng lớn thì phương tiện chưa đủ. Khó khăn hiện nay khi cháy lớn thì có xe tới cũng ngó thôi… Chủ yếu chúng tôi làm thủ công, bàn đập bàn cáo là chính, chứ dùng cơ giới không được.

Tỉnh Quảng Ngãi hiện có hơn 150 héc ta rừng; trong đó diện tích đất rừng tự nhiên hơn 70.000 ha, diện tích rừng trồng hơn 35.000 ha tập trung chủ yếu ở 6 huyện miền núi. Hầu hết diện tích rừng ở địa hình phức tạp; trong khi đó dụng cụ chữa cháy thô sơ như bàn dập lửa, bộ cào, rựa … một số Công ty Lâm nghiệp trang bị thêm bình chữa cháy, máy bơm nước. Ông Nguyễn Đại, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết:

Xây dựng các phương án phòng chống cháy rừng; đặc biệt ở cơ sở; Chi cục kiểm lâm sẽ tiến hành kiểm tra công tác phòng chống cháy rừng ở địa phương.

Việc trang bị các dụng cụ trang thiết bị PCCC rừng tại các địa phương miền núi tỉnh Quảng Ngãi như hiện nay khó có thể dập tắt đám cháy rừng lớn. Vì thế, tỉnh Quảng Ngãi cần xác định công tác PCCC rừng chủ yếu phòng là chính; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng tới từng người dân để mỗi người dân nâng cao ý thức về công tác phòng chống cháy rừng./.