P’loon đhị bêl pleng k’tiếc liêm buôn, t’cooh Phan Tạo, ặt đhị chr’val Gio Mỹ, chr’hoong Gio Linh, tỉnh Quảng Trị bhrợ k’tiếc, pa liêm ruộng bhươn choh bệêt apêê chr’noh ếp t’ngay. Tợơ ơy pay bh’nơơn hân noo nâu, t’cooh Tạo nắc choh bhơi rơ veh hân noo t’tun đoọng loon pa câl đhị cr’chăl Tết Nguyên đán k’nặ tước đâu. T’cooh Phan Tạo đoọng năl, cán bộ nông nghiệp chr’hoong ơy pa choom đhanuôr lêy bhrợ cớ, lalăm nắc bhrợ têng bhơi rơ veh hân noo ha ọt coh đhăm k’tiếc bôl dal, doó nong đác tuh đoọng vêy đơơng chô bh’nơơn, pa chô đợ rau bil bal lalăm hay tu boo đhí tuh bhlong bhrợ pa hư. “Cr’van đơ bhlầng nắc a tưch a đha, t’rị k’roọc, tơơm chr’noh bil bal đơ bhlầng, pa bhlầng nắc m’ma. Hân noo ha ọt ha pruốt tước, ma nuyh bhrợ têng lưm k’đhap zr’năh pa  bhlầng đăh m’ma choh, bh’năn băn. Lalăm nhà nước zup zooi nắc c’la đay pa zay ra văng choh bệêt ra văng apêê tơơm bhơi rơ veh đoọng pay pa chô đợ mơ bil bal tu boo tuh pa hư.”

       Tợơ apêê g’luh boo đhí tuh bhlong, lâh 1.800ha đhăm choh băn bh’năn dưp đác đhị tỉnh Quảng Trị crêê nong lịt, đác tuh t’cọong p’loong. Ngành bhrợ têng ha rêê đhuôch tỉnh Quảng Trị moon pa rớơt đhanuôr băn a chông nắc lêy p’loh băn muy hân noo bha lầng, ha dang băn lết hân noo nắc a bóc băn lêy mặ z’lâh tuh bhlong. Cơnh lâng băn a chông coh chuôh nắc lêy vêy a bóc đớc đác, k’bhuh điện dự phòng tu moọt hân  noo boo đhí, buôn vaih đhr’năng pặt điện, đợ boo bấc, biển tân glươy k’rơ… bhrợ đác coh a bóc băn tr’xăl. Cơnh lâng băn a xiu coh rôh đhị k’ruung đác, nắc lêy chơih pay pazêng zr’lụ liêm choom cơnh tệêm ngăn đợ nong đhậu, ch’hooi đác, băn rau coon nạ vêy cr’chăl dưr pậ đâh, băn m’ma zăng pậ đoọng đâh pay bh’nơơn lalăm hân noo boo tuh chô. T’cooh Thân Trọng Dũng, Chủ tịch UBND chr’val Vĩnh HIển, chr’hoong Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị đoọng năl: “K’đươi moon đhanuôr k’rong pa liêm a bóc tu lụ k’tiếc g’lâp, pa liêm apêê mô tơ điện đoọng choh băn bh’năn chr’noh dưp đác. UBND chr’val ơy k’đươi moon lâng apêê cấp, pa  bhlầng nắc apêê Ngân hàng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl đoọng ha đhanuôr pa đanh nợ, k’rong đớc nợ, đớc lãi. K’đươi moon nắc lêy vêy c’lâng bh’rợ chính sách đoọng ha đhanuôr vặ zên đoọng bhrợ têng cớ.”

       Tỉnh Quảng Trị nắc muy coh pazêng vel đong zâng lâng bấc rau ngân bhlầng tu apêê g’luh boo đhí tuh bhlong t’mêê đâu. Nắc tợơ lâh tuh, đhanuôr tỉnh Quảng Trị ơy pa liêm cớ clung ruộng crêê ta g’lâp, tệêm ngăn bhrợ têng hân noo ha ọt ha pruốt. T’cooh Võ Văn Hưng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đoọng năl: pazêng zr’lụ clung ruộng crêê ta g’lâp đhậu nắc lêy xăl choh apêê chr’noh ếp t’ngay: “A hêê nắc lêy vêy 1 cr’nọo bh’rợ k’rong pazêng, đanh đươnh coh đếêc ahêê lêy cha groong , bhrợ têng liêm lâng đhr’năng pleng k’tiếc tr’xăl. T’hước tước bhrợ têng tệêm ngăn, bh’nơơn dal lâng đanh mâng. Pa dưr tr’mông tr’meh âng đhanuôr pa tệêt lâng zêl, cha groong rau căh liêm âng pleng k’tiếc, lâng coh bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê đoọng bhrợ pa dưr pazêng pr’loọng đong ặt đhị zr’lụ ếp ta luôn zâng lâng boo đhí tuh bhlong đoọng zư đớc cr’van, ch’na đh’năh liêm choom./.”

Quảng Trị tìm giải pháp sản xuất nông nghiệp thích ứng với thiên tai

                       Thanh Hiếu- VOV miền Trung

Mưa lũ liên tiếp tại các tỉnh miền Trung gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. “Lũ chồng lũ” gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản, ảnh hưởng nặng nề đến đời sống, sản xuất nông nghiệp. Về lâu dài, chính quyền và người dân các tỉnh miền Trung đang cần phương án sản xuất nông nghiệp thích ứng trong điều kiện thiên tai thường xuyên xảy ra. Hiện nay, tỉnh Quảng Trị đang tập trung khắc phục thiệt hại thiên tai, khôi phục sản xuất.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, ông Phan Tạo, ở xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị làm đất, cải tạo ruộng vườn gieo trồng các loại rau ngắn ngày. Sau khi thu hoạch xong vụ rau này, ông Tạo sẽ trồng vụ rau kịp bán dịp Tết Nguyên đán sắp tới. Ông Phan Tạo cho biết, cán bộ nông nghiệp huyện đã hướng dẫn nông dân tổ chức lại sản xuất, trước mắt là sản xuất các cây rau màu vụ đông trên diện tích đất cao, không bị ngập lụt để có thu nhập, bù đắp một phần thiệt hại do thiên tai gây ra.“Tài sản chủ yếu là gia cầm, gia súc, cây trồng thiệt hại là nhiều, đặc biệt là giống. Vụ Đông Xuân đến, người sản xuất rất khó khăn về cây con giống. Trước khi nhà nước hỗ trợ thì mình cố gắng chuẩn bị trồng cây, rau màu, chuẩn bị các cây lương thực bù lại những phần bị mất do mưa lũ.”

Sau các đợt mưa bão, lũ lụt liên tiếp, hơn 1.800 ha diện tích nuôi thủy sản các loại tại tỉnh Quảng Trị bị ngập, nước lũ cuốn trôi. Ngành nông nghiệp tỉnh Quảng Trị khuyến cáo người nuôi tôm nên thả nuôi một vụ ăn chắc; nếu thả nuôi trái vụ thì ao nuôi phải có khả năng vượt lũ. Đối với nuôi tôm trên cát cần phải có ao chứa nước, hệ thống điện dự phòng vì vào mùa mưa bão, có thể xảy ra tình trạng mất điện, lượng mưa lớn, biển động mạnh… làm môi trường nước trong ao nuôi biến động. Đối với nuôi cá lồng trên sông, cần lựa chọn những địa điểm phù hợp như đảm bảo độ sâu, dòng chảy, thả nuôi các đối tượng có thời gian sinh trưởng nhanh, thả giống kích cỡ lớn để có thể thu hoạch trước mùa mưa lũ. Ông Thân Trọng Dũng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hiền, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị cho biết:“Chỉ đạo bà con tập trung thu dọn ao hồ do bùn đất, phù sa san lấp, sửa sang các mô tơ điện phục vụ nuôi trồng thủy sản. UBND xã đã kiến nghị với các cấp, đặc biệt các ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho bà con gia hạn, khoanh nợ, khoanh lãi. Đề nghị có các chủ trương chính sách cho bà con vay vốn để tái sản xuất.”

Tỉnh Quảng Trị là một trong những địa phương chịu nhiều thiệt hại nặng nề do các đợt bão lũ vừa qua. Ngay sau lũ, người dân tỉnh Quảng Trị đã cải tạo lại đồng ruộng bị bồi lấp, ổn định sản xuất vụ Đông Xuân. Ông Võ Văn Hưng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết: Những vùng đồng ruộng bị bồi lấp sâu có thể chuyển đổi sang trồng các loại cây rau màu ngắn ngày.“Chúng ta phải có 1 chương trình tổng thể, dài hạn trong đó chúng ta phải ứng phó với vấn đề biến đổi khí hậu. Hướng đến sản xuất an toàn, hiệu quả và bền vững. Phát triển kinh tế xã hội gắn với phòng chống thiên tai, và trong chương trình xây dựng nông thôn mới để xây dựng những gia đình ở vùng thấp trũng thường xuyên bị lũ lụt những căn nhà chống lũ để cất trữ tài sản, lương thực thực phẩm để họ chủ động ứng phó với thiên tai./.”