Boo tuh ta luôn đhị apêê tỉnh miền Trung lâng đhr’năng pậ bhưah, đớc rau căh liêm ngân pa bhlầng. “Tuh tân gơn tuh” bhrợ bil bal bấc đăh coon ma nuyh lâng cr’van cr’bhộ, bhrợ căh liêm tước pr’ặt tr’mông, bhrợ têng ha rêê đhuôch. Xọoc đâu, tỉnh Quảng Trị xoọc pa zay pa liêm rau đợ bil bal, pa liêm bh’rợ tr’nêng lâng apêê bh’rợ bhrợ têng đh’rưah.

        P’loon bêl pleng k’tiếc liêm, t’cooh Phan Tạo, ặt đhị chr’val Gio Mỹ, chr’hoong Gio Linh, tỉnh Quảng Trị bhrợ têng k’tiếc, pa liêm ruộng bhươn choh bệêt bhơi rơ veh ếp t’ngay. Tợơ ơy pay bh’nơơn xang hân noo  bhơi rơ veh nâu, t’cooh Tạo nắc vêy pa xoọng zên đoọng choh bhrợ cớ hân noo t’tun đoọng pa câl đhị cr’chăl Tết k’nặ tước đâu. T’cooh Phan Tạo đoọng năl, t’mêê đâu, cán bộ nông nghiệp chr’hoong ơy pa choom đhanuôr lêy cơnh bhrợ têng, lalăm nắc ta bhưah bhrợ têng apêê tơơm chr’noh hân noo ha ọt coh đhăm k’tiếc dal, doó nong tuh đoọng pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ, cloih pa chô đợ rau bil bal tu boo đhí tuh bhlong pa hư lalăm đếêc. Ting cơnh t’cooh Phan Tạo, choh bhơi rơ veh ếp t’ngay, bh’nơơn đơơng chô đâh nắc cơnh đoọng pa dưr bh’rợ tr’nêng, đâh vêy zên đoọng k’rong bhrợ hân noo t’tun. Cr’van đong zi nắc zập bh’năn băn đơ bhlầng, tơơm chr’noh bil bal cung bấc, pa bhlầng nắc m’ma. Hân noo ha ọt ha pruốt tước, ma nuyh bhrợ têng lưm k’đhap bhlầng đăh m’ma tơơm chr’noh bh’năn băn. Lalăm bêl nhà nước zooi đoọng nắc a đay pa zay ra văng zập m’ma choh bhrợ, ra văng zập chr’noh đoọng cloih pa chô đợ mơ bil bal tu boo đhí tuh bhlong.

        Tỉnh Quảng Trị nắc muy coh pazêng vel đong zâng lâng đhr’năng bil bal tu apêê g’luh tuh tân gơn tuh t’mêê đâu đhị miền Trung. Lâh mơ pazêng đợ bil bal đăh coon manuyh, cr’van cr’bhộ, k’tiếc bhrợ têng cha crêê ta g’lấp, k’đhap đoọng pa liêm bhrợ têng. M’ma choh, bh’năn băn căh zập, nha nhự môi trường bhrợ đhr’năng vaih pr’luh cr’ay. Tợơ lâh tuh, đhanuôr tỉnh Quảng Trị ơy pa liêm ruộng tông lâh ta g’lấp đoọng tệêm ngăn bhrợ têng hân noo ha ọt ha pruốt. Tỉnh cung ơy lêy cha mệêt bhrợ pa liêm cớ cơnh bhrợ têng ha rêê đhuôch liêm choom cơnh lâng đhr’năng pleng k’tiếc căh liêm ta luôn dưr vaih. T’cooh Võ Văn Hưng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đoọng năl: Pazêng zr’lụ clung ruộng crêê ta g’lâp choom xăl choh bhrợ tơơm chr’noh rau lơơng, ếp t’ngay: A hêê nắc vêy 1 bh’rợ k’rong pazêng, đanh t’ngay coh đếêc ahêê nắc zâng lâng đhr’năng pleng k’tiếc căh liêm. T’hước tước bhrợ têng tệêm ngăn, bh’nơơn dal lâng đanh mâng. Pa dưr tr’mông tr’meh đhanuôr pa tệêt lâng cha groong rau căh liêm âng pleng k’tiếc lâng coh bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê đoọng bhrợ pa dưr pazêng pr’loọng đong đhị zr’lụ ếp ta luôn crêê tuh bhlong pazêng đhr’năng đong cha groong tuh đoọng đớc cr’van cr’bhộ, cha na đh’năh đoọng hapêê pa ghit zêl lâng đhr’năng căh liêm âng pleng k’tiếc./.

Quảng Trị tìm giải pháp sản xuất nông nghiệp thích ứng với thiên tai

Mưa lũ liên tiếp tại các tỉnh miền Trung với quy mô rộng, cường độ mạnh gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. “Lũ chồng lũ” gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản, ảnh hưởng nặng nề đến đời sống, sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, tỉnh Quảng Trị đang nỗ lực khắc phục thiệt hại, khôi phục sản xuất bằng các giải pháp đồng bộ.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, ông Phan Tạo, ở xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị làm đất, cải tạo ruộng vườn gieo trồng các loại rau ngắn ngày. Sau khi thu hoạch xong vụ rau này, ông Tạo sẽ có thêm chi phí để trồng vụ rau kịp phục vụ thị trường Tết Nguyên đán sắp tới. Ông Phan Tạo cho biết, vừa qua, cán bộ nông nghiệp huyện đã hướng dẫn nông dân tổ chức lại sản xuất, trước mắt là mở rộng sản xuất các cây rau màu vụ đông trên diện tích đất cao, không bị ngập lụt để tăng thu nhập, bù đắp một phần thiệt hại do thiên tai gây ra. Theo ông Phan Tạo, trồng rau ngắn ngày, thu hoạch nhanh là giải pháp khôi phục sản xuất, nhanh chóng có vốn tái đầu tư cho mùa vụ. “Tài sản chủ yếu là gia cầm, gia súc, cây trồng thiệt hại là nhiều, đặc biệt là giống. Vụ Đông Xuân đến, người sản xuất rất khó khăn về cây con giống. Trước khi nhà nước hỗ trợ thì mình cố gắng chuẩn bị trồng cây, rau màu, chuẩn bị các cây lương thực bù lại những phần bị mất do mưa lũ.”

Tỉnh Quảng Trị là một trong những địa phương gánh chịu thiệt hại nặng nề do các đợt lũ chồng lũ vừa qua ở miền Trung. Ngoài những thiệt hại về người, tài sản, đất sản xuất bị bồi lấp, thay đổi hiện trạng rất khó khôi phục. Nguồn giống cây trồng, vật nuôi bị thiếu hụt nghiêm trọng, ô nhiễm môi trường khiến nguy cơ dịch bệnh có thể xảy ra. Ngay sau lũ, người dân tỉnh Quảng Trị đã cải tạo lại đồng ruộng bị bồi lấp để ổn định sản xuất vụ Đông Xuân. Tỉnh cũng đã rà soát lại cơ cấu sản xuất nông nghiệp thích ứng trong điều kiện thiên tai thường xuyên xảy ra. Ông Võ Văn Hưng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết: Những vùng đồng ruộng bị bồi lấp sâu có thể chuyển đổi sang trồng các loại cây rau màu ngắn ngày.“Chúng ta phải có 1 chương trình tổng thể, dài hạn trong đó chúng ta phải ứng phó với vấn đề biến đổi khí hậu. Hướng đến sản xuất an toàn, hiệu quả và bền vững. Phát triển kinh tế xã hội gắn với phòng chống thiên tai, và trong chương trình xây dựng nông thôn mới để xây dựng những gia đình ở vùng thấp trũng thường xuyên bị lũ lụt những căn nhà chống lũ để cất trữ tài sản, lương thực thực phẩm để họ chủ động ứng phó với thiên tai./.”