Ắt mamông cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh nắc cóh bấc c’moo ahay, apêê ađhi học sinh đhị cr’noon A Liêng, chr’val Tà Rụt, chr’hoong Đakrông, tỉnh Quảng Trị nắc chang k’ruung Đakrông tước ooy trường học.

  Đoo bêl boo ngân, đác k’ruung ga mắc nắc apêê ađhi đhêy học, ắt cóh đong. Cắh muy học sinh nắc đhanuôr kiêng đơơng âng hàng hoá, chr’nóh chr’bêết công chang k’ruung đoọng tước ooy ch’nang n’đắh tốh, vêy cơnh bhrợ bấc rau cắh liêm crêê.

Cóh bấc c’moo n’nâu, đhanuôr lâng học sinh cóh cr’noon A Liêng, chr’val Tà Rụt, chr’hoong Đakrông kiêng xiêr ooy zr’lụ chr’val nắc lướt chang k’ruung. Cắh vêy zung, cắh vêy bhuông, đanh đanh nắc vêy xăm lốp ô tô vêy manuýh ta ha bơm ga mắc, đớc k’coon lâng bha ar bha tơ xang n’nắc nắc pa chang lướt học đoọng doọ lấh ng’dzếp. M’pâng đhâng, muy c’bhúh apêê ađhi học sinh tơợ lớp 2 tước lớp 6 nắc lấh xa nấp, khăn quang bhrôông tôm đớc cóh chr’đhung ni lông cắh cậ t’mót ooy chr’đhung đớc bha ar, xang n’nắc chang k’ruung. Muy bơr cha nắc apêê pân đil công chang k’ruung đhậu tước ooy tr’veng, hoọng nắc guy zong óih, chr’nóh chr’bêết đơơng âng ooy zr’lụ chr’val đoọng pa câl. A moó Hồ Thị Chiêng, 24 c’moo, đhanuôr cr’noon A Liêng, chr’val Tà Rụt, chr’hoong Đakrông xay moon, zập t’ngay nắc chang k’ruung bơr pêê chu, ha dzợ apêê ađhi học sinh lướt học nắc zr’nắh k’đháp pa bhlâng, cóh ra diu chang đác k’ruung cha cêết pa bhlâng, k’er pa bhlâng: “Zập t’ngay p’niên k’tứi chang k’ruung lướt học zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Ha dang đác ga mắc nắc apêê đoo chang k’ruung công bhrập, bha ar lứch dzếp, chr’đhung đớc bha ar công loong. Vêy xăm ô tô nắc bơm, k’căn cắh cậ k’conh chang k’ruung đơơng k’coon lướt học. Hân noo boóh túh nắc ắt cóh đong, đoo bêl đác xrêết nắc đoọng k’coon lướt học cớ.”

Cr’noon A Liêng, chr’val Tà Rụt, chr’hoong Đakrông, tỉnh Quảng Trị vêy 84 pr’loọng đong đhanuôr lâng lấh 340 cha nắc ắt mamông. Cóh đêếc vêy 70 a đhi học sinh cóh zập cấp học zập t’ngay nắc chang k’ruung Đakrông bhứah k’nặ 100 mét tước ooy chr’val đoọng học. Bấc bhlâng nắc apêê ađhi học sinh tiểu học đhị bơr zr’lụ trường A Vương lâng A Đăng âng Trường Tiểu học Tà Rụt. Thầy giáo Nguyễn Văn Bình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tà Rụt xay moon, hân đhơ đhr’năng lướt chô zr’nắh k’đháp pa bhlâng nắc apêê ađhi zay học cắh dzợ cơnh, hân đhơ muy t’ngay học bơr chu nắc apêê ađhi công lướt. Nhà trường ta luôn p’too moon k’conh k’căn chang n’đắh tốh k’ruung ta luôn đơơng âng k’coon lướt học đoọng nhâm mâng rau liêm crêê. Hân noo boo nắc chêếc đong manuýh bhúh xoọng, pr’zớc cóh chang n’đắh đâu đoọng apêê đhi ắt, đoọng bơơn lướt học. Thầy giáo Nguyễn Văn Bình prá: “Vêy muy bơr apêê ađhi học sinh n’đắh tốh k’ruung nắc lướt chô cóh hân noo boo zr’nắh k’đháp pa bhlâng, đác nắc hooi hor, bấc apêê ađhi lứch dzếp dzong xa nấp, dzếp lứch bha ar bha tơ học tập. Ha dang cóh pazêng t’ngay boo ngân, đhí k’rơ nắc đoọng apêê ađhi đhêy học, đợ t’ngay boo đác doọ nong nắc k’dua k’conh k’căn đơơng âng. Lấh n’nắc, xoọc đâu học sinh nắc vêy nhà nước xay bhrợ bán trú, tu cơnh đêếc đợ t’ngay boo ngân học sinh choom ắt cóh trường lâng vêy zên đoọng cha đhâng.”

Đhị zr’lụ chr’hoong Đakrông vêy 8 cr’noon cắh vêy zung đhị k’ruung, đhị tọm đác đoọng ha học sinh lướt học. Cóh đêếc chr’val Tà Rụt nắc vêy đong vêy cr’noon A Liêng ắt mamông cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh, đợ học sinh lướt chang k’ruung tước ooy trường bấc pa bhlâng. Cóh cr’chăl hân noo đhí boo k’nặ váih, bh’rợ chang k’ruung lướt học âng apêê ađhi nắc zr’nắh k’đháp lấh mơ. T’coóh Hồ Văn Nhiếp, Chủ tịch UBND chr’val Tà Rụt, chr’hoong Đakrông, tỉnh Quảng Trị xay moon, bh’rợ âng vel đong nắc lướt xay moon p’too pa choom đhanuôr cắh choom chang k’ruung cóh hân noo boo túh, đoọng xa nấp phao ha apêê ađhi chang k’ruung cóh hân noo boo, đoọng công an đương lêy cóh bơr n’đắh k’ruung, zâl cha groong cắh đoọng đhanuôr lướt chô bêl boo túh ga mắc đoọng g’đéch dưr váih rau cắh liêm crêê: “Bhrợ muy bêệ zung ga mắc nắc cắh vêy zên. Chr’val công xay moon lâng cấp piing, công ta đang moon c’bhúh xã hội, cha nắc manuýh liêm loom đơớh hân bhrợ têng muy bêệ zung đhị k’ruung n’nâu, đoọng liêm crêê ha đhanuôr lướt chô, tr’câl tr’bhlêy hàng hoá chr’nóh chr’bêết, k’coon ta đhi lướt học liêm buôn, g’đéch cóh hân noo boo túh”./.

Quảng Trị: Học sinh miền núi băng sông đến trường

                                        CTV Thanh Hiếu/VOV Miền Trung

Sống trong vùng cô lập nên nhiều năm qua, các em học sinh tại thôn A Liêng, xã Tà Rụt, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị phải băng sông Đakrông để đến trường học. Mỗi khi có trời mưa lớn, nước sông dâng cao thì các em đành phải nghỉ học, ở nhà. Không chỉ học sinh mà người dân muốn vận chuyển hàng hóa, nông sản cũng buộc phải lội sông để sang bờ bên kia tiềm ẩn nhiều nguy hiểm đến tính mạng.

  Nhiều năm nay, người dân và học sinh ở thôn A Liêng, xã Tà Rụt, huyện Đakrông muốn sang trung tâm của xã chỉ có cách lội sông. Không có cầu, không có đò, hi hữu lắm mới thấy những chiếc xăm lốp ô tô được người lớn bơm phồng, đặt con mình kèm sách vở ngồi lên rồi đưa sang sông đi học cho đỡ bị ướt. Giữa trưa, một nhóm các em học sinh từ lớp 2 đến lớp 6 vội vã cởi đồng phục, khăn quàng đỏ gói lại trong túi ni lông hoặc cho vào cặp sách rồi mình trần, mặc quần cộc lội sang sông. Đến bờ bên kia thì các em mặc lại đồng phục và tiếp tục đến trường. Một vài phụ nữ cũng lội sông nước ngập ngang hông, lưng đeo gùi nặng chất đầy củi, nông sản đưa sang trung tâm xã để bán. Chị Hồ Thị Chiêng, 24 tuổi, người dân thôn A Liêng, xã Tà Rụt, huyện Đakrông chia sẻ, mỗi ngày phải lội sông vài vòng vừa đi vừa về, còn các em học sinh đi học rất vất vả, nguy hiểm, buổi sáng lội sông nước rất lạnh, tội nghiệp lắm: “Hằng ngày mấy cháu lội sông đi học thì cũng cực. Nếu nước to mấy cháu lội sông cũng bị ngã, sách vở ướt hết, cả cặp cũng trôi. Có xăm ô tô bơm lên, mẹ hoặc bố lội sông chở con đi học. Mùa lũ ở nhà nghỉ, khi nào nước xuống mới cho đi học lại.”

Thôn A Liêng, xã Tà Rụt, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị có 84 hộ dân với trên 340 nhân khẩu. Trong đó có 70 em học sinh ở các cấp học hằng ngày phải lội qua sông Đakrông rộng gần 100 mét sang trung tâm xã đi học. Phần lớn các em là học sinh tiểu học tại hai điểm trường A Vương và A Đăng thuộc Trường Tiểu học Tà Rụt. Thầy giáo Nguyễn Văn Bình, Hiệu trưởng trường Tiểu học Tà Rụt cho biết, mặc dù điều kiện đi lại rất khó khăn nhưng các em rất ham học, đi học siêng năng kể cả ngày 2 buổi lội sông. Nhà trường thường xuyên nhắc nhở phụ huynh có con ở bên kia sông đưa các em đi học để đảm bảo an toàn. Mùa mưa thì tìm nhà người thân quen ở bên này để gửi các em ở nhờ cho các em được đi học. Thầy giáo Nguyễn Văn Bình nói: “Có một số học sinh bên kia suối thì đi lại về mùa mưa rất khó khăn, nước thì chảy xiết, nhiều em thì ướt quần ướt áo, ướt cả đồ dùng học tập. Trường hợp những ngày mưa to gió lớn thì buộc phải nghỉ học, ngày mưa nước bình thường, nước bình thường thì phụ huynh phải đưa đón. Hơn nữa hiện nay học sinh được hỗ trợ của nhà nước về chế độ bán trú nên những ngày mưa lớn học sinh có thể ở lại và có tiền để ăn trưa.”

Trên địa bàn huyện Đakrông có 8 thôn chưa có cầu qua sông, qua suối cho học sinh đi học. Trong đó xã Tà Rụt là địa phương có thôn A Liêng sống trong vùng cô lập có số lượng học sinh băng sông đến trường đông nhất. Trong thời điểm mùa mưa bão cận kề, việc lội sông đi học của các em học sinh càng gian nan và nguy hiểm hơn. Ông Hồ Văn Nhiếp, Chủ tịch UBND xã Tà Rụt, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị cho biết, biện pháp của địa phương là tuyên truyền người dân không đi ra sông suối vào mùa mưa lũ, hỗ trợ áo phao cho con em qua suối vào mùa mưa, cử công an chốt chặn hai bên bờ ngăn không cho bà con đi lại tránh rủi ro. “Làm một chiếc cầu lớn thì không đủ kinh phí. Xã cũng báo cáo với cấp trên, cũng kêu gọi các tổ chức xã hội, cá nhân hảo tâm quan tâm sớm có chiếc cầu để qua sông thuận tiện cho bà con nhân dân trao đổi hàng hóa nông sản, con em được đi học dễ dàng, tránh mùa mưa bão”./.