Tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy, pr’luh pa zruah a ọc châu Phi bha lâng năc ơy choom t’zâl t’bil, manuyh b’băn tỉnh Quảng Trị xoọc chêệc c’lâng bh’rợ băn pa dưr cớ. T’cooh Phan Thanh Hiền, coh cr’noon An Lợi, chr’val Triệu Độ, chr’hhoong Triệu Phong xay moon, xang bêl lứch pr’luh anoo năc tơợp băn cớ. T’cooh Hiền công cơnh đhanuôr coh zr’lụ kiêng pa dưr bh’rợ băn a ọc ting cơnh bh’rợ liêm crêê sinh học năc n’jưah căh liêm crêê ooy c’rol n’jưah căh zập m’ma a ọc: “Xang bêl pr’luh pa zruah a ọc, bêl pr’luh ơy ta zâl t’bil năc zên căh dzợ vêy, xoọc đâu băn cớ, tr’nơơp, năc zên câl bh’năn căh vêy, râu bơr cậ năc m’ma a ọc ta bhuch, lâng đợ zên ng’câl m’ma công bâc năc đhanuôr căh lâh kiêng băn. M’ma xoọc đâu bấc lâh pêê chu t’piing lâng l’lăm ahay, coh l’lăm ahay muy p’nong mơ 500 tước 600 r’bhâu đồng, xoọc đâu, muy p’nong tơợ 1,6 tước 1,8 ức đồng, ha dang m’ma a ọc liêm coh xoọc đâu muy p’nong lâh 10kg năc tước 3 ức m’pâng.”

Xang bêl doọ vêy pr’luh, a ọc căn đoọng t’vaih m’ma xiêr bâc pa bhlâng. Ting cơnh Sở Nông nghiệp lâng pa dưr bhươl cr’noon tỉnh Quảng Trị, xoọc đâu pr’luh pa zruah a ọc châu Phi năc dưr vaih cớ coh muy bơr pr’loọng đong b’băn la leh. Pa bhlâng, vêy đhr’năng dưr vaih cớ coh pazêng chr’val căh ơy lâh 30 t’ngay cơnh apêê chr’val Vĩnh Chấp, Vĩnh Lâm âng chr’hoong Vĩnh Linh; Gio Hải, Trung Giang, thị trấn Gio Linh âng chr’hoong Gio Linh. T’cooh Nguyễn Hữu Phần, Phó Chủ tịch UBND chr’val Triệu Độ, chr’hoong Triệu Phong xay moon: Pr’luh pa zruah a ọc châu Phi năc bhrợ bil hư lâh 80% pazêng a ọc âng vel đong. Xang bêl lứch pr’luh, đhanuôr lum zr’năh k’đhap bêl zên coh đhanuôr căh dzợ vêy zập, m’ma a ọc công ta bhúch, muy bơr vel đong vaih cớ pr’luh năc đhanuôr căh lâh kiêng băn: “Coh đâu, tr’nơớp năc xay moon đoọng ha đhanuôr xay bhrợ ting cơnh xa nay bh’rợ, ha dang băn cớ, râu bơr cậ năc pa liêm pa sạch c’rol lâng pazêng zr’lụ b’băn, đoọng nhâm mâng bêl băn cớ năc doọ bhrợ zr’năh k’đhap. Lâng vel đong xoọc đâu, băn cớ a ọc bâc bhlâng năc đợ bâc âng a ọc xoọc vêy coh đhanuôr bêl pr’luh pa zruah a ọc dzợ u vaih coh muy bơr zr’lụ, m’ma a ọc đoọng tơợp băn xoọc lum zr’năh k’đhap.”

Xoọc đâu, tỉnh Quảng Trị xoọc ta đang moon lâng vel đong vêy pr’luh pa zruah a ọc châu Phi năc xay bhrợ crêê liêm pazêng bh’rợ zâl cha groong pr’luh crêê cơnh xa nay bh’rợ; pa liêm pa sạch, t’bil đọc, vi trùng coh zr’lụ vaih pr’luh; ch’mêệt lêy ghít pazêng zr’lụ vaih pr’luh; bhrợ têng bh’rợ xay moon vêy pr’luh lâng xay moon doọ dzợ vêy pr’luh crêê cơnh xa nay. Lâng pazêng vel đong doọ dzợ vêy pr’luh năc t’bhlâng băn pa dưr cớ a ọc ting cơnh bh’rợ liêm crêê. Ngành chức năng pa choom đhanuôr băn a ọc xay bhrợ ta nih đha nâng pazêng bh’rợ kỹ thuật coh bh’rợ b’băn liêm crêê sinh học, ta luôn pa liêm pa sạch, t’bil độc vi trùng coh c’rol… T’cooh Đào Văn An, Phó chi cục trưởng Chi cục b’băn lâng Thú y tỉnh Quảng Trị xay moon: Vel đong xoọc bhrợ pa dưr chính sách pa dưr k’dâng 25 r’bhâu p’nong a ọc căn đoọng băn a ọc căn đhị vel đong tỉnh bơơn mơ k’dâng 50 r’bhâu p’nong; pr’loong đong b’băn hân đoo nhâm mâng zập râu liêm choom năc choom băn cớ: “Tỉnh Quảng Trị vêy tước lâh 70 r’bhâu pr’loong đong b’băn la leh, bh’rợ nhâm mâng râu liêm crêê sinh học coh bh’rợ b’băn năc k’đhap pa bhlâng. Tu cơnh đêêc, bêl băn cớ năc đhr’năng dưr vaih pr’luh k’rơ pa bhlâng. Muy bơr chr’val xang bêl lứch pr’luh 30 t’ngay, xay moon ơy lứch pr’luh năc pr’luh dưr vaih cớ, tu cơnh đêêc năc apêê băn a ọc âng vel đong n’năc, băn cớ năc pr’luh pa zruah a ọc Châu Phi dưr vaih cớ. Nâu đoo công năc râu zr’năh k’đhap âng vel đong./.”

Quảng Trị: Vừa tái đàn vừa ngăn chặn nguy cơ

tái bùng phát dịch tả lợn Châu Phi

                            PV Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

Dịch tả lợn Châu Phi xuất hiện ở tỉnh Quảng Trị từ cuối tháng 3 năm ngoái đến nay làm  hơn 55 nghìn con lợn mắc bệnh, chết, buộc phải tiêu hủy. Hơn 10 ngàn hộ chăn nuôi ở 114 xã phường bị ảnh hưởng. Đến nay, dịch tả lợn Châu Phi có nguy cơ bùng phát trở lại. Hiện tỉnh Quảng Trị đang tập trung thực hiện các biện pháp ngăn chặn bệnh dịch tả lợn Châu Phi tái bùng phát và tập trung tái đàn lợn.  

Từ đầu năm đến nay,  dịch tả lợn Châu Phi cơ bản được đẩy lùi, người chăn nuôi tỉnh Quảng Trị đang tìm hướng tái đàn. Ông Phan Thanh Hiền, ở thôn An Lợi xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong cho biết, sau khi hết dịch bệnh anh bắt đầu chăn nuôi trở lại. Hiện giá lợn giống quá cao mà nguồn giống trong dân thiếu trầm trọng. Ông Hiền cũng như nông dân trong vùng muốn phát triển chăn nuôi lợn theo phương pháp an toàn sinh học nhưng vừa không đủ điều kiện chuồng trại vừa không có lợn giống: “Sau khi dịch tả, đoạn dịch xong thì nguồn vốn nó cạn kiệt, giờ tái đàn, trước tiên, thì nguồn vốn hơi bị khó, thứ hai là con giống đang khó khăn, với giống quá cao nên bà con cũng ngại đầu tư. Con giống hiện nay đắt gấp ba so với trước, hồi trước một con 500 tới 600 ngần đồng, bữa nay, một con từ 1,6 đến 1,8 triệu đồng, nếu như giống heo siêu hiện nay nếu một con trên 10 kg là phải 3 triệu rưỡi.”

  Sau dịch, lợn nái để cung cấp giống suy giảm nghiêm trọng. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị, hiện dịch tả lợn Châu Phi vẫn tiếp tục xảy ra ở một số hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Đặc biệt, có hiện tượng tái phát tại các xã chưa qua 30 ngày như các xã Vĩnh Chấp, Vĩnh Lâm thuộc huyện Vĩnh Linh; Gio Hải, Trung Giang, thị trấn Gio Linh thuộc huyện Gio Linh. Ông Nguyễn Hữu Phần, Phó chủ tịch UBND xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong cho biết: dịch tả lợn Châu Phi đã làm thiệt hại hơn 80% tổng đàn của địa phương. Sau khi hết dịch, bà con gặp khó khăn khi nguồn vốn trong dân cạn kiệt, nguồn lợn giống thiếu, một số địa phương dịch tái phát nên bà con rất e ngại việc tái đàn: “Ở đây, thứ nhất tuyên truyền cho bà con thực hiện theo quy trình nếu tái đàn, thứ hai nữa phải vệ sinh chuồng trại và các khu vực chăn nuôi nhằm đảm bảo khi tái đàn nó không ảnh hưởng. Đối với địa phương hiện nay, tái đàn chủ yếu là số lượng lợn có trong dân khi cái bệnh dịch tả lợn nó sót lại, nguồn giống đầu vào thì đang khó khăn.”

Hiện nay, tỉnh Quảng Trị yêu cầu đối với địa phương đang có bệnh dịch tả lợn Châu Phi cần triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch theo đúng quy định; tiến hành vệ sinh, tiêu độc khử trùng ổ dịch; quản lý chặt chẽ các ổ dịch; thực hiện công bố dịch và công bố hết dịch theo đúng quy định. Đối với các địa phương đã hết dịch cần tập trung tái đàn theo hướng an toàn, hiệu quả. Ngành chức năng hướng dẫn người chăn nuôi lợn áp dụng nghiêm các biện pháp kỹ thuật trong chăn nuôi an toàn sinh học, thường xuyên vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại… Ông Đào Văn An, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Trị, cho biết: Địa phương đang xây dựng chính sách khôi phục khoảng 25.000 con lợn nái để đàn lợn nái trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 50.000 con; Hộ nào đảm bảo điều kiện mới được thả nuôi: “Tỉnh Quảng Trị có đến hơn 70 nghìn hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, việc đảm bảo an toàn sinh học trong chăn nuôi rất khó khăn. Do vậy, khi tái đàn thì nguy cơ tái phát dịch rất cao. Một số xã sau khi hết dịch 30 ngày, công bố hết dịch rồi thì dịch lại tái phát, tức là họ nuôi những con lợn trong địa phương đó nuôi lại thôi thì lại tiếp tục tái phát dịch tả lợn Châu Phi. Đây cũng là cái khó cho địa phương./.”