Xang 1 ha dum lướt, xe đơơng âng ta mooi đơơng amoó Lê Thị Thơm, coh chr’val Kim Phượng, chr’hoong Định Hoá, tỉnh Thái Nguyên tước ooy Quảng Trị đoọng bắt hương đhị piing xal âng k’conh năc liệt sĩ Lê Anh Hiến, lâh chêệt bil c’moo 1973 đhị c’lâng 9 Nam Lào, xoọc đhêy ăt đhị Nghĩa trang liệt sĩ k’tiêc k’ruung Trường Sơn.

C’moo hân đoo công cơnh đêêc, đoo bêl tước ooy t’ngay 27/7, amoó Thơm năc dưr lướt ooy Quảng Trị. Lướt tước ooy thành phố Đông Hà, amoó Thơm chô ooy đong đương hơnh deh bhuh xoọng liệt sĩ- Đong ta mooi 27/7. Coh l’lăm ahay, bêl pr’loọng đong bơơn xơợng xay moon k’conh xoọc đhêy ăt đhị Nghĩa trang liệt sĩ k’tiêc k’ruung Trường Sơn, năc công g’luh tr’nơơp amoo Thơm dzoóc ooy xe đơơng âng ta mooi mọt ooy Quảng Trị đoọng bơơn bắt n’jeh hương đhị ping xal âng k’conh. Xoọc đêêc, c’lâng p’rang zr’năh k’đhap, ch’ngai bha dăh, bh’rợ cha, ăt, lướt chô zr’năh k’đhap pa bhlâng. Coh t’tun n’nâu, bêl n’năl vêy đong ta mooi 27/7 xay bhrợ đoọng ha apêê bhuh xoọng pazêng liệt sĩ, a đoo đh’rưah lâng bâc bhuh xoọng liệt sĩ ơy lêy pay đhị đâu năc đhị đoọng đhêy ăt. Amoó Lê Thị Thơâtp bhlâng yêm loom lâng bh’rợ tr’nêng âng apêê pa bhrợ coh đong ta mooi 27/7: “Acu vêy apêê đoo đơơng hơnh deh liêm crêê bhlâng, đhị đhêy ăt liêm buôn, zup zooi bhrợ têng bha ar bha tơ đoọng ha pr’loọng đong đơơh pa bhlâng. Pa choom pr’loọng đong cu lướt chêêc lêy ping xal liêm buôn. Acu lêy ghít râu cr’noọ bh’rợ liêm crêê, pa xiêr năc mơ atôh cr’noỌ hay chơợ bhuh xoọng âng pr’loọng đong zi.”

K’tiêc k’ruung doọ dzợ vêy xa nul âng súng, Quảng Trị ta luôn năc đhăm k’tiêc bấc ngai tước. Cựu chiến binh Nguyễn Đức Duần, ăt coh chr’val Mông Hoá, thành phố Hoà Bình, tỉnh Hoà Bình xay moon, bơr pêê zệt c’moo n’nâu ađoo đơơng âng bâc pa bhlâng bhuh xoọng liệt sĩ mọt ooy Quảng Trị lâng apêê tỉnh, thành n’lơơng đoọng chêêc lêy piing xal liệt sĩ. Vêy pr’loong đong zập c’moo mọt ooy Quảng Trị bơr pêê chu, chêêc lêy bhuh xoọng tươc k’zệt c’moo. Cựu chiến binh Nguyễn Đức Duần xay moon, đoo bêl tươc ooy đhăm k’tiêc Quảng Trị, bhuh xoọng liệt sĩ vêy ta đoọng đhị cha, ăt liêm crêê pa bhlâng: “Đong đhêy ăt năc doọ chroót zên mọt ooy đâu đhêy ăt. Lâng ha dang pay chô đơơng n’hang liệt sĩ tơợ Quảng Trị năc doọ râu rị bil zên, vêy ta pa choom bhrợ têng bha ar bha tơ đhị đâu, liêm buôn pa bhlâng. Acu lướt bhrợ bh’rợ n’nâu ăt coh đâu bâc pa bhlâng, hân đhơ 12 giờ ha dum, 1 giờ ra diu azi công mọt ooy đâu lâng vêy apêê đoọng đhị ăt đhêy liêm crêê pa bhlâng.”

Đong ta mooi 27/7 vêy ta bhrợ têng tơợ c’moo 1997, coh tr’nơơp năc đhr’nong đong đương hơnh deh ta mooi vêy ta pa liêm tơợ zr’lụ thương binh ngân Đông Hà. Tước nâu cơy, đhị đâu xay bhrợ đoọng ha apêê bhuh xoọng liệt sĩ ting t’ngay liêm crêê lâh mơ. Amoó Phan Thị Bảy, lễ tân đong ta mooi 27/7 xay moon, bhuh xoọng liệt sĩ tước ooy đong ta mooi coh cr’chăl lướt bắt hương, căh cậ chêêc lêy ping xal vêy ta đoọng đhêy ăt 4 t’ngay lâng doọ bil zên. Vêy pr’loọng đong bhuh xoọng liệt sĩ căh ơy bơơn lêy ping xal, apêê cán bộ, manuyh pa bhrợ coh đâu bhrợ t’vaih râu liêm crêê đoọng đhanuôr bơơn ăt đanh đươnh. Amoó Phan Thị Bảy lêy bâc bh’rợ chr’năp liêm, xay p’căh râu liêm pr’hay âng acoon manuyh: “Đương hơnh deh toong t’ngay ha dum, đoo bêl công vêy manuyh pa bhrợ đhị đhêy ắt, cha đăh, đơơng âng bhuh xoọng liệt sĩ tước ooy nghĩa trang. Đơn vị lêy pazêng apêê pr’loọng đong lướt vặ xe coh lơơng bil bâc zên năc coh đâu vêy 2 chêếc xe ô tô đoọng chở đơơng apêê pr’loong đong chô ooy vel đong.”

Zập c’moo, tỉnh Quảng Trị đương hơnh deh 70 r’bhâu chu ta mooi tơợ zập n’đăh âng k’tiêc k’ruung tươc lêy piing xal liệt sĩ. Quảng Trị năc tinh bha lâng vêy Nhà nước bhrợ têng đong ta mooi 27/7 đoọng đương bhuh xoọng liệt sĩ tước ắt đhêy. T’cooh Hoàng Tuấn Anh, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh lâng Xã hội tỉnh Quảng Trị xay moon, zập c’moo đong ta mooi đương hơnh deh k’nặ 10 chu r’bhâu bhuh xoọng chêêc lêy piing xal liệt sĩ căh cậ tước lêy pazêng nghĩa trang coh tỉnh. “Bhuh xoọng liệt sĩ tước ooy đâu azi ta luôn xay bhrợ crêê cơnh cr’noọ đhị đhêy ăt, cha đăh coh trung tâm. T’mêê năc ky trung tâm công vêy ta bhrợ t’bhưah lâng vêy p’xoọng 1 cơ sở đhị thị trấn Cửa Việt. Hay k’noọ t’ngay Thương binh Liệt sĩ năc bh’rợ bha lâng năc đương hơnh deh bhuh xoỌng liệt sĩ, bhrợ têng bh’rợ đơc pô đhị piing liệt sĩ. Coh c’xêê 7 n’nâu azi vêy p’xoọng đợ bh’rợ chr’năp liêm coh bh’rợ pa liêm pa crêê bh’rợ hành chính coh bh’rợ xay bhrợ chính sách đoọng ha manuyh vêy g’lêêh c’rơ lâng cách mạng./.”

Quảng Trị: Yên lòng người ra đi, ấm lòng người ở lại

PV Thanh Hiếu/VOV miền Trung

  Quảng Trị là địa phương duy nhất trong cả nước có 2 Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia và 70 nghĩa trang liệt sĩ ở khắp nơi trong tỉnh. Những ngày tháng 7, đất lửa Quảng Trị lại đón hàng ngàn thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh và người dân đến tri ân, viếng nghĩa trang liệt sĩ. Nằm bên Quốc lộ 1A, phường Đông Giang, thành phố Đông Hà, Nhà đón tiếp thân nhân liệt sĩ mà nhiều người quen gọi- Nhà khách 27/7 là mái nhà chung, “tiếp sức” cho nhiều người khắp nơi trên cả nước trong hành trình tìm phần mộ người thân.

Sau 1 đêm, chuyến xe khách đã đưa chị Lê Thị Thơm, ở xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên đến Quảng Trị thắp hương lên mộ bố là liệt sĩ Lê Anh Hiến, hy sinh năm 1973 tại Đường 9 Nam Lào, đang yên nghỉ ở Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn.
       Năm nào cũng vậy, đến dịp 27-7, chị Thơm lại khăn gói vào Quảng Trị. Đặt chân đến thành phố Đông Hà, chị Thơm tìm về Nhà đón tiếp thân nhân liệt sĩ- Nhà khách 27-7. Ngày trước, khi gia đình nhận được thông tin bố đang yên nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, đó cũng là lần đầu tiên chị Thơm bắt xe khách vào Quảng Trị để được thắp nén hương lên phần mộ của ông. Lúc đó, đường sá xa xôi, chuyện ăn, ở, đi lại rất khó khăn. Sau này, khi biết đến Nhà khách 27-7 phục vụ riêng cho thân nhân các liệt sĩ, chị cùng đã chọn nơi đây để nghỉ ngơi. Chị Lê Thị Thơm rất hài lòng về cách phục vụ của đội ngũ nhân viên Nhà khách 27-7:“Tôi được tiếp đón rất chu đáo, nơi ăn nghỉ thoải mái, giúp làm thủ tục cho gia đình nhanh chóng thuận lợi. Hướng dẫn gia đình nhà tôi đi tìm mộ thuận tiện. Tôi cảm thấy rất chân tình, xoa dịu đi phần nào nỗi đau mất mát của gia đình tôi.”

       Đất nước đã lặng yên tiếng súng, Quảng Trị là vùng đất được nhiều người tìm đến. Cựu chiến binh Nguyễn Đức Duần, ở xã Mông Hóa, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình cho biết, mấy chục năm nay ông đã đưa rất nhiều thân nhân liệt sĩ vào Quảng Trị và các tỉnh, thành khác để tìm mộ liệt sĩ. Có những gia đình mỗi năm vào Quảng Trị mấy lần, tìm người thân cả chục năm trời vô cùng vất vả. Cựu chiến binh Nguyễn Đức Duần cho biết, mỗi lần đến với mảnh đất Quảng Trị, thân nhân liệt sĩ được đón tiếp, bố trí nơi ăn ở chu đáo:“Nhà nghỉ miễn phí vào đây ăn nghỉ. Và nếu lấy hài cốt liệt sĩ ở Quảng Trị sẽ được miễn phí hoàn toàn, được tư vấn các loại giấy tờ tại đây, rất thuận lợi. Tôi đi làm việc này qua lại ở đây rất nhiều, kể cả lúc 12 giờ đêm, 1 giờ sáng chúng tôi vẫn vào đây và được đón tiếp rất chu đáo.”

       Nhà khách 27-7 được xây dựng từ năm 1997, ban đầu là nhà đón tiếp được nâng cấp từ khu thương binh nặng Đông Hà. Đến nay, địa chỉ này phục vụ thân nhân liệt sĩ ngày càng tốt hơn. Chị Phan Thị Bảy, lễ tân Nhà khách 27-7 cho biết, thân nhân liệt sĩ đến nhà khách trong thời gian đi viếng hoặc tìm mộ được ăn nghỉ 4 ngày và không mất bất cứ một khoản tiền gì. Có những gia đình thân nhân liệt sĩ chưa tìm được mộ, đội ngũ cán bộ, nhân viên phục vụ ở đây tạo điều kiện để bà con được ở lại lâu hơn. Chị Phan Thị Bảy chứng kiến nhiều câu chuyện cảm động, chứa chan tình người:“Đón tiếp 24/24 giờ, lúc nào cũng có người trực để đón tiếp phục vụ ăn, nghỉ, đưa đón thân nhân liệt sĩ đến nghĩa trang. Đơn vị thấy các gia đình đi thuê xe ở ngoài rất tốn kém nên ở đây có 2 chiếc xe ô tô sẽ phục vụ đưa các gia đình về quê hương.”

        Mỗi năm, tỉnh Quảng Trị đón tiếp hơn 70.000 lượt khách từ mọi miền đất nước đến tri ân, thăm viếng mộ liệt sỹ. Quảng Trị là tỉnh duy nhất được Nhà nước đầu tư xây dựng Nhà khách 27/7 để đón tiếp thân nhân liệt sỹ. Ông Hoàng Tuấn Anh, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Quảng Trị cho biết, hàng năm Nhà khách phục vụ gần 10.000 lượt thân nhân tìm mộ liệt sĩ hoặc thăm viếng các nghĩa trang trong tỉnh.“Thân nhân liệt sĩ đến đây chúng tôi luôn đáp ứng được nơi ăn nghỉ tại trung tâm đón tiếp. Vừa rồi trung tâm cũng được mở rộng và có thêm 1 cơ sở tại thị trấn Cửa Việt. Kỷ niệm ngày Thương binh Liệt sĩ thì trọng tâm là đón tiếp thân nhân liệt sĩ, tổ chức dâng hoa mộ liệt sĩ. Trong tháng 7 này chúng tôi có thêm sự đột phá trong việc cải cách hành chính trong việc giải quyết chính sách cho người có công./.”