Zâp đại biểu xay moon dal râu chr’nắp liêm đắh bhrợ têng pr’đươi cr’van, thu nhập pa’xoọng cắh choom bơơn xay moon liêm crêê đắh tơơm ríah. Lâng pr’đươi cr’van, zên bơơn pa xoọng ha dợ manứih vêy xay moon cắh liêm gít đắh tơơm ríah nắc tước đâu, pháp luật cắh váih quy định đoọng lêy bhrợ pa liêm, ha dợ ooy đâu, cắh choom lơi pr’đươi cr’van, thu nhập nâu váih tơơm ríah liêm gít. Đại biểu Đỗ Hải Bình, c’bhúh Hải Phòng moon: lalua lêy bhrợ pa liêm zâp apêê bhrợ cắh liêm crêê bhiệc xay moon tơơm ríah pr’đươi cr’van, zên pa xoọng ooy cr’chăl ha nua đoọng lêy, 2, 3 cán bộ, công chức, viên chức vêy pr’đươi cr’van chr’nắp bấc lâng xay moon cắh liêm gít ooy đắh tơơm ríah, hân đhơ cơnh đêếc, cung cắh vêy cơ chế đoọng lêy bhrợ pa liêm lâng pr’đươi cr’van nâu nắc bhrợ cắh liêm crêê cóh đhanuôr. Đươi đh’rứah cơnh lâng c’lâng bh’rợ xay moon pr’đươi cr’van bơơn pa xoọng âng manứih vêy bh’rợ lêy xay moon cắh liêm gít lâng cơ quan vêy thẩm quyền cung cắh choom xay moon gít liêm nắc lêy đơơng tu bhiệc nâu ooy cơ quan k’đhơợng zư Thuế đoọng bhrợ têng bhiệc thu nhập thuế, thu nhập âng c’la đay ting cơnh c’lâng xa’nay âng pháp luật, đại biểu Đỗ Hải Bình xay moon: “Ting cơnh c’lâng bh’rợ nâu choom bhrợ liêm crêê cơnh k’đươi moon, bhrợ têng đấh loon lâng bhiệc lêy bhrợ pa liêm đợ pr’đươi cr’van, thu nhập xay moon cắh liêm crêê. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc moon pa glúh nắc bhiệc bhrợ têng thuế thu nhập cha nặc manứih nắc lêy cắh vêy pr’đơợ liêm gít bêl bhrợ têng bhiệc pay thuế lâng lêy nâu đoo nắc đợ thu nhập âng manứih vêy bh’rợ lêy xay moon. Râu chr’nắp lấh mơ ooy đâu nắc ting c’lâng bh’rợ nâu bhiệc bhrợ têng pay thuế bêl manứih lêy đoọng thuế thu nhập cha nặc manứih ha dợ cắh liêm choom xay moon gít crêê đợ pr’đươi cr’van thu nhập nắc lêy đoọng thuế ting apêê”.

Cr’chăl nâu, zâp đại biểu cung k’đươi moon, lêy cha’mêết thuế têêm ngăn liêm glặp lâng đhr’năng lalua, đh’rứah lâng nâu k’đươi moon pazao đoọng Chính phủ xay moon Quốc hội bhr’lậ Luật Thuế thu nhập cá nhân ha dợ cắh đươi Luật nâu đoọng bhr’lậ Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đại biểu Phạm Văn Hoà, c’bhúh Đồng Tháp xay moon: “Nắc lêy đươi cơnh c’lâng bh’rợ cóh dự thảo Luật nắc pay thuế thu nhập cha nặc manứih, lâng bhr’lậ Luật Thuế thu nhập cha nặc manứih  đoọng pa xoọng bhiệc pay cơnh đâu nắc thu nhập đoọng thuế. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc lêy đoọng thuế cung cắh vêy lơi bhiệc toom coọp hành chính cắh cậ chấc lêy trách nhiệm hình sự lâng pay pa chô pazêng đợ cr’van âng manứih lêy xay moon, ha dang xang nặc nhà nước vêy choom p’cắh liêm gít pr’đươi cr’van nâu nắc cắh liêm crêê pháp luật. Ooy đắh bhiệc manứih vêy bh’rợ xay moon cắh đươi đh’rứah cơnh lâng quyết định pay thuế nắc vêy choom khiếu kiện ooy toà án hành chính đoọng bhrợ pa liêm. Ting c’lâng bh’rợ nâu nắc lêy bhrợ pa liêm đấh loon, oó đoọng váih cắh liêm crêê tước lâng manứih vêy bh’rợ xay moon lâng bhiệc bhrợ paliêm ooy Toà án”.

Ha dang lalua lêy bh’rợ bhrợ têng ooy Toà án k’đhạp lêy bhrợ đấh loon tu vêy đhr’năng apêê lêy kiện ooy Toà án dal lấh, cơnh đêếc nắc lêy âng đơơng toà án lêy cha’mêết cớ, giám đốc lêy cha’mêết ooy cr’chăl đenh. Ha dợ ooy đâu, Luật Thuế cá nhân, Luật k’đhơợng zư Thuế zêng vêy quy định bhrợ pa liêm rơợng nhâm lâng đợ apêê lêy cắh xay moon pr’đươi cr’van thu nhập đoọng dáp thuế, đại biểu Nguyễn Ngọc Phương, c’bhúh Quảng Bình k’đươi moon: “Acu k’đươi moon Quốc hội lêy cha mêết liêm gít, cắh choom đươi đh’rứah cơnh lâng c’lâng bh’rợ bhrợ pa liêm pr’đươi cr’van thu nhập pa xoọng âng manứih vêy bh’rợ xay moon cắh moon liêm gít pr’đươi cr’van thu nhập bhrợ cắh liêm crêê luật ha dợ cắh vêy chứng cứ, pr’đơợ pháp lý xay moon mốp lết lâng cắh choom đơơng ooy Toà án xét xử. Lalua lêy, đợ tu bhiệc bhrợ mốp lết, manứih xay moon t’coóh A, t’coóh B, hân đhơ cơnh đêếc toà cắh vêy moon râu rị nắc tu cắh liêm gít. Cắh cậ đợ tu bhiệc Chủ tịch chr’val lâng trưởng phòng k’đhơợng zư k’tiếc k’bunh bêl độp zên đhanuôr ha dợ ta truy tố nắc Chủ tịch chr’val doọ mốp lết, hân đhơ cơnh đêếc cắh vêy căn cứ liêm gít”.

Đươi đh’rứah cơnh lâng cr’noọ bh’rợ nâu, đại biểu Tô Văn Tám, c’bhúh Kon Tum moon: Toà án nắc lêy p’cắh liêm gít tơơm ríah lâng cóh Luật cắh ơy vêy quy định đoọng bhrợ padưr pr’đơợ đoọng Toà án lêy bhrợ pa liêm đợ pr’đươi cr’van cắh bơơn xay moon liêm gít ooy đắh tơơm ríah: “Bhiệc lêy xay moon, cóh Luật t’tông k’roóch xoọc đâu nắc manứih xay moon vêy bh’rợ xay moon gít. Nắc ơy moon liêm gít pr’đươi cr’van, hân đhơ cơnh đêếc, cơ quan k’đhơợng zư cắh liêm gít nắc moon pa glúh cóh toà. Bêl đêếc, bh’rợ xay moon nắc ooy Toà. Tu manứih xay moon lâng manứih k’đhơợng zư cắh đươi đh’rứah nắc bêl đêếc toà lêy xay moon c’la manứih cắh cậ cơ quan k’đhơợng zư pr’đươi cr’van crêê. Cắh năl toà xay moon cóh đâu nắc ha cơnh? Bhiệc xay moon nâu cắh vêy buôn. Râu 2, pazao đoọng ooy toà nắc Toà vêy pa’xoọng bh’rợ dzợ, hân đhơ cơnh đêếc, toà xoọc đâu xoọc bhrợ têng hình sự, dân sự, kinh tế, tr’bơơn tr’pay diịc điêl, hành chính, xoọc đâu pazao pa xoọng bh’rợ nâu đoọng ha toà nắc doọ la lấh bấc hi lêệng? ooy Luật nắc cắh vêy quy định n’đoo bhrợ pr’đơợ đoọng toà bhrợ bhiệc nâu”?./.

Quốc hội cho ý kiến Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi)

                              Minh Long- Lại Hoa

Trong chương trình kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV, thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), các đại biểu đề nghị: tài sản không chứng minh được tài sản thu nhập này do vi phạm pháp luật mà có thì phải chuyển vụ việc cho cơ quan quản lý Thuế để thực hiện việc thu nhập thuế thu nhập cá nhân. Đồng thời phải có giải pháp căn cơ “phòng” ngừa tham nhũng.

Các đại biểu đánh giá cao sự cần thiết về xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được hợp lý về nguồn gốc. Đối với tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc thì đến nay, pháp luật chưa có quy định để xử lý, trong khi đó, không loại trừ tài sản, thu nhập này có nguồn gốc bất hợp pháp. Đại biểu Đỗ Hải Bình, đoàn Hải Phòng cho rằng: thực tiễn xử lý các trường hợp vi phạm nghĩa vụ kê khai và giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm thời gian qua cho thấy, một số cán bộ, công chức, viên chức có tài sản giá trị rất lớn và giải trình không hợp lý về nguồn gốc nhưng cũng chưa có cơ chế để xử lý đối với tài sản này đã gây nghi ngờ trong nhân dân. Đồng tình với phương án trường hợp kết luận tài sản thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý và cơ quan có thẩm quyền cũng không chứng minh được tài sản thu nhập này do vi phạm pháp luật mà có thì phải chuyển vụ việc cho cơ quan quản lý Thuế để thực hiện việc thu nhập thuế thu nhập cá nhân theo trình tự của pháp luật, đại biểu Đỗ Hải Bình phân tích: “Theo phương án này có thể đáp ứng được yêu cầu, xử lý kịp thời đối với xử lý tài sản, thu nhập giải trình không hợp lý. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là việc thực hiện thu thuế thu nhập cá nhân dường như chưa thật có cơ sở chắc chắn khi thực hiện việc thu thuế với nhận thức chỉ tạm coi đây là khoản thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai. Điều đặc biệt hơn ở đây là theo phương án này việc thực hiện việc thu thuế ngay khi chính người phải nộp thuế thu nhập cá nhân lại không được giải trình hợp lý tài sản thu nhập phải chịu thuế là của họ”

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề nghị, cân nhắc mức thuế bảo đảm phù hợp với thực tiễn; cùng với đó đề nghị giao cho Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân mà không dùng Luật này để sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đại biểu Phạm Văn Hòa, đoàn Đồng Tháp nêu ý kiến: “Tán thành phương án trong dự thảo Luật là thu thuế thu nhập cá nhân, đồng thời sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân để bổ sung loại thu thế này là thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, việc thu thuế cũng không loại trừ xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản của người có nghĩa vụ kê khai, nếu sau đó nhà nước chứng minh được tài sản này thuộc phạm tội, vi phạm pháp luật mà có. Trong trường hợp người có nghĩa vụ kê khai không đồng tình với quyết định thu thế thì có thể khiếu kiện ra tòa án hành chính để giải quyết. Theo phương án này xử lý nhanh, kịp thời không tạo ra tâm lý nặng nề đối với người có nghĩa vụ kê khai so với việc xử lý thông qua con đường Tòa án”

Nêu thực tế thủ tục quy trình xử lý qua Tòa án khó có thể tiến hành nhanh chóng vì có thể đối tượng khởi kiện ra Tòa án cao hơn như vậy phải đưa ra tòa án tái thẩm, giám đốc thẩm khiến thời gian xử lý kéo dài. Trong khi đó, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật quản lý Thuế đều có quy định xử lý đối với những trường hợp cố tình không kê khai tài sản thu nhập để tính thuế, đại biểu Nguyễn Ngọc Phương, đoàn Quảng Bình đề nghị: “Tôi đề nghị Quốc hội xem xét thật kỹ lưỡng, không thể đồng tình phương án xử lý tài sản thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình nguồn gốc sẽ chuyển Tòa án. Thanh tra, điều tra không chứng minh tài sản thu nhập do vi phạm pháp luật mà có thì không có chứng cứ, cơ sở pháp lý quy tội và không thể chuyển Tòa án xét xử. Thực tế những vụ án phạm tội, người khai đưa ông A, B, nhưng tòa ko kết tội vì không có căn cứ. Hoặc có những vụ án Chủ tịch xã với trưởng phòng quản lý đất đai khi nhận tiền người dân nhưng bị truy tố thì Chủ tịch xã không phạm tội phòng quản lý đất đai phạm tội, nhưng không có căn cứ cụ thể.

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Tô Văn Tám, đoàn Kom Tum cho rằng: Tòa án phải chứng minh được nguồn gốc và trong Luật chưa có quy định để tạo nguồn lực để Tòa án xử lý tài sản không giải trình được hợp lý về nguồn gốc: “Vấn đề chứng minh, trong Luật tham nhũng hiện này là “người kê khai có nghĩa vụ giải trình. Tức là đã chứng minh tài sản nhưng cơ quan quản lý thu nhập cho đó là không hợp lý thì đưa ra tòa. Lúc này nghĩa vụ chứng minh thuộc về Tòa. Vì người kê khai và người quản lý không thống nhất, thì lúc đó Tòa phải chứng minh cá nhân hay cơ quan quản lý tài sản đúng. Liệu tòa chứng minh ở đây thì vấn đề chứng minh của Tòa như nào?Việc chứng minh không đơn giản. Thứ hai, giao cho Tòa thì Tòa sẽ thêm nhiệm vụ nữa nhưng Tòa hiện nay đang giải quyết hình sự, dân sự, kinh tế, hôn nhân gia đình, hành chính, giờ giao thêm nhiệm vụ này cho tòa có quá tải cho Tòa không? Trong Luật thì chưa có quy định nào tạo nguồn lực để cho Tòa làm việc này?”./.