Xay bhrợ c’lâng bh’rợ t’bhlâng pa dưr k’rơ ting xay bhrợ đh’rưah lâng bha lang k’tiêc, pazêng bh’rợ k’rong bhrợ đh’rưah, giao lưu coh xa nay bh’rợ acoon manuyh, tôn giáo công vêy ta bhrợ k’rơ pa bhlâng coh pazêng c’moo đăn đâu, tơợ đêêc bhrợ đoọng ha bha lang k’tiêc vêy xa nay zập liêm lâh mơ ooy đhr’năng la lua coh Việt Nam. Pazêng bh’rợ cơnh 500 c’moo Cải chánh Tin lành 12/2017, bhiệc bhan ga măc Phật đản Vesak Liên Hợp quốc c’xêê 5/2019 năc đợ xa nay bh’rợ tôn giáo bha lang k’tiêc, k’đơơng râu k’râng lêy bâc ơl âng apêê pr’zơc bha lang k’tiêc. Căh muy apêê t’cooh xa nay, chính giới, apêê báo chí pazêng k’tiêc k’ruung xay moon dal ooy xa nay bh’rợ n’nâu, lêy nâu đoo năc râu ghit pa bhlâng ooy xa nay bh’rợ j’niêng cr’bưn, tôn giáo bâc k’rơ coh Việt Nam.

Apêê pr’zơc coh bha lang k’tiêc công bơơn n’năc tươc k’ha riêng bhiệc bhan văn hoá âng pazêng acoon coh đhị zr’lụ da ding k’coong n’đăh Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ. Bấc bh’rợ dưr vaih pazêng zr’lụ k’đơơng du lịch bha lang k’tiêc tr’haanh, vêy ta xay p’căh bâc coh trang web, pazêng kênh truyền hình bha lâng âng bha lang k’tiêc. Công năc tơợ râu xay moon dal râu t’bhlâng âng Việt Nam, apêê pr’zơc nhâm loom t’bhlâng bhrợ k’rơ pazêng bh’rợ k’rong bhrợ pa dưr, k’rong bhrợ đhị zr’lụ đhanuôr acoon coh. Nâu đoo năc xa nay Việt Nam t’bhlâng xay bhrợ k’rơ lâh mơ dzợ coh cr’chăl ha y đoọng zup zooi k’rơ lâh mơ dzợ bh’rợ xay bhrợ pazêng chính sách pa dưr kinh tế - xã hội, pa dưr pr’ăt tr’mông âng đhanuôr acoon coh.

Pazêng bh’rợ k’rong bhrợ coh bha lang k’tiêc coh xa nay bh’rợ tôn giáo, acoon manuyh năc dzợ đơơng âng đợ xa nay la lua ta nih đoọng ha bha lang k’tiêc ooy đhr’năng âng manuyh âcoon coh, tôn giáo coh Việt Nam, tơợ đêêc bhrợ t’bil đợ xa nay căh liêm crêê coh pazêng g’luh prá xay đhị Hội đồng Nhân quyền (c’xêê 1 lâng c’xêê 7/2019) căh cậ đhị pazêng g’luh zư lêy báo cáo k’tiêc k’ruung xay bhrợ pazêng xa nay bh’rợ gr’hoót âng bha lang k’tiếc ooy nhân quyền ha dzợ Việt Nam công năc thành viên cơnh: Công ước zâl cha groong đhr’năng vey pooh (11/2018), Công ước ooy pazêng quyền dân sự, chính trị (3/2019). Pazêng xa nay căh liêm crêê n’nâu bâc bhlâng năc dưr vaih tơợ muy bơr cha năc manuyh tu căh n’năl ghít, vêy cr’noọ ha lêệng dzơơng lêy, ton p’lật râu t’bhlâng lâng bh’nơơn bh’rợ âng đhanuôr Việt Nam coh bơr pêê zệt c’moo ahay.

Ting cơnh t’cooh Lý Seo Dìn, Trưởng Ban Dân vận tỉnh Lào Cai, Đảng lâng Nhà nước ta luôn chăp ooy quyền tự do tôn giáo, j’niêng cr’bưn, pa bhlâng năc lâng k’tiêc k’ruung vêy tước 54 acoon manuyh. Râu đâu ơy vêy ta xay truih ghit coh Nghị quyết Trung ương 5 khoá 8, râu đêêc năc bhrợ pa dưr xa nay bh’rợ văn hoá liêm pr’hay, ghít cơnh j’niêng cr’bưn âng acoon coh. Liêm pr’hay năc ng’chăp hơnh k’tiêc k’ruung lâng râu liêm choom âng xa nay bha lâng năc cr’noọ độc lập acoon manuyh pa têệt lâng Chủ Nghĩa Xã Hội ting cơnh Chủ nghĩa Mác – Lê Nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, tu cr’noọ năc zập râu năc ha acoon manuyh. Đảng lâng Nhà nước hêê ơy xay moon ghít cơnh đêêc, ha dzợ dợ vêy muy c’bhuh manuyh, tu c’năl căh lâh liêm choom, căh lâh n’năl ghit năc dzợ xơợng đươi lâng xay bhrợ cơnh xa nay bh’rợ n’lất bhrợ t’vaih râu căh liêm crêê, đoo bêl vêy ta p’too pa choom năc ha dzợ a lua n’năl ghít: “Pazêng c’bhuh arọp abhuy ta luôn ton đươi dua ooy đhanuôr acoon coh, zr’lụ ch’ngai bha dăh, c’năl âng đhanuôr dzợ ếp t’bhlâng xay moon p’lất, năc azi xay moon ghít râu đêêc năc cr’noọ âng đhanuôr acoon coh, têêm loom pa bhrợ, t’vaih cr’van cr’bhộ, zập râu năc t’bhlâng pa dưr kinh tế… xoọc đêêc năc đhanuôr n’năl ghít, azi công căh moon đhanuôr acoon coh xơợng boóp zi cơnh đâu, cơnh tôh, râu đêêc năc quyền âng đhanuôr acoon coh. Ng’lêy zazum đhanuôr căh ơy n’năl năc ahêê xay truih, p’too, pa choom. Cr’noọ xa nay âng Đảng, Nhà nước năc chăp j’niêng cr’bưn, năc quyền âng đhanuôr, đhanuôr acoon coh vêy pr’ăt tr’mông k’bhộ k’van, pa dưr dal c’năl năc apêê đoo n’năl đợ xa nay bh’rợ n’lất ton đươi hay doọ.”

Quyền tự do tôn giáo, tự do j’niêng cr’bưn căh ng’xay da ding k’coong lâng coh xuôi, năc ting cơnh boóp p’rá âng t’cooh Lý Seo Dìn râu đêêc năc c’năl âng zập cha năc manuyh đoọng vêy bh’rợ crêê cơnh. Tu cơnh đêêc, pa dưr c’năl, t’bhlâng bhrợ pazêng bh’rợ xay truih c’lâng xa nay âng Đảng, pháp luật âng Nhà nước năc bhrợ đoọng ha đhanuôr acoon coh n’năl ghít, crêê cơnh, doọ xơợng đươi râu boóp p’rá âng arọp abhuy năc ton p’lật, pa hư c’lâng xa nay crêê liêm âng Đảng, chính sách âng Nhà nước. Tơợ đêêc, pa hêệp bhlưa da ding k’coong lâng coh xuôi, ting t’ngay pa dưr dal pr’ăt tr’mông âng đhanuôr acoon coh, ting chroi đoọng ooy râu dưr vaih zazum âng k’tiêc k’ruung./.

Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân tộc thiểu số

gắn liền với nhận thức

                            Việt Phú

  Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn về bảo đảm quyền con người, trong đó có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, quyền của các dân tộc thiểu số. Những thành tựu này được cộng đồng quốc ghi nhận, thể hiện trong nhiều báo cáo, đánh giá, nhận xét của các nước, tổ chức quốc tế, các cá nhân cũng như thông qua các cơ chế đối thoại song phương, các diễn đàn đa phương, đặc biệt là các phiên họp theo cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát về Quyền con người (UPR) của Liên Hợp quốc trong năm 2019. Các nước, các tổ chức quốc tế đánh giá cao nỗ lực hoàn thiện pháp luật, chính sách về dân tộc, tôn giáo và những kết quả đạt được trong thực tiễn. 

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh hội nhập quốc tế, các hoạt động hợp tác, giao lưu trong lĩnh vực dân tộc, tôn giáo cũng được tăng cường trong những năm gần đây, qua đó giúp cộng đồng quốc tế có được thông tin đầy đủ hơn về tình hình thực tiễn ở Việt Nam. Các sự kiện như 500 năm Cải chánh Tin lành 12/2017, Đại lễ Phật đản Vesak Liên Hợp Quốc tháng 5/2019 là những sự kiện tôn giáo quốc tế, thu hút sự quan tâm đông đảo của bạn bè quốc tế. Không ít lãnh đạo, chính giới, báo chí các nước đánh giá cao về các sự kiện này, xem đây là minh chứng rõ ràng nhất cho sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo sôi động ở Việt Nam.

Bạn bè quốc tế cũng được biết đến hàng trăm lễ hội văn hóa của người dân tộc thiểu số ở khu vực miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ. Nhiều hoạt động đã trở thành các điểm thu hút du lịch quốc tế nổi tiếng, được đưa lên trên nhiều trang web, các kênh truyền hình hàng đầu thế giới. Cũng chính từ sự đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam, bạn bè quốc tế tiếp tục tin tưởng thúc đẩy các dự án hợp tác phát triển, đầu tư tại khu vực khu vực đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là nội dung Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa trong thời gian tới nhằm hỗ trợ tích cực hơn nữa việc triển khai các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tôn giáo, dân tộc còn góp phần đưa đến những thông tin chính xác cho cộng đồng quốc tế về tình hình dân tộc, tôn giáo ở Việt Nam, qua đó làm lu mờ  một vài ý kiến tiêu cực tại các phiên đối thoại tại Hội đồng Nhân quyền (tháng 1 và tháng 7/2019) hay tại các phiên bảo vệ báo cáo quốc gia thực thi các công ước quốc tế về nhân quyền mà Việt Nam là thanh viên như: Công ước chống tra tấn (11/2018), Công ước về các quyền dân sự, chính trị (3/2019). Những ý kiến sai lệch này chủ yếu xuất phát từ một số cá nhân do thiếu thông tin, mang nặng định kiến, cố tình phủ nhận nỗ lực và thành tựu của nhân dân Việt Nam trong mấy thập kỷ qua. 

Theo ông Lý Seo Dìn, Trưởng Ban Dân vận tỉnh Lào Cai, Đảng và  Nhà nước ta luôn tôn trọng quyền tự do tôn giáo, tự do tín ngưỡng, nhất là đối với đất nước có đến 54 dân tộc. Điều này đã được cụ thể hóa tại Nghị quyết Trung ương 5 khóa 8, đó là xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Tiên tiến là yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền CNXH theo Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm mục tiêu tất cả vì con người. Đảng và Nhà nước ta đã chỉ rõ như vậy, thế nhưng vẫn còn một bộ phận đồng bào, do nhận thức hạn chế, thiếu hiểu biết  nên vẫn còn tin và làm theo dẫn tới nhiều hậu quả đáng buồn, chỉ khi được giải thích, tuyên truyền mới thực sự hiểu: “Các lực lượng thù địch luôn luôn nấp bóng lợi dụng vào chỗ đồng bào, vùng sâu vùng xa, dân trí thấp tuyên truyền mạnh mẽ nhưng chúng tôi nói rõ đó là niềm tin của đồng bào, yên tâm tham gia sản xuất, tất cả tập trung vào phát triển kinh tế.. lúc đó tự đồng bào nhân ra, chúng tôi cũng không nói là đồng bào nghe này, nghe kia cái đó là quyền của đồng bào. Nhìn chung đồng bào chưa hiểu thì mình tuyên truyền vận động đồng bào. Quan điểm của Đảng, Nhà nước là tôn  giáo tín ngưỡng là quyền của công dân, đồng bào có kinh tế, nâng cao dân trí rồi tự nhận ra vấn đề là lợi dụng hay không.”

Quyền tự do tôn giáo, tự do tín ngưỡng không phân biệt miền xuôi hay miền ngược, mà theo như lời ông Lý Seo Dìn đó là do nhận thức của mỗi người để có hành động cho đúng mà thôi. Chính vì thế, nâng cao nhận thức, tăng cường các biện pháp tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước sẽ giúp cho đồng bào các dân tộc nắm vững, hiểu đúng, hiểu rõ tránh nghe theo sự xúi giục, các luận điệu xuyên tạc, chống phá đường lối chủ trương đúng đắn của Đảng, chính sách của Nhà nước. Trên cơ sở đó, xóa dần khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước./.