Zập ngai công n’năl bh’rợ ộm pa bhlâng bấc búah bia lâng pazêng râu pr’ộm vêy cồn bhrợ bấc râu cắh liêm crêê tước ooy pazêng cơ quan cóh a chắc a zân, cơnh: p’lêê hoọng, p’lung, a búc, ga lua… cóh đêếc vêy loom nắc cơ quan crêê râu cắh liêm crêê bấc pa bhlâng. Đợ manuýh ộm buáh bia nắc cắh tộ xơợng đươi râu p’too moon n’nâu. Nâu cơy đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah chêếc n’năl ooy râu cắh liêm crêê âng buáh bia ooy c’rơ âng acoon manuýh cóh t’ruíh: Manuýh pa dứah đh’réh cr’ăy cóh bhươl cr’noon.

Buáh bia nắc râu pr’ộm âng bấc manuýh. Hân đhơ vêy muy bơr râu pr’đươi chr’năp, cơnh 1 ly buáh vang bhrôông cóh zập t’ngay nắc liêm crêê đoọng ha da dul, ha dợ ộm pa bhlâng bấc buáh bia nắc êếh râu đơ liêm choom đoọng ha c’rơ. Râu cắh liêm crêê âng buáh bia ting t’ngay vêy ta pa chắp ch’mêết lêy lâng xay p’cắh gít: bhrợ bấc râu cắh liêm crêê ha bâc cơ quan cơnh: p’lêê hoọng, loom, p’lung, ga lua, a búc… cóh đêếc vêy loom nắc cơ quan crêê râu cắh liêm crêê âng buáh bia bấc pa bhlâng.

# Nâu cơy a hêê đh’rứah chêếc n’năl ooy pr’đươi âng loom.

Loom: bhrợ têng bấc râu bh’rợ chr’nắp cơnh: ha âu dớc lâng đươi glycogen; bhrợ t’váih râu chr’nắp ha a chắc a zân tơợ chất đạm, n’xiêng tơợ chr’na đha nắh; bhrợ t’váih pazêng râu pr’đươi bhrợ coọc aham; bhrợ t’váih z’nươu p’dứah đh’réh cr’ăy, bêl jéh k’ăy ahêê đươi bấc râu z’nươu, nắc cắh vêy bấc ngai n’năl loom công choom k’rong pazêng râu chất chr’nắp cóh pazêng râu z’nươu n’nắc, bhrợ t’váih mật bhrợ tiêu hoá, bhr’lậ pa liêm lâng t’bil lơi chất cồn tơợ buáh, bia, t’bil độc…

# Cơnh đêếc râu cắh liêm crêê âng buáh bia nắc cơnh ooy lâng loom.

Bêl ộm buáh bia, chất vêy cồn nắc u lướt mót đơớh pa bhlâng ooy aham đươi tơợ p’lung. Pazêng aham cóh c’lâng luôn nắc lứch lướt ooy loom bêl k’nặ chô ooy dadul. Tu cơnh đêếc, đhị loom nắc zr’lụ chô k’rong âng nồng độ cồn bấc pa bhlâng. Loom vêy pr’đươi men ( enzyme) bhrợ t’bil cồn, bhrợ tr’xăl cồn cóh c’lâng bh’rợ âng hoá đoọng cóh x’rịa bhrợ t’váih CO2 lâng đác, glúh ooy ngoài bêl lướt đhọ lâng cóh xoóh. Hân đhơ cơnh đêếc đhr’năng pa bhrợ âng loom nắc mơ a tốh, ađoo mặ t’bil m’bứi a năm cồn cóh zập giờ. Ha dang pr’zớc ộm pa bhlâng bấc, nắc nồng độ cồn dưr váih k’rơ cóh aham. Tơợ bấc bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy, apêê bhrợ têng bh’rợ khoa học p’too moon đhr’năng mặ pa bhrợ âng cồn mơ 1- 2 đơn vị bha lang k’tiếc cóh muy t’ngay, cóh đêếc 1 đơn vị = 25ml pr’ộm vêy cồn 40 độ, cắh cậ 50ml pr’độm vêy cồn mơ 20 độ. Lâng đhr’năng n’nâu, ộm zập t’ngay nắc choom zâl t’bil đhr’năng k’ăy dadul. Lấh n’nắc, manuýh nghiện buáh bia lâng ngai ộm pa bhlâng bấc lấh mơ đêếc, nắc đợ râu cắh liêm crêê công tơớp dưr váih: loom crêê váih n’xiêng, viêm loom, xơ loom nắc 3 râu cr’ăy âng cồn bhrợ t’váih, nắc choom váih đh’rứah muy chua, cắh dưr váih vr’vai.

Loom crêê vêy n’xiêng: nắc đhr’năng k’rong n’xiêng cóh loom, dưr váih cóh manuýh ộm bấc buáh bia. Đhr’năng n’nâu nắc choom u bil ha dang manuýh crêê k’ăy doọ dzợ ộm buáh bia. Ha dang cắh, t’bhlâng ộm t’bấc nắc dưr váih cr’ăy viêm loom.

Viêm loom nắc tua buáh: viêm loom tua buáh nắc ắt tơợ doọ ngân tước ngân, doọ ngân cắh n’léh váih gít, ha dang vêy nắc bơơn lêy men loom cóh aham. Muy bơr đhr’năng, dưr váih ngân cắh choom pa dứah, bhrợ pa hư loom, cóh x’rịa nắc váih xơ loom. Râu ngân bhlâng nắc váih đhr’năng nhứh nhêện, vêy đhr’năng rơớc n’căr, vêy cơnh cậ dưr váih k’ăy cóh zr’lụ loom. Đhr’năng k’ăy loom ngân pa bhlâng nắc: manuýh k’ăy đơớh dưr l’ngắt; rơớc n’căr, aham cắh liêm crêê, glúh aham bêl lướt pr’noong, đhr’năng chêết bil bấc pa bhlâng.

Râu xay moon tơợ apêê bệnh viện đợ manuýh lướt mót ooy bệnh viện tu xơ loom ộm buáh bia pa bhlâng ting t’ngay bấc lấh mơ cóh cr’chăm đăn đâu. K’dâng k’nặ muy pâng manuýh ắt pa dứah cóh khoa Tiêu hoá nắc xơ loom. Buáh nắc râu tu g’lúh 2 bhrợ t’váih xơ loom xang vi rút viêm loom B. Manuýh k’ăy xơ loom buôn chêết bil tu glúh aham bêl lướt pr’noong, ung thư loom…

Lâng loom, buáh bia nắc râu chất độc. Bêl ộm buáh bia hân đhơ m’bứi, pazêng apêê enzym zâl ôxy hoa âng loom công đhur. K’r’bhâu râu cắh liêm crêê dưr váih bhrợ t’váih râu cắh liêm crêê ha loom. Ộm pa bhlâng bấc cóh đanh đươnh nắc bhrợ hư loom bấc pa bhlâng, bhrợ t’váih loom vêy n’xiêng, viêm loom, xơ loom. Manuýh k’ăy xơ loom buôn chêết bil tu glúh aham bêl lướt pr’noong, ung thư loom.

# Đhanuôr lâng pr’zớc nắc ch’mêết lêy gít cóh bh’rợ pa dứah lâng zâl cha groong.

Râu chr’nắp bhlâng nắc lơi buáh bia. Xang n’nắc, manuýh k’ăy vêy ta p’too pa choom ooy chế độ cha đắh, p’xoọng vitamuin lâng khoáng chất nắc râu đơ chr’nắp. Manuýh k’ăy oó ộm bấc đợ z’nươu pa hư loom, đươi z’nươu liêm crêê ha pazêng râu cóh a chắc a zân, bêl loom cắh dzợ choom pa bhrợ nắc đhiệp muy p’têết loom.

Cha groong: Oó đớc bêl dưr váih pr’lúh cr’ăy nắc ha dợ ng’lơi buáh. Pr’zớc choom lơi cắh cậ oó ộm bấc buáh bia, cóh pazêng t’ngay c’xêê ta moon pa dứah: pân juýh nắc đhuệp ộm mơ cắh lấh 4 đơn vị cóh muy t’ngay lâng n’dúp 21 đơn vị cóh 7 t’ngay. Pân đil mơ 3 đơn vị cóh muy t’ngay lâng 14 đơn vị cóh 7 t’ngay. Lâng pân đil xoọc vêy a chắc k’đháp: nắc cắh choom ộm, ha dang pa bhlâng kiêng ộm buáh, nắc ộm n’dúp 1 – 2 đơn vị cóh 7 t’ngay lâng cắh choom ộm tước bol