75 c’moo ơy lâh, xoọc đâu mắt la lêy căh lâh ghít, bhr’dang lướt căh dzợ đơơh, năc cr’noọ ooy c’xêê c’moo chr’năp pr’hay âng prang acoon manuyh gung dưr coh t’ngay 19/8/1945 dzợ ghít coh cr’noọ âng t’cooh Vũ Oanh, bêl ahay năc Uỷ viên Bộ Chính trị, bêl ahay năc bhrợ Trưởng Ban Dân vận Trung ương, bêl ahay bhrợ Bí thư Tỉnh uỷ Hà Đông. X’rịa c’xêê 7/1945, t’cooh Vũ Oanh năc Trưởng đoàn đại biểu cách mạng Hà Nội tước pâh đại hội Quốc dân Tân Trào lang xay moon lâng Đại hội ooy bh’rợ cách mạng âng pazêng đhanuôr Hà Nội. Đhị đâu, apêê âng Hà Nội vêy Ava Hồ lum, prá xay ooy đhr’năng, râu chr’năp âng bh’rợ gung dưr, k’đhơợng xay chính quyền coh Hà Nội, bh’rợ xay bhrợ pr’zươi pa đơơh lâng đhr’năng quân Tưởng mọt k’đhơợng xay Hà Nội: “Tước bêl Đại hội quốc dân Tân Trào năc bhui har pa bhlâng, tu acu pa bhrợ coh Hà Nội, crêê arọp cha groong. Tước ooy zr’lụ căn cứ âng Đảng năc lêy đhị đâu bhui har pa bhlâng. Lum Ava Hồ pa hêl đại biểu Hà Nội xay moon xa nay bh’rợ. Tước xay moon, lêy Hà Nội năc zr’lụ arọp ăt pa bhrợ cơnh đêêc, năc lêy azi ăt mamông lâng pa bhrợ năc pazêng apêê đồng chí t’cooh xa nay bhui har pa bhlâng.”

T’ngay 16/8/1945, Quốc dân Đại hội xay moon Nghị quyết ooy bh’rợ pa chô chính quyền prang k’tiêc k’ruung lâng xay bhrợ muy zệt chính sách ga măc âng Việt Minh, Uỷ ban acoon coh giải phóng vêy ta bhrợ têng pazêng vêy 15 uỷ viên năc đồng chí Hồ Chí Minh bhrợ Chủ tịch. Nghị quyết âng Quốc dân Đại hội xay moon ghít cr’noọ xa nay: Pa chô chính quyền, bhrợ pa dưr muy k’tiêc k’ruung Việt Nam dân chủ Cộng hoà coh pr’đơợ năc zêng bơơn độc lập. T’cooh Vũ Quang Đạo, bêl ahay Viện trưởng Viện lịch sử Quân sự xay moon ghít: “Bh’rợ bha lâng bhrợ t’vaih cách mạng c’xêê T’cool năc coh Tân Trào. Tu coh đêêc vêy lãnh tụ Hồ CHí Minh lâng Trung ương Đảng, Thường vụ Trung ương ơy xay moon lâng k’rong bhrợ têng Quốc dân Đại hội Tân Trào. Năc Quốc dân Đại hội Tân Trào xoọc đêêc hân đhơ căh ơy zập pr’đơợ k’rong pazêng apêê p’căh mặt đoọng ha pazêng đhanuôr, năc bha lâng ơy p’căh mặt đoọng ha đhanuôr Việt Nam đợ manuyh chăp hơnh k’tiêc k’ruung cách mạng đoọng xay bhrợ đợ xa nay bh’rợ chr’năp ha k’tiêc k’ruung. Râu đêêc năc ta đang moon gung dưr pa chô chính quyền ooy têy đhanuôr. Râu đêêc năc xa nay bh’rợ lịch sử.”

Mơ 15 t’ngay bhrợ t’vaih Đảng, bêl đêêc mơ 5 r’bhâu đảng viên, lâng 20 ức cha năc đhanuôr, Đảng ơy p’too đhanuôr prang k’tiêc k’ruung pay pa chô thắng lợi bh’rợ Cách mạng c’xêê T’cool. Bh’rợ k’đhơợng xay k’rơ pa bhlâng lâng loon đơơh âng Trung ương Đảng lâng Chủ tịch Hồ Chí Minh vêy chr’năp xay bhrợ râu thắng lợi. Xa nay bh’rợ k’đhơợng xay âng Đảng năc lêy ghít cr’noọ xa nay trách nhiệm dal bhlâng, râu đơơh loon, ta béch g’lăng âng pazêng đang bộ vel đong. Tơợ bh’rợ gung dưr chr’năp ga măc coh Hà Nội t’ngay 19/8, Thừa Thiên Huế t’ngay 23/8, Sài Gòn 25/8 lâng pazêng tỉnh ch’ngai bha dăh, đhr’năng liên lạc zr’năh k’đhap năc ơy gung dưr giải phóng; xa nay bh’rợ âng hệ thống tổ chức đảng tơợ Trung ương tươc ooy vel đong, âng pazêng đảng viên grơơ nhool ơy nhâm mâng đoọng ha Đảng k’đhơợng xay, mr’cơnh ooy giờ phút xay bhrợ âng lịch sử. T’cooh Vũ Quang Vinh, bêl ahay bhrợ Phó Tổng Biên tập Tạp chí Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh xay moon ghít: “Nghệ thuật k’đhơợng xay, bh’rợ n’năl ghít t’ngay c’xêê âng Đảng, năc ng’choom moon năc Đảng ơy đơơh loon bhrợ t’vaih râu liêm choom lâng n’năl cơnh đươi dua râu liêm choom đơơh loon, k’đhơợng xay pazêng đhanuôr gung dưr coh c’xêê T’cool. Pr’học chr’năp năc ch’mêệt lêy, xay moon ghít đhr’năng công cơnh năc c’lâng xa nay âng Đảng. Tơợ đêêc đươi ooy đhr’năng ghít liêm, đơơh loon k’đhơợng xay đhanuôr xay bhrợ c’lâng xa nay âng Đảng. Bêl xay bhrợ công đương ch’mêệt lêy đhr’năng zazum lâng coh k’tiêc k’ruung lâng bha lang k’tiêc năc choom pay pa chô thắng lợi. Ha dang dưr vaih coh đhr’năng căh ơy liêm choom năc công k’đhap đoỌng bơơn thắng lợi.”

Pr’học ooy râu k’đhơợng xay âng Đảng coh Cách mạng c’xêê T’cool năc xay moon c’lâng bh’rợ trôông dzấc acoon manuyh crêê cơnh, k’rong đoàn kết lực lượng âng prang acoon manuyh coh Mặt trận Việt Minh, ơy lêy pay lâng k’rong crêê cơnh bh’rợ xay moon, xay bhrợ lâng bh’rợ zâl crêê cơnh năc bhrợ t’vaih c’rơ zazum; bhrợ pa dưr lực lượng cách mạng, pa dưr k’rơ xa nay bh’rợ, ting n’năc xay moon đơc lâng pay đươi crêê bêl t’ngay c’xêê liêm crêê đoọng xay bhrợ. Ting cơnh Phó Giáo sư, Tiến sỹ Ngô Đăng Tri, Khoa Lịch sử, Đại học Quốc gia Hà Nội năc coh cr’chăl xoọc đâu, pr’học ooy râu k’đhơợng xay âng Đảng coh Cách mạng c’xêê T’cool năc choom pa dưr cớ: “Bhrợ t’vaih Đảng, Cách mạng c’xêê T’cool; 2 bh’rợ zâl arọp abhuy lâng chr’năp bhlâng năc bh’rợ tr’xăl t’mêê, pazêng râu đêêc năc ahêê choom bhui har lâng ta luôn xay moon ghít bhrợ t’vaih râu t’béch g’lăng n’năc năc căh vêy u buôn, năc đoo bh’nơơn bh’rợ âng tr’béch g’lăng, lứch loom âng Đảng lâng đhanuôr, lâng acoon manuyh. Tu cơnh đêêc, căh choom lu lơ, acu k’noọ Đảng năc lêy ghít ooy râu la lua đoọng ta nih đha nâng zâl cha groong: căh choom bhui har coh râu thắng lợi, đoọng vêy đợ bh’rợ pa đhep, pa dưr Đảng liêm choom lâh mơ.”

Năc coh pazêng t’ngay prang k’tiêc k’ruung gung dưr n’năc năc leh ghít râu tr’bech g’lăng âng xa nay bh’rợ k’đhơợng xay, bh’rợ n’năl bêl liêm crêê âng Đảng lâng c’rơ zâl arọp abhuy âng Đảng. Râu đêêc năc pr’học chr’năp bhlâng đoọng ha xa nay bh’rợ bhrợ pa dưr Đảng coh xoọc đâu lâng xay bhrợ xa nay bh’rợ k’đhơợng xay âng Đảng coh xa nay bh’rợ tr’xăl t’mêê, bhrợ t’bâc xa nay bh’rợ công nghiệp, bhrợ t’mêê k’tiêc k’ruung./.

Vai trò lãnh đạo của Đảng trong cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945

                                                     PV Lại Hoa

       Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và việc thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào mùa thu năm 1945 đã tạo nên một bước ngoặt lịch sử, làm thay đổi căn bản vận mệnh của đất nước và dân tộc ta. Cách mạng Tháng Tám đã khẳng định vai trò quan trọng của Đảng trong việc đề ra đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn, tập hợp đoàn kết lực lượng của toàn dân tộc và phương pháp đấu tranh thích hợp tạo nên sức mạnh tổng hợp, đồng thời động viên nhân dân cả nước giành thắng lợi.

  75 năm đã đi qua, giờ đây mắt đã mờ, chân đã chậm, nhưng kí ức hào hùng của ngày cả dân tộc vùng lên khởi nghĩa ngày 19/8/1945 vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí của ông Vũ Oanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Dân vận Trung ương, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hà Đông. Cuối tháng 7/1945, ông Vũ Oanh là Trưởng đoàn đại biểu cách mạng Hà Nội đi dự đại hội Quốc dân Tân Trào và báo cáo trước Đại hội về phong trào cách mạng của các tầng lớp nhân dân Hà Nội. Tại đây, đoàn Hà Nội được Bác Hồ gặp gỡ, phân tích tình hình, tầm quan trọng của khởi nghĩa, nắm chính quyền ở Hà Nội, cuộc chạy đua với thời gian, với quân Tưởng vào tiếp quản Hà Nội: “Đến khi Đại hội quốc dân Tân Trào thì rất phấn khởi, vì mình hoạt động ở Hà Nội, bị trong vòng vây của địch. Lên căn cứ địa của Đảng thì thấy không khí phấn khởi. Gặp Bác Hồ động viên đại biểu Hà Nội báo cáo. Lên báo cáo, thì thấy Hà Nội sào huyệt quân thù như vậy mà sống và hoạt động thì các đồng chí lãnh đạo mừng cho mình lắm”.

        Ngày 16-8-1945, Quốc dân Ðại hội ra Nghị quyết về giành chính quyền toàn quốc và thi hành mười chính sách lớn của Việt Minh, Ủy ban dân tộc giải phóng được thành lập gồm 15 ủy viên do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Nghị quyết của Quốc dân Ðại hội nhấn mạnh mục tiêu: "Giành lấy chính quyền, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa trên nền tảng hoàn toàn độc lập". Ông Vũ Quang Đạo, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự khẳng định: “Trực tiếp dẫn đến cách mạng tháng Tám là ở Tân trào. Bởi vì đó là nơi lãnh tụ Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng, Thường vụ Trung ương đã quyết định và đã triệu tập Quốc dân Đại hội Tân trào. Chính Quốc dân Đại hội Tân Trào lúc đó, mặc dù chưa có điều kiện tập hợp hết tất cả các đại diện tầng lớp dân chúng, nhưng cơ bản đã đại diện cho nhân dân Việt Nam những người yêu nước cách mạng để quyết định vấn đề hệ trọng nhất đối với cả đất nước. Đó là phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân. Đó là quyết định lịch sử”.

        Chỉ 15 năm sau ngày thành lập Đảng, khi đó chỉ với 5 nghìn đảng viên, với 20 triệu dân, Đảng đã động viên nhân dân cả nước giành thắng lợi cuộc Cách mạng Tháng Tám. Sự lãnh đạo kiên quyết, sáng suốt và kịp thời của Trung ương Ðảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh có ý nghĩa quyết định thắng lợi. Vai trò lãnh đạo của Ðảng còn được thấy rõ ở tinh thần trách nhiệm cao, sự năng động, chủ động, sáng tạo của các đảng bộ địa phương. Từ cuộc khởi nghĩa tiêu biểu ở Hà Nội ngày 19-8, Thừa Thiên Huế 23-8, Sài Gòn ngày 25-8 và cả những tỉnh xa xôi, điều kiện liên lạc khó khăn đã vùng lên giải phóng; vai trò của hệ thống tổ chức đảng từ Trung ương đến cơ sở, của các đảng viên kiên trung đã bảo đảm cho Ðảng sự lãnh đạo, điều hành tập trung, thống nhất ở giờ phút quyết định của lịch sử. Ông Vũ Quang Vinh, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định: “Nghệ thuật lãnh đạo, việc nắm bắt thời cơ của Đảng, có thể nói rằng là Đảng đã chủ động tạo ra thời cơ và nắm bắt thời cơ kịp thời, lãnh đạo toàn dân nổi dậy tổng khởi nghĩa tháng Tám. Bài học rất quan trọng là phải theo dõi, quán triệt tình hình cũng như là chủ trương của Đảng. Từ đó vận dụng vào trong điều kiện cụ thể, chủ động mà lãnh đạo nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng. Trong quá trình thực hiện cũng phải theo dõi quan sát tình hình chung và trong nước và thế giới về mới có thể giành thắng lợi. Còn nếu nổ ra trong điều kiện và thời cơ chưa đến thì cũng không thắng lợi được”.

        Bài học về sự lãnh đạo của Ðảng trong Cách mạng Tháng Tám là đã đề ra đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn, đã tập hợp đoàn kết lực lượng của toàn dân tộc trong Mặt trận Việt Minh, đã lựa chọn và kết hợp đúng đắn các hình thức tuyên truyền, tổ chức và phương pháp đấu tranh thích hợp tạo nên sức mạnh tổng hợp; xây dựng, phát triển lực lượng cách mạng, thúc đẩy phong trào, đồng thời dự kiến và chớp đúng thời cơ hành động. Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Ngô Đăng Tri, Khoa Lịch sử, Đại học Quốc gia Hà Nội thì trong giai đoạn hiện nay, bài học về sự lãnh đạo của Đảng trong Cách mạng Tháng Tám cần được phát huy:“Thành lập Đảng, Cách mạng Tháng Tám; 2 cuộc kháng chiến và đặc biệt là công cuộc đổi mới, những cái đó chúng ta phải tự hào và phải luôn khẳng định những bước ngoặt sáng tạo đó không đơn giản, phải là kết quả của trí tuệ, tâm huyết của Đảng đối với nhân dân, đối với dân tộc. Do đó, không được chủ quan, tôi nghĩ Đảng phải tự mình nhìn thẳng vào sự thật để nghiêm túc đề phòng, không “ngủ trên chiến thắng” để có những biện pháp cách thức rèn luyện, chỉnh đốn Đảng một cách thiết thực hơn”.

        Chính trong những ngày cả nước vùng đứng lên ấy đã nổi bật năng lực, nghệ thuật lãnh đạo, việc nắm bắt thời cơ của Đảng và sức chiến đấu của Ðảng. Ðó là bài học quý cho nhiệm vụ xây dựng Ðảng hiện nay và thực hiện vai trò lãnh đạo của Ðảng trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước./.