“Bêl đâu nắc g’lúh tr’nơớp acu tước ooy chóch Sa Vĩ, đhị tr’nơớp âng k’tiếc k’ruung cơnh chữ S Việt Nam, bhui har pa bhlâng bêl bơơn tước ooy đâu, tu cóh đâu vêy bấc rau chr’nắp pr’hay”.

  “Acu văl chô cớ ooy Móng Cái cóh g’lúh n’nâu nắc lêy la lay cơnh. Cóh bêl ahay nắc đhiệp lướt c’câl a năm cóh chợ, cắh cậ lướt họm biển Trà Cổ, nâu cơy nắc choom lướt lêy bấc chùa, lướt ooy đảo Vĩnh Thực. Phố lướt dzung công pr’hay. Nâu cơy ng’tước ooy Móng Cái nắc lướt bơr pêê t’ngay nắc vêy bơơn lêy zập pazêng rau chr’nắp pr’hay cóh đâu”.

Pr’ắt tr’mông đô thị t’mêê lâng pazêng zr’lụ chợ, zr’lụ thương mại bấc ơl hàng hoá Việt – Trung, cắh cậ pr’ắt tr’mông văn hoá ty đanh, xay p’cắh ghít đợ rau chr’nắp pr’hay âng manuýh Việt cóh zr’lụ bhươl cr’noon biển đhị tr’nơớp âng k’tiếc k’ruung. Rau đêếc nắc đợ rau la lay pt’hay pa bhlâng lâng ta mooi du lịch bêl tước ooy Móng Cái, Quảng Ninh. Rau liêm choom âng thành phố t’mêê zr’lụ đoqức toong xrặ tr’nơớp xrặ bhrợ hình chữ S nắc t’mêê vêy cửa khẩu quốc tế c’noong k’tiếc bộ chr’nắp pa bhlâng cóh prang k’tiếc k’ruung hêê, ting n’nắc nắc dzợ vêy zr’lụ hải đảo vêy bấc rau chr’nắp pr’hay, nắc đhị tr’nơớp âng c’lâng bh’rợ kinh tế Việt – Trung. Hân đhơ cơnh đêếc, du lịch nắc xa nay bh’rợ bha lâng tơợ c’moo 2014, xang bêl Móng Cái bhrợ têng liêm xang xa nay bh’rợ pa dưr bh’nơơn bh’rợ du lịch pa dưr dal rau la liêm prhay, rau la lay, xay p’cắh rau la lay âng zr’lụ c’noong k’tiếc. Cắh muy cóh bh’rợ du lịch tr’câl tr’bhlêy cóh zr’lụ cửa khẩu, đhêy ắt họm biển, ta mooi nắc dzợ choom lướt la lêy đhị zr’lụ ma bhuy – bhiệc bhan âng đong p’bhuốih Xã Tắc, đong bhươl cr’noon biển Trà Cổ; du lịch cruung đác tước ooy c’noong k’tiếc lêy bhươl cr’noon xrặ tranh manuýh Dao Hảo Sơn- Bắc Sơn, lướt lêy bhươl cr’noon biển ty đanh cóh zr’lụ đảo Vĩnh Thực… Chr’nắp bhlâng, thành phố Móng Cái đh’rứah lâng thành phố Đông Hưng (Quảng Tây – Trung Quốc) ơy pazum bhrợ đh’rứah c’lâng du lịch bơr k’tiếc k’ruung, 4 zr’lụ tước la lêy Hạ Long – Móng Cái – Đông Hưng – Quế Lâm, bhrợ têng city, tour du lịch xe ma k’đhơợng p’đhiêr đoọng ha ta mooi du lịch bơr k’tiếc k’ruung.

A moó Tống Đan lâng a noo Lý Gia Minh, ta mooi blo tơợ Hồ Nam, Trung Quốc vêy bh’rợ lướt du lịch đhị Móng Cái xay moon rau liêm pr’hay: “Acu tước ooy Quảng Tây du lịch lâng nắc vêy ta xay moon tước ooy Móng Cái, Việt Nam la lêy. Lướt cắh mơ đanh nắc bhui har pa bhlâng, acu lêy thành phố la liêm pr’hay pa bhlâng, toor biển liêm chúah bhoóc, zr’lụ tước la lêy nắc dzợ rau cơnh ty đanh”.

“G’lúh tr’nơớp tước ooy Việt Nam acu lêy la liêm pr’hay pa bhlâng, manuýh Việt Nam liêm crêê, bh’rợ tr’nêng công đơớh. Acu kiêng ộm cà phê, cha cr’liêng điều, pr’đươi thủ công”.

Ta mooi bấc chu văl chô ooy Móng Cái nắc vêy cơnh c’jệ lêy đợ rau tr’xăl bấc pa bhlâng âng thành phố. Đươi dua ooy xa nay bh’rợ pa dưr du lịch zíh pa têết lâng xa nay bh’rợ 3 rau chr’nắp: Tr’đăn – liêm crêê- tin đươi, cắh muy bhrợ têng c’lâng p’rang đong xang crêê, bhrợ t’váih môi trường du lịch la liêm pr’hay, Móng Cái nắc dzợ bhrợ t’váih rau liêm choom cóh bh’rợ k’đơơng đhanuôr bhrợ têng du lịch đhị ắt mamông, liêm choom bhlâng nắc 2 c’lâng phố lướt dzung bấc ơl manuýh tước pấh cóh ha dum. Pr’căn Nguyễn Thị Thanh Huyền, giám đốc muy doanh nghiệp du lịch đanh c’moo đhị Móng Cái xay moon: “Bh’rợ k’rong bhrợ, pa liêm pa crêê pazêng rau pr’đươi, bh’nơơn bh’rợ du lịch đoọng ha doanh nghiệp cơnh azi nắc bơơn k’đơơng bấc ta mooi tước pấh. Tơợ c’moo 2014 chô ooy đâu ta mooi cóh k’tiếc k’ruung lâng tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng bấc pa bhlâng, apêê đoo yêm loom lâng pazêng bh’nơơn bh’rợ du lịch, lâng rau liêm choom âng bh’rợ tr’nêng”.

Ta mooi du lịch tước ooy Móng Cái ta luôn bấc pa bhlâng, xay moon đớc prang c’moo 2018 nắc bơơn k’nặ 3 ức chu ta mooi, bấc 31% t’piing lâng cóh c’moo ahay. T’coóh Vũ Văn Kinh, Chủ tịch UBND thành phố Móng Cái xay moon, vêy ta xay moon nắc muy cóh pazêng zr’lụ bha lâng âng du lịch bha lâng âng tỉnh Quảng Ninh, Móng Cái nắc t’bhlâng pa dưr bh’nơơn bh’rợ du lịch lâng bh’rợ k’đơơng t’bấc pazêng dự án ga mắc, k’rong pazêng c’rơ bhrợ têng ooy c’lâng p’rang, pa têết du lịch lâng pa dưr xa nay bh’rợ zr’ziêng lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng cóh ha y chroo: “Azi t’bhlâng ch’mêết lêy, bhrợ têng môi trường du lịch, bhrợ t’váih pr’đơợ đoọng ha ta mooi tước la lêy, bhrợ têng đợ bh’nơơn bh’rợ t’mêê, chr’nắp bhlâng nắc du lịch bhươl cr’noon, zr’lụ đhêy ắt. Lâng ga mắc lấh mơ nắc azi xoọc k’đơơng apêê k’rong bhrợ ga mắc tước k’rong bhrợ cóh pazêng zr’lụ cơnh Vĩnh Thực – Vĩnh Trung, zr’lụ Trà Cổ - Bình Ngọc, xay moon đhanuôr bhrợ têng zr’lụ du lịch bhươl cr’noon”.

T’ngay 19/9/2018, Thủ tướng Chính phủ ơy xay moon thành phố Móng Cái nắc đô thị rau 2 âng tỉnh Quảng Ninh. Nâu đoo nắc rau liêm crêê đoọng thành phố t’mêê vêy đợ bh’rợ pa dưr kinh tế xã hội liêm choom, cóh đêếc vêy du lịch. Pa dưr dal rau liêm choom âng bh’rợ tr’nêng, rau liêm choom âng manuýh pa bhrợ, k’đhơợng lêy môi trường du lịch, du lịch Móng Cái xoọc ting t’ngay bhrợ têng liêm xang lâng rau xa nay bh’rợ: Liêm crêê, tr’đăn, pr’hay, nắc zr’lụ tước la lêy pr’hay pa bhlâng cóh zr’lụ tr’nơớp âng k’tiếc k’ruung./.

Dấu ấn du lịch nơi địa đầu biên cương Tổ quốc

                 Trường Giang

  “Từ mũi Cà Mau, đến địa đầu Móng Cái”, câu thơ đã từng mang đến ấn tượng về vùng đất biên cương Đông Bắc, địa đầu Tổ quốc. Thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh giờ đây đã khác xưa. Với những lợi thế đặc biệt trong du lịch biên giới, hải đảo, Móng Cái đang trở thành trung tâm du lịch trọng điểm của Quảng Ninh, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.

“Hôm nay lần đầu tiên mình đến mũi Sa Vĩ, địa đầu Tổ quốc hình chữ S Việt Nam, rất là hào hứng, tự hào, rất vui khi đến đây bởi vì đây là điểm đến rất đặc biệt”.

  “Tôi quay lại Móng Cái lần này thấy rất khác. Trước thì chỉ đi mua sắm các chợ hoặc đi tắm biển Trà Cổ, giờ có thể đi tham quan nhiều đền chùa, đi đảo Vĩnh Thực. Phố đi bộ cũng rất hay. Giờ đến Móng Cái phải đi mấy ngày mới đủ”.

Nhịp sống đô thị hiện đại với những khu chợ, trung tâm thương mại tấp nập hàng hóa Việt – Trung, hay đời sống văn hóa dân dã, đậm đà bản sắc của người Việt nơi làng biển địa đầu Tổ quốc. Đó là những góc khác nhau hấp dẫn khách du lịch khi đến với Móng Cái, Quảng Ninh. Lợi thế của thành phố trẻ nơi “đặt nét bút đầu tiên vẽ nên hình chữ S” là vừa có cửa khẩu quốc tế biên giới bộ quan trọng bậc nhất trong cả nước, vừa có vùng hải đảo giàu tiềm năng, là đầu mối trên hành lang, vành đai kinh tế Việt - Trung. Tuy thế, du lịch mới thực sự có bước đột phá mạnh mẽ kể từ năm 2014, sau khi Móng Cái hoàn thành Đề án phát triển sản phẩm du lịch giai đoạn 2014-2020, định hướng 2030 với hàng loạt sản phẩm du lịch đề cao tính độc đáo, khác biệt, mang đặc thù của vùng biên giới. Không chỉ gói gọn trong du lịch thương mại cửa khẩu, nghỉ dưỡng tắm biển, du khách có thể chọn lựa du lịch tâm linh - lễ hội với đền Xã Tắc, mái đình làng biển Trà Cổ; du lịch sinh thái lên biên giới thăm làng bích họa người Dao Hải Sơn – Bắc Sơn, trải nghiệm làng biển hoang sơ trên đảo Vĩnh Thực,… Đặc biệt, thành phố Móng Cái cùng với thành phố Đông Hưng (Quảng Tây, Trung Quốc) đã kết hợp thiết lập tuyến du lịch 2 quốc gia, 4 điểm đến Hạ Long - Móng Cái - Đông Hưng - Quế Lâm, xây dựng các city tour, tour du lịch xe tự lái cho du khách hai nước.

Chị Tống Đan và anh Lý Gia Minh, du khách đến từ Hồ Nam, Trung Quốc có chuyến du lịch trong ngày tại Móng Cái bày tỏ ấn tượng:“Tôi đến Quảng Tây du lịch và được giới thiệu tới Móng Cái, Việt Nam tham quan. Chuyến đi ngắn thôi nhưng rất vui, tôi rất ấn tượng với những cảnh đẹp của thành phố, bãi biển đẹp cát trắng, các điểm đến cổ kính”.

“Lần đầu tới Việt Nam tôi thấy rất đẹp, người Việt Nam thân thiện, dịch vụ cũng nhanh và tiện. Tôi rất thích các đặc sản cà phê, hạt điều, đồ thủ công”.

Du khách đã nhiều năm trở lại Móng Cái có thể ngạc nhiên vì sự thay đổi lớn của thành phố. Dựa trên chiến lược phát triển “du lịch chậm” gắn với chủ đề 3T “Thân thiện - Tiện lợi - Tin cậy”, không chỉ đầu tư hạ tầng đồng bộ, tạo bộ mặt đô thị khang trang, tạo môi trường du lịch văn minh, Móng Cái còn tạo được hiệu quả trong thu hút người dân xây dựng không gian công cộng phục vụ du lịch, điển hình là 2 tuyến phố đi bộ luôn rực rỡ, sôi động mỗi tối. Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, giám đốc một doanh nghiệp du lịch lâu năm tại Móng Cái cho biết:“Việc đầu tư cơ hạ tầng, nâng cấp các hạng mục, sản phẩm du lịch tạo cho doanh nghiệp như chúng tôi lợi thế mạnh trong khai thác khách. Từ năm 2014 trở lại đây khách nội địa và quốc tế tăng đáng kể, họ cảm thấy thoả mãn với các sản phẩm du lịch, với chất lượng phục vụ”.

Khách du lịch đến Móng Cái liên tục là những con số kỷ lục, ước tính cả năm 2018 sẽ đạt gần 3 triệu lượt khách, tăng 31% so với cùng kỳ. Ông Vũ Văn Kinh, Chủ tịch UBND thành phố Móng Cái cho biết, được xác định là một trong những trung tâm du lịch trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh, Móng Cái sẽ tiếp tục nâng tầm các sản phẩm du lịch bằng việc tập trung thu hút các dự án lớn, huy động nguồn lực đầu tư xây dựng hạ tầng, gắn phát triển du lịch với nâng cao quan hệ đối ngoại trong thời gian tới:“Chúng tôi tập trung rà soát, lập lại môi trường du lịch, tạo điều kiện cho du khách tới tham quan, xây dựng các sản phẩm mới, đặc biệt là du lịch cộng đồng, khu nghỉ dưỡng. Và lớn hơn nữa, chúng tôi đang thu hút các nhà đầu tư lớn sang đầu tư các khu như Vĩnh Thực - Vĩnh Trung, quần thể Trà Cổ - Bình Ngọc, huy động, tuyên truyền trong dân xây dựng khu du lịch cộng đồng”.

Ngày 19/9/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định công nhận thành phố Móng Cái là đô thị loại 2 trực thuộc tỉnh Quảng Ninh. Đây là cơ hội để thành phố trẻ tiếp tục có những bước phát triển kinh tế xã hội toàn diện, trong đó có du lịch. Nâng cao chất lượng các dịch vụ phụ trợ, chất lượng nhân lực, quản lý môi trường du lịch, du lịch Móng Cái đang dần hoàn thiện với thương hiệu "an toàn, thân thiện, hấp dẫn", là điểm đến ấn tượng nơi địa đầu Đông Bắc./.