Ooy bha’nọ
văn hoá âng manứih Cơtu cóh tỉnh Quảng Nam, cr’chăl pr’múa Tân tung, da dặ, đợ
xa’nay t’ruíh bh’lêê bh’la đhị toor ta’pêếh cắh cậ đợ râu prá pr’ma, bhrợ
bh’noóch… manứih Cơtu dzợ zư đợc zăng bấc râu chr’ớh bh’lêê bh’la pr’hay
chr’nắp. ooy zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng đơơng đợ p’rá cr’chăng bêl g’lúh
ha’pruốt chô, bhrợ p’têết pazưm vel bhươl Cơtu đh’rứah. Tấn Sỹ-CTV đài p’rá VN
xay moon đắh râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng manứih Cơtu. Ahêê đương xâng:
Ta’lưm g’lúh ha pruốt Ất Mùi, vel Pr’ning, chr’val
Lăng, chr’hoong k’coong ch’ngai Tây Giang nắc bhrợ têng bhiệc bhan thi chr’ớh
bh’lêê bh’la. Tơợp bhrợ chi’ớh zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng đha’đhâm c’moor
cóh vel chi’ớh p’đhiêr. Râu chr’ớh nâu nắc apêê chọ mưy vòng a’ngoọn lâng
a’ngoọn c’rêê ooy 1 bêệ t’noọ pa’đhâng tíh. 2 anhi n’đil Cơtu ặt dzoọng 2 đắh
lâng nắc apêê đha’đhâm cóh vel t’nớơt chi’ploọng ooy vòng tròn nâu, bhrợ ha
cơnh đoọng crêê hadợ vòng tròn nâu doọ c’lâm. Chr’ớh chi’ploọng vòng tròn nâu
n’jứah bhui har, p’rá cr’chăng ooy t’ngay ha’pruốt, lâng cung nặc đoọng pachoom
ha pêê đha’đhâm đa’đấh, liêm choom lâng k’crêê. Nâu đoo cung bơơn ta lêy nắc đợ
bh’rợ liêm váih âng zâp ngai đha’đhâm Cơtu ooy pr’ắt tr’mung bhrợ têng ha’rêê
ha’lai zâp t’ngay.
Đoọng ting por pấh chi’ớh chr’ớh nâu, zâp apêê
đha’đhâm cóh vel nắc pachoom đhị râu moon pachoom âng zâp apêê t’coóh vel tơợ
đenh ahay. Hân đhơ cơnh đêếc cắh vêy ngai cung choom bhrợ liêm xang bhiệc
chi’ploọng nâu lâng nắc ting zươi. Hân đhơ cơnh đêếc cung doọ râu, vêy bơơn
chi’ớh bhui har nắc choom ặ. Anoo Cơ Lâu Cao Nguyên, vel Pr’ning, chr’val Lăng
bhui har moon:
Đoọng vêy
liêm choom, đa’đấh ooy cr’chăl chi’ớh nắc azi lêy pachoom taluôn, bấc chu lâng
bơơn apêê nghệ nhân, t’coóh vel, a’bhướp xay moon pachoom đoọng, chi’ớh pr’hay
bhlâng.
Xang nặc nắc tước chr’ớh Tak Pơ Ching-nâu đoo nắc 1
g’lúh lướt penh bơơn a’chim a’đhắh âng đha’đhâm c’moor Cơtu. Đợ pa’noọng vil
k’tứi ta bhrợ lâng a’ngoọn c’rêê, bơơn ta glâm bhrợ p’cắh đoọng ha coon a’đhắh
cóh crâng lướt mứt bêl ta plăm. Đha’đhâm c’moor n’đoo k’đhơợng zr’nị tặc crêê
vòng tròn nắc bơơn penh a’đhắh lâng nắc manứih thắng. nâu đoo nắc 1 râu chr’ớh
ơy váih tơợ đenh ooy j’niêng cr’bưn âng manứih Cơtu. Anoo Cơ Lâu Nghê, cóh vel
Pr’ning, chr’val Lăng đoọng năl:
Tak Pơ Ching
zúp đoọng ha đha’đhâm bhriêl ta’bách, lướt moót ooy crâng lưm a’đhắh mứt nắc
choom bơơn tắc. râu chr’ớh nâu buôn bơơn bhrợ têng đoọng đha’đhâm lêy pachoom
padưr c’rơ lâng manứih hêê đa’đấh.
Lấh mơ râu chr’ớh pa’đhiêr lâng Tak Pơ Ching nắc dzợ
vêy zâp chr’ớh chi’ploọng a’ngoọn. nâu đoo nắc chr’ớh tơợp váih tơợ apêê đồng
bằng, hân đhơ cơnh đêếc pabhlâng bơơn bấc apêê Cơtu kiêng chi’ớh lâng buôn
chi’ớh ooy đợ t’ngay ha’pruốt. ooy râu chr’ớh nâu bhrợ p’cắh râu đa’đấh, liêm
choom ooy đắh bh’rợ p’đhiêr a’ngoọn âng đợ apêê đha’đhâm c’moor. Amoó Abing Thị
Ngái vel Pr’ning, chr’val Lăng bhui har moon:
Ooy zâp râu
bh’rợ chr’ớh bh’lêê bh’la n’đoo acu cung kiêng lứch, hân đhơ cơnh đêếc, acu
kiêng bhlâng nắc chr’ớh chi’ploọng a’ngoọn, zúp đoọng ha hêê đa’đấh k’rơ lấh
mơ, lâng cung đoàn kết, chi’ớh bhui har.
ắt mamung truíh c’lâng Trường Sơn, manứih Cơtu cóh
dading k’coong Quảng
bhiệc chi’ớh
râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng lang p’niên lâng manứih t’coóh nắc k’rang lêy
bhlâng, đoọng bhui har cha tết, bhui har pr’ắt tr’mung văn hoá liêm dal lấh mơ.
Ooy đợ t’ngay tơợp ha’pruốt Ất Mùi nâu, zâp râu chr’ớh
bh’lêê bh’la ting bhrợ padưr pr’ắt bh’rợ bhui har hơnh déh tết ooy zâp vel đông
Cơtu ting bhui har lấh mơ, têêm ngăn lấh. pr’ắt tr’nớt đoàn kết têêm ngăn cóh
vel bhươl ting t’ngay ting liêm nhâm, ắt pazưm lấh mơ đoọng t’bhlâng đương hơnh
déh râu bhui har lâng thắng lợi ooy c’moo t’mêê./.
Viết bình luận