Râu chr’ớh bh’lêê bh’la t’ngay tết Cơtu
Thứ ba, 00:00, 24/02/2015


Ooy bha’nọ văn hoá âng manứih Cơtu cóh tỉnh Quảng Nam, cr’chăl pr’múa Tân tung, da dặ, đợ xa’nay t’ruíh bh’lêê bh’la đhị toor ta’pêếh cắh cậ đợ râu prá pr’ma, bhrợ bh’noóch… manứih Cơtu dzợ zư đợc zăng bấc râu chr’ớh bh’lêê bh’la pr’hay chr’nắp. ooy zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng đơơng đợ p’rá cr’chăng bêl g’lúh ha’pruốt chô, bhrợ p’têết pazưm vel bhươl Cơtu đh’rứah. Tấn Sỹ-CTV đài p’rá VN xay moon đắh râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng manứih Cơtu. Ahêê đương xâng:

Ta’lưm g’lúh ha pruốt Ất Mùi, vel Pr’ning, chr’val Lăng, chr’hoong k’coong ch’ngai Tây Giang nắc bhrợ têng bhiệc bhan thi chr’ớh bh’lêê bh’la. Tơợp bhrợ chi’ớh zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng đha’đhâm c’moor cóh vel chi’ớh p’đhiêr. Râu chr’ớh nâu nắc apêê chọ mưy vòng a’ngoọn lâng a’ngoọn c’rêê ooy 1 bêệ t’noọ pa’đhâng tíh. 2 anhi n’đil Cơtu ặt dzoọng 2 đắh lâng nắc apêê đha’đhâm cóh vel t’nớơt chi’ploọng ooy vòng tròn nâu, bhrợ ha cơnh đoọng crêê hadợ vòng tròn nâu doọ c’lâm. Chr’ớh chi’ploọng vòng tròn nâu n’jứah bhui har, p’rá cr’chăng ooy t’ngay ha’pruốt, lâng cung nặc đoọng pachoom ha pêê đha’đhâm đa’đấh, liêm choom lâng k’crêê. Nâu đoo cung bơơn ta lêy nắc đợ bh’rợ liêm váih âng zâp ngai đha’đhâm Cơtu ooy pr’ắt tr’mung bhrợ têng ha’rêê ha’lai zâp t’ngay.

Đoọng ting por pấh chi’ớh chr’ớh nâu, zâp apêê đha’đhâm cóh vel nắc pachoom đhị râu moon pachoom âng zâp apêê t’coóh vel tơợ đenh ahay. Hân đhơ cơnh đêếc cắh vêy ngai cung choom bhrợ liêm xang bhiệc chi’ploọng nâu lâng nắc ting zươi. Hân đhơ cơnh đêếc cung doọ râu, vêy bơơn chi’ớh bhui har nắc choom ặ. Anoo Cơ Lâu Cao Nguyên, vel Pr’ning, chr’val Lăng bhui har moon:

Đoọng vêy liêm choom, đa’đấh ooy cr’chăl chi’ớh nắc azi lêy pachoom taluôn, bấc chu lâng bơơn apêê nghệ nhân, t’coóh vel, a’bhướp xay moon pachoom đoọng, chi’ớh pr’hay bhlâng.

Xang nặc nắc tước chr’ớh Tak Pơ Ching-nâu đoo nắc 1 g’lúh lướt penh bơơn a’chim a’đhắh âng đha’đhâm c’moor Cơtu. Đợ pa’noọng vil k’tứi ta bhrợ lâng a’ngoọn c’rêê, bơơn ta glâm bhrợ p’cắh đoọng ha coon a’đhắh cóh crâng lướt mứt bêl ta plăm. Đha’đhâm c’moor n’đoo k’đhơợng zr’nị tặc crêê vòng tròn nắc bơơn penh a’đhắh lâng nắc manứih thắng. nâu đoo nắc 1 râu chr’ớh ơy váih tơợ đenh ooy j’niêng cr’bưn âng manứih Cơtu. Anoo Cơ Lâu Nghê, cóh vel Pr’ning, chr’val Lăng đoọng năl:

Tak Pơ Ching zúp đoọng ha đha’đhâm bhriêl ta’bách, lướt moót ooy crâng lưm a’đhắh mứt nắc choom bơơn tắc. râu chr’ớh nâu buôn bơơn bhrợ têng đoọng đha’đhâm lêy pachoom padưr c’rơ lâng manứih hêê đa’đấh.

Lấh mơ râu chr’ớh pa’đhiêr lâng Tak Pơ Ching nắc dzợ vêy zâp chr’ớh chi’ploọng a’ngoọn. nâu đoo nắc chr’ớh tơợp váih tơợ apêê đồng bằng, hân đhơ cơnh đêếc pabhlâng bơơn bấc apêê Cơtu kiêng chi’ớh lâng buôn chi’ớh ooy đợ t’ngay ha’pruốt. ooy râu chr’ớh nâu bhrợ p’cắh râu đa’đấh, liêm choom ooy đắh bh’rợ p’đhiêr a’ngoọn âng đợ apêê đha’đhâm c’moor. Amoó Abing Thị Ngái vel Pr’ning, chr’val Lăng bhui har moon:

Ooy zâp râu bh’rợ chr’ớh bh’lêê bh’la n’đoo acu cung kiêng lứch, hân đhơ cơnh đêếc, acu kiêng bhlâng nắc chr’ớh chi’ploọng a’ngoọn, zúp đoọng ha hêê đa’đấh k’rơ lấh mơ, lâng cung đoàn kết, chi’ớh bhui har.

ắt mamung truíh c’lâng Trường Sơn, manứih Cơtu cóh dading k’coong Quảng Nam taluôn ắt pazưm liêm chr’nắp lâng crâng. Tu cơnh đâu, ooy zâp bh’rợ chr’ớh bh’lêê bh’la âng manứih Cơtu dzợ zư đợc taluôn bhrợ p’cắh râu liêm choom, đa’đấh cơnh xong bhrông lâng k’rơ cơnh n’bhướp. đoọng zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la doọ choom bil pất, zâp apêê t’coóh vel, trưởng vel buôn bhrợ têng zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la ooy zâp g’lúh tết, bhiệc bhan zâp c’moo. T’coóh Cơ Lâu Nâm, cóh vel Pr’ning, chr’val Lăng đoọng năl:

bhiệc chi’ớh râu chr’ớh bh’lêê bh’la âng lang p’niên lâng manứih t’coóh nắc k’rang lêy bhlâng, đoọng bhui har cha tết, bhui har pr’ắt tr’mung văn hoá liêm dal lấh mơ.

Ooy đợ t’ngay tơợp ha’pruốt Ất Mùi nâu, zâp râu chr’ớh bh’lêê bh’la ting bhrợ padưr pr’ắt bh’rợ bhui har hơnh déh tết ooy zâp vel đông Cơtu ting bhui har lấh mơ, têêm ngăn lấh. pr’ắt tr’nớt đoàn kết têêm ngăn cóh vel bhươl ting t’ngay ting liêm nhâm, ắt pazưm lấh mơ đoọng t’bhlâng đương hơnh déh râu bhui har lâng thắng lợi ooy c’moo t’mêê./.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC