Apêê t’ngay Cấp dal bh’rợ prá xay k’rong bhrợ ooy kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) g’lúh 25 vêy ta bhrợ têng đhị thành phố Đà Nẵng tơợ t’ngay 06 tước t’ngay 11 c’xêê 11 c’moo 2017 lâng C’moo APEC Việt Nam 2017 nắc vêy ta bhrợ liêm xang pa bhlâng. Nâu đoo nắc bh’nơơn bh’rợ đối ngoại chr’nắp ga mắc âng prang Đảng, pazêng đhanuôr lâng pazêng quân hêê cóh c’moo đâu, chrooi đoọng pa dưr dal rau chr’nắp âng APEC nắc xa nay k’rong bhrợ kinh tế bha lâng cóh zr’lụ cóh muy bha lang k’tiếc xoọc tr’xăl đơớh pa bhlâng lâng đợ rau tr’xăl ga mắc chr’nắp pa bhlâng. Rau liêm choom n’nắc xay moon rau chr’nắp t’mêê cóh xa nay bh’rợ ting ắt đh’rứah lâng bha lang k’tiếc lâng bhrợ têng bh’rợ đối ngoại bấc n’đắh, chrooi đoọng bhrợ nhâm mâng c’lâng xa nay têêm ngăn, k’rong bhrợ đh’rứah.

Glắp cóh muy c’moo ahay, bêl c’xêê 11/2016, Việt Nam nắc đớp tơợ bh’rợ pazao đoỌng k’đhơợng bhrợ c’la đong C’moo APEC 2017. Nâu đoo nắc rau tr’haanh lâng công nắc trách nhiệm ga mắc ga mai, xay p’cắh rau tín nhiệm dal pa bhlâng âng bha lang k’tiếc đoọng ha k’tiếc k’ruung hêê, ting n’nắc nắc bêl rau liêm crêê đoọng Việt Nam xay p’cắh: Pr’lêy xa nay chr’nắp ooy pr’ắt tr’mông ha y chroo âng châu Á- Thái Bình Dương. Bh’rợ xay bhrợ bh’rợ c’la đong C’moo APEC 2017 công nắc bh’rợ xay bhrợ crêê cơnh c’lâng xa nay đối ngoại âng Đại hội g’lúh XII âng Đảng xay moon, rau đêếc nắc: Pa dưr dal rau liêm choom bh’rợ đối ngoại bấc n’đắh, đơớh loon lâng t’bhlâng chrooi đoọng bhrợ pa dưr, xay bhrợ pazêng c’lâng xa nay bấc n’đắh.

Nắc choom xay moon ghít Apêê t’ngay cấp dal APEC t’mêê bêl đêếc ahay nắc ơy bhrợ t’váih Việt Nam dưr váih zr’lụ ch’mêết lêy âng bha lang k’tiếc. Pazêng apêê t’coóh xa nay âng pazêng k’tiếc k’rung kinh tế âng APEC, cóh đêếc vêy apêê t’coóh xa nay k’tiếc k’ruung kinh tế ga mắc cóh bha lang k’tiếc, cơnh Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản…, nắc lứch chô k’rong đhị thành phố Đà Nẵng, đh’rứah lâng lấh 11 r’bhâu đại biểu, doanh nghiệp lâng phóng viên cóh k’tiếc k’ruung lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng. Nâu đoo nắc g’lúh 2 cóh 10 c’moo ahay Apêê t’ngay Cấp dal APEC nắc vêy đợ rau ting pấh zập zêng âng bấc t’coóh xa nay cấp dal cơnh đêếc. K’nặ 100 bh’rợ tr’lum, tr’lum bơr n’đắh bhlưa apêê t’coóh xa nay APEC vêy ta bhrợ têng cóh cr’chăl n’nâu. Nắc đoo nắc rau xay p’cắh liêm pr’hay pa bhlâng ooy rau chr’nắp xoọc dưr dzoóc dal âng zr’lụ châu Á – Thái Bình Dương cóh bản đồ chính trị - kinh tế bha lâng lâng rau xa nay gr’hoót nhâm mâng âng apêê k’tiếc k’ruung kinh tế lâng xa nay bh’rợ k’rong bhrợ APEC. Rau đêếc xay moon ghít rau chr’nắp âng Việt Nam cóh zr’lụ công cơnh rau k’rang lâng cr’noọ cr’niêng chr’nắp pr’hay nắc apêê k’tiếc k’ruung kinh tế âng APEC lâng âng apêê t’coóh xa nay kinh tế APEC đớc đoọng ha Việt Nam.

Lâng 8 rau văn kiện vêy ch’mêết ha lỵ lêy, prá xay xang đhị Apêê t’ngay Cấp dal APEC 2017, cóh đêếc chr’nắp bhlâng nắc Tuyên bố Cấp dal Đà Nẵng: Bhrợ t’váih c’rơ t’mêê, đh’rứah bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mông zazum cóh ha y chroo, Việt Nam muy chu cớ xay p’cắh ghít rau chr’nắp pr’hay âng đay cóh xa nay bh’rợ k’rong bhrợ âng APEC. Xa nay gr’hoót âng apêê t’coóh xa nay APEC: T’hước ooy bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, k’rong bhrợ đhr’đhuông lâng tự do cóh zr’lụ châu Á- Thái Bình Dương lâng: Mr’cơnh cr’noọ xa nay ooy xa nay bh’rợ tr’câl tr’bhlêy bấc n’đắh đươi cơnh xa nay quy tắc, tự do, ma mơ, đhr’đhuông, ta níh đha nâng lâng pazêng n’đắh, xay p’cắh xa nay k’rơ pa bhlâng ooy rau t’bhlâng zư nhâm mâng pazêng rau chr’nắp aliêng âng APEC nắc pa dưr k’rơ tự do bh’rợ tr’câl tr’bhlêy lâng k’rong bhrợ, mr’cơnh cr’noọ xa nay ooy bh’rợ tr’câl tr’bhlêy bấc n’đắh…

Apêê thành viên công mr’cơnh cr’noọ xa nay ooy rau xa nay âng Việt Nam ooy bh’rợ bhrợ t’váih c’bhúh pr’lêy APEC, t’hước ooy bh’rợ bhrợ pa dưr muy APEC tu ha đhanuôr lâng ha doanh nghiệp, vêy mặ z’lấh lâng nắc l’lăm bhrợ bhr’lậ rau zr’nắh k’đháp cóh bha lang k’tiếc, chrooi đoọng chr’nắp ooy bh’rợ bhrợ pa dưr zr’lụ châu Á – Thái Bình Dương têêm ngăn, nhâm mâng, đa đơớh, pa têết đh’rứah lâng k’bhộ k’van. Công cơnh cr’noọ bh’rợ âng Việt Nam, bh’rợ prá xay tr’nơớp bhlưa apêê t’coóh xa nay APEC lâng 10 t’coóh xa nay ASEAN vêy ta bhrợ têng cóh Apêê t’ngay cấp dal ơy chrooi đoọng xa nay xay moon dal công cơnh c’lâng xa nay lịch sử dưr váih 50 c’moo âng ASEAN, xay moon ghít rau chr’nắp âng bh’rợ xay bhrợ, tr’pác pazêng rau cr’noọ bh’rợ pa têết đh’rứah kinh tế âng APEC, ting n’nắc t’bhlâng pa dưr k’rơ bh’rợ zúp zooi, pa têết bhlưa bơr rau xa nay bh’rợ chr’nắp n’nâu.

Apêê t’ngay Cấp dal APEC 2017 nắc dzợ chrooi đoọng rau chr’nắp xay bhrợ ghít ghít lấh mơ xa nay bh’rợ zr’ziêng bhlưa apêê k’tiếc k’ruung kinh tế lâng bhlưa Việt Nam lâng apêê k’tiếc k’ruung kinh tế APEC. Cóh cr’chăl n’nâu công ta bhrợ têng bh’rợ tước tr’lum bơr n’đắh xau p’cắh rau chr’nắp ooy lịch sử. Tổng Bí thư, Chủ tịch k’tiếc k’ruung Trung Quốc Tập Cận Bình g’lúh tr’nơớp tước lum lêy cấp Nhà nước tước ooy Việt Nam xang bêl Đại hội g’lúh XIX Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nâu đoo nắc g’lúh tr’nơớp Tổng thống Đô-nan Trăm- muy Tổng thống Hoa Kỳ tước lum lêy cấp Nhà nước tước ooy Việt Nam cóh c’moo tr’nơớp âng nhiệm kỳ. Ahêê công đương hơnh déh Tổng thống Chi-lê Mi- chen Ba –chê – lê tước lum lêy cấp Nhà nước lâng Thủ tướng Ca-na-da Giu-tin Tru-đô tước lum lêy Việt Nam. Công cóh apêê t’ngay Cấp dal, t’coóh xa nay k’tiếc k’ruung hêê ơy bhrợ têng k’nặ 50 bh’rợ tr’lum, tr’lum bơr n’đắh lâng apêê đối tác.

Rau liêm choom âng C’moo APEC 2017 nắc bh’nơơn bh’rợ âng bấc rau tu chủ quan lâng khách quan. Tr’nơớp, rau đêéc nắc c’lâng xa nay đối ngoại crêê liêm âng Đảng, Nhà nước hêê ooy độc lập, tự chủ, bấc n’đắh, bấc cơnh, ting ắt đh’rứah lâng bha lang k’tiếc đhậu bhứah, đơớh loon lâng t’bhlâng chrooi đoọng bhrợ pa dưr pazêng xa nay bh’rợ bấc n’đắh; rau k’đhơợng xay ghít liêm âng Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Chính phủ, apêê bộ, ban, ngành, vel đong; rau t’bhlâng lâng mr’cơnh cr’noọ xa nay âng prang hệ thống chính trị, âng apêê doanh nghiệp lâng âng pazêng đhanuôr.

C’moo APEC 2017 nắc vêy ta bhrợ têng liêm xang pa bhlâng lâng bấc rau xa nay bh’rợ chr’nắp. G’lúh 2 xay bhrợ C’moo APEC, Việt Nam ơy xay p’cắh liêm choom pa bhlâng rau chr’nắp âng c’la đong lâng bhrợ têng liêm xang xa nay bh’rợ ơy ta xay moon. Apêê t’ngay cấp dal APEC t’mêê bêl đêếc ahay nắc dzợ chô đơơng bấc c’rơ chr’nắp đươi dua ha bh’rợ pa dưr kinh tế xã hội âng k’tiếc k’ruung lâng pazêng 121 cr’noọ xa nay k’rong bhrợ đh’rứah, hợp đồng vêy ta ký kết, chr’nắp k’nặ 20 tỷ đô la Mỹ, bấc lấh 10 chu t’piing lâng chr’nắp âng pazêng xa nay gr’hoót vêy ta ký bhrợ cóh c’moo 2006. Nâu đoo công nắc bêl đoọng k’tiếc k’ruung hêê xay p’cắh tước ooy apêê pr’zớc muy Việt Nam dưr váih đa đơớh, chắp hơnh ta mooi, têêm ngăn, vêy c’rơ lâng rau liêm choom ooy kinh tế, dưr váih, k’rong bhrợ, tr’câl tr’bhlêy, du lịch…

Rau liêm choom âng C’moo APEC 2017 lâng Apêê t’ngay Cấp dal ơy bhrợ t’váih rau xa nay bh’rợ t’mêê cóh xa nay ting ắt đh’rứah lâng bha lang k’tiếc, pa dưr cr’noọ xa nay chắp hơnh acoon manuýh, cr’noọ tự lực, tự cường lâng rau rơơm kiêng dưr váih k’rơ lấgh mơ âng apêê doanh nghiệp lâng đhanuôr prang k’tiếc k’ruung hêê, pa dưr k’rơ pa bhlâng cr’noọ xa nay chắp hơnh k’tiếc k’ruung, c’rơ đại đoàn kết pazêng acoon manuýh, thi đua bhrợ têng liêm choom Nghị quyết Đại hội g’lúh XII âng Đảng, bhrợ t’váih c’xêê c’moo dưr váih t’mêê chr’nắp ga mắc lấh mơ âng k’tiếc k’ruung./.

THÀNH CÔNG CỦA NĂM APEC 2017 VÀ TUẦN LỄ

CẤP CAO VỚI VAI TRÒ VÀ VỊ THẾ CỦA VIỆT NAM

                                                                         Trần Đại Quang

                                                                                Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam Chủ tịch Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 25

Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 25 diễn ra tại thành phố Đà Nẵng từ ngày 06 đến ngày 11 tháng 11 năm 2017 và Năm APEC Việt Nam 2017 đã thành công tốt đẹp. Đây là thành tích đối ngoại nổi bật của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong năm nay, góp phần nâng cao vai trò của APEC là cơ chế hợp tác kinh tế hàng đầu khu vực trong một thế giới đang đổi thay nhanh chóng với những chuyển biến mang tính bước ngoặt. Thành công đó đánh dấu một mốc son mới trong tiến trình hội nhập quốc tế và triển khai đối ngoại đa phương, góp phần củng cố xu hướng hòa bình, hợp tác, phát triển và nâng cao uy tín, vị thế của đất nước ta trên trường quốc tế.

Cách đây tròn một năm, vào tháng 11 năm 2016, Việt Nam chính thức nhận chuyển giao vai trò chủ nhà Năm APEC 2017. Đây là vinh dự và cũng là trách nhiệm lớn lao, thể hiện sự tín nhiệm cao của cộng đồng quốc tế đối với nước ta, đồng thời là cơ hội để Việt Nam thể hiện Tầm nhìn chiến lược về tương lai châu Á - Thái Bình Dương. Việc đảm nhận vai trò nước chủ nhà Năm APEC 2017 cũng là bước đi góp phần cụ thể hóa đường lối đối ngoại do Đại hội lần thứ XII của Đảng đề ra, đó là “nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đối ngoại đa phương, chủ động và tích cực đóng góp xây dựng, định hình các thể chế đa phương”.

Có thể khẳng định Tuần lễ Cấp cao APEC vừa qua đã đưa Việt Nam trở thành tâm điểm chú ý của cả thế giới. Toàn bộ lãnh đạo các nền kinh tế thành viên APEC, trong đó có lãnh đạo các nền kinh tế lớn hàng đầu thế giới, như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản…, đều hội tụ tại thành phố Đà Nẵng, cùng với hơn 11.000 đại biểu, doanh nghiệp và phóng viên trong và ngoài nước. Đây là lần thứ hai trong 10 năm qua Tuần lễ Cấp cao APEC có được sự tham dự đông đủ của nhiều lãnh đạo cấp cao như vậy. Gần 100 cuộc gặp, tiếp xúc song phương giữa các nhà lãnh đạo APEC đã diễn ra trong dịp này. Đây là minh chứng sinh động cho vị thế đang lên của khu vực châu Á - Thái Bình Dương trên bản đồ chính trị - kinh tế thế giới và cam kết mạnh mẽ của các nền kinh tế thành viên đối với tiến trình hợp tác APEC. Điều đó còn khẳng định vị trí chiến lược của Việt Nam ở khu vực cũng như sự quan tâm và tình cảm đặc biệt mà các nền kinh tế thành viên APEC và cá nhân các nhà lãnh đạo kinh tế APEC dành cho Việt Nam.

Với tám văn kiện được thông qua tại Tuần lễ Cấp cao APEC 2017, trong đó quan trọng nhất là Tuyên bố Cấp cao Đà Nẵng “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”, Việt Nam một lần nữa tô đậm dấu ấn của mình trên tiến trình hợp tác của APEC. Cam kết của các nhà lãnh đạo APEC “hướng tới thương mại, đầu tư mở và tự do trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương” và “ủng hộ một hệ thống thương mại đa phương dựa trên quy tắc, tự do, công bằng, mở, minh bạch và bao trùm” thể hiện thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm giữ vững các giá trị cốt lõi của APEC là thúc đẩy tự do hóa thương mại và đầu tư, ủng hộ hệ thống thương mại đa phương…

Các thành viên cũng nhất trí thông qua sáng kiến của Việt Nam về hình thành Nhóm tầm nhìn APEC, hướng tới xây dựng một APEC vì người dân và doanh nghiệp, có khả năng thích ứng và đi đầu trong xử lý các thách thức toàn cầu, đóng góp tích cực vào việc xây dựng cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, năng động, gắn kết và thịnh vượng. Cũng theo sáng kiến của Việt Nam, Đối thoại đầu tiên giữa các nhà lãnh đạo APEC với 10 nhà lãnh đạo ASEAN diễn ra trong Tuần lễ Cấp cao đã góp phần đề cao vai trò cũng như chặng đường lịch sử 50 năm phát triển của ASEAN, khẳng định vai trò khởi xướng, điều phối các ý tưởng, sáng kiến liên kết kinh tế của APEC, đồng thời tăng cường sự bổ trợ, gắn kết giữa hai cơ chế quan trọng này.

Tuần lễ Cấp cao APEC 2017 còn góp phần quan trọng làm sâu sắc hơn quan hệ giữa các nền kinh tế thành viên và giữa Việt Nam với các thành viên APEC. Trong dịp này đã diễn ra các chuyến thăm song phương mang tính lịch sử. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình lần đầu tiên thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam ngay sau Đại hội lần thứ XIX Đảng Cộng sản Trung Quốc. Đây cũng là lần đầu tiên Tổng thống Đô-nan Trăm - một Tổng thống Hoa Kỳ thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ. Chúng ta cũng đã đón tiếp Tổng thống Chi-lê Mi-chen Ba-chê-lê thăm cấp Nhà nước và Thủ tướng Ca-na-đa Giu-tin Tru-đô thăm chính thức Việt Nam. Cũng trong Tuần lễ Cấp cao, lãnh đạo nước ta đã tiến hành gần 50 cuộc gặp gỡ, tiếp xúc song phương với các đối tác.

Thành công của Năm APEC 2017 là kết quả của nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan. Trước hết, đó là đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta về độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng, chủ động và tích cực đóng góp xây dựng, định hình các thể chế đa phương; sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Chính phủ, các bộ, ban, ngành, địa phương; sự quyết tâm và đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn dân.

Năm APEC 2017 đã kết thúc rất thành công với nhiều dấu ấn nổi bật. Lần thứ hai đăng cai tổ chức Năm APEC, Việt Nam đã thể hiện xuất sắc vai trò chủ nhà và hoàn thành tốt các mục tiêu đã đề ra. Tuần lễ Cấp cao APEC vừa qua còn mang lại nhiều nguồn lực thiết thực phục vụ công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với tổng cộng 121 thỏa thuận hợp tác, hợp đồng được ký kết, trị giá gần 20 tỷ USD, gấp gần 10 lần tổng giá trị các thỏa thuận được ký kết vào năm 2006. Đây cũng là dịp để nước ta giới thiệu đến bạn bè quốc tế một Việt Nam phát triển năng động, mến khách, thanh bình, có thế mạnh và tiềm năng về kinh tế, phát triển, đầu tư, kinh doanh, du lịch…

Thành công của Năm APEC 2017 và Tuần lễ Cấp cao đã tạo khí thế mới cho hội nhập quốc tế, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp và đồng bào cả nước phát huy cao độ tinh thần yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng, mở ra thời kỳ phát triển mới vẻ vang của đất nước./.