T’ngay 2/4/1975, đhị pr’ắt bh’rợ gung dưr âng pazêng chiến trường miền Nam lâng râu gung dưr âng c’bhúh đhị đêếc, thị xã Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà bơơn pachô. Lấh 40 c’moo bhrợ padưr pa’xớc, cr’noọ cr’niêng bhrợ padưr tp.Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà dưr váih đô thị văn minh-liêm ta’níh, nắc đhị lướt tước âng pr’zợc zâp đắh k’tiếc k’ruung ơy lâng xoọc dưr váih lalua. Phóng sự Đợ râu tr’xăl đhị k’tiếc Trầm Hương âng PV Thái Bình, ắt đhị miền Trung:

L’lăm c’moo 1975, tỉnh Khánh Hoà nắc đhị pazưm zâp căn cứ, trung tâm chỉ huy âng chính quyền Sài Gòn. Tơợ m’pâng c’xêê 3/1975, đhr’năng bh’rợ dưr váih đấh hân, bộ đội bha’lâng taluôn bơơn chiến thắng đhị Tây Nguyên, chr’nắp lấh mơ nắc chiến thanứg âng sư đoàn 10 đhị dading Phượng Hoàng, đăn đhị tỉnh Khành Hoà lâng Đắc Lắc, bhrợ c’bhúh apêê a’rập đhị thị xã Nha Trang ma dưr mứt, chêết bil. C’bhúh âng hêê cóh Nha Trang bhrợ padưr zâp tổ tự zư lêy ơy dưr zêl cha’groong zâp đhị công sở, ch’nang biển, tang bhuông păr, zư lêy têêm ngăn bêl ặt đương quân giải phóng moót k’đhơợng zư thị xã. T’coóh Bùi Hồng Thái, bêl ahay nắc phó bí thư thường trực tỉnh uỷ Khánh Hoà đoọng năl, xang bêl pachô, thị xã Nha Trang nắc dzợ zư đợc cơnh đêếc, doọ râu bhrợ pa’hư tu vêy bhrợ padưr c’bhúh manứih cóh đhanuôr:

Zâp c’bhúh bha’lâng lướt zêl lêệng cóh Ninh Hoà, bêl đêếc ahay nắc pay binh vận, zêl cha’groong, bhrợ zr’nắh ha c’bhúh manứih đhị đêếc.c’bhúh âng hêê đhị đêếc dưr dzoọng, pay pachô chính quyền, pay đợ đhị công sở chr’nắp, cắh đoọng pa’hư. Bêl c’bhúh tếh chô, ahêê cóh đâu glúh, chô ooy Nha Trang. Cóh Nha Trang cắh vêy pr’tóh 1 xa’nưl súng n’đoo.

Ha’dợ ooy đâu, xang bêl tr’zêl tr’penh đhị dading Phượng Hoàng, tơợ t’ngay ¼, sư đoàn 10, quân đoàn 3 ting c’lâng bhlâng 21 tơợ dading Tây Nguyên đấh lêy chô ooy biển, pachô chr’hoong Ninh Hoà, ting c’lâng bhlâng 1A lêy chô ooy thị xã Nha Trang. Tước hi’bu t’ngay 2/4, c’bhúh quân pachô nâu lêy moót ooy trung tâm thị xã Nha Trang. Zâp đông zêng ơy dông cờ pachô, hơnh déh bộ đội. đại tá Nguyễn Quang Lâm, bêl ahay nắc phó chính uỷ trung đoàn 24, sư đoàn 10, đơn vị tr’nơợp pachô Nha Trang hay k’noọ cớ:

2 đắh cung doọ vêy dưr tr’vay, doọ vêy bhrợ pa’hư thành phố, xoọc đâu nắc lêy cớ râu pr’đoọng 2 đắh, acu nắc ơy bhrợ têng xang nặc tước đêếc cung pa’đhêy. Đắh tốh cung cơnh đêếc, cung manứih VN hêê, apêê cung đhêy, apêê chô lâng pr’loọng đông, k’rang lêy pr’ắt tr’mung đoọng ha c’la đay lâng bhrợ padưr k’tiếc k’ruung.

T’ngay ¾, căn cứ Cam Ranh bơơn pachô. Xang đêếc, đhanuôr tỉnh Khánh Hoà ơy chrooi đoọng c’rơ bh’rợ đoọng ha g’lúh tr’zêl tr’penh HCM, pazưm pachô k’tiếc k’ruung. Lấh 4.000 tấn xăng, 1000 tấn dầu, đh’rứah lâng 2.000 r’bhâu tấn cha’nêếh lâng lấh 1.000 xe ôtô nắc ơy bơơn k’đươi moon âng đơơng bộ đội moót ooy Nam t’bhlâng tr’zêl tr’penh.

40 c’moo lướt zi’lấh, tơợ 1 thị xã k’tứi toor biển, đhanuôr nắc bhrợ têng bh’rợ cóh biển lâng zâp bh’rợ căn cứ quân sự, tước đâu tp.Nha Trang ơy vêy bấc râu tr’xăl, manứih dưr váih cung bấc lấh 3 chu, pr’ắt tr’mung cung padưr pa’xớc lấh 20 chu. Tp.Nha Trang xoọc chrooi đoọng tước 75% ooy pazêng ngân sách lấh 15 r’bhâu tỷ đồng zâp c’moo âng tỉnh Khánh Hoà. Đợ vel bhươl đắc lái đha’rứt toor biển nắc chô cóh t’ngay lâng bhuông ra’cít nắc xoọc đâu ơy vêy bhuông bơơn bhrợ a’xiu ch’ngai toor k’ha riêng bêệ, lướt bơơn tước zr’lụ biển Hoàng Sa. T’coóh Mai Thành Phúc, cóh zr’lụ đhăm k’tiếc ắt t’mêê Hòn Rớ, chr’val Phước Đồng, tp.Nha Trang xay moon:

Bêl đêếc ahay mơ 100 hải lý cắh năl c’lâng lướt chô. Xoọc đâu acu lướt ooy Hoàng Sa-trường Sa, bhuông ra’cít pậ k’rơ lấh. c’la bhuông cung vêy đông 2tầng, 3 tầng, doọ dzợ cơnh bêl ahay đông xang ma zir hư, bêl ahay ha ul đha’rứt, biển tưn glươi k’rơ cắh choom lướt bơơn.

T’coóh Lê Thanh Quang, bí thư tỉnh uỷ, chủ tịch HĐND tỉnh Khánh Hoà đoọng năl, vel đông xoọc k’rong bhrợ padưr bấc bh’rợ hạ tầng, c’lâng c’tốch chr’nắp cóh tp.Nha Trang cơnh Trung tâm thương mại, dịch vụ đhị tang bhuông păr Nha Trang, zr’lụ đô thị-hành chính t’mêê âng tỉnh Khánh Hoà, c’lâng bh’âng Bắc-Nam, c’lâng Nha Trang-Đà Lạt, kè k’ruung Cái, c’lâng đác túh lướt hooi đhị k’ruung Tắc-k’ruung Quán Trường. t’coóh Lê Thanh Quang moon gít, nha Trang-Khánh Hoà xoọc p’cắh liêm gít pr’ắt bh’rợ đô thị pậ cóh zr’lụ truíh toor biển Nam Trung bộ:

C’lâng c’tốch zâp râu liêm choom, bhrợ pr’đơợ đoọng doanh nghiệp t’moót zên k’rong bhrợ, zên nhà nước nắc 1, hân đhơ cơnh đêếc tư nhân nắc t’moót 4-5. xoọc đâu Nha Trang ơy nặc đô thị loại 1 âng tỉnh pậ chr’nắp bhlâng âng prang k’tiếc k’ruung lâng xoọc ting bhr’dzang dưr váih đô thị trung tâm bhlâng đắh dịch vụ, thương mại, khoa học ký thuật âng Nam Trung bộ. lâng crâng dading t’đui đoọng, plêệng k’tiếc liêm crêê nắc ooy ha y chroo, cắh mơ đenh dưr váih 1 đô thị trực thuộc TW.

Tp.Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà xoọc ting bhr’dzang padưr pa’xớc râu k’rơ liêm âng đay. Đhanuôr cóh Trầm Hương t’bhlâng bhrợ padưr paliêm đợ xa’nay t’ruíh ooy 1 thành phố cắh mưy bhriêl ta’bách, nắc dzợ văn minh, liêm ta’níh, nắc đhị lướt lêy chi’ớh âng pr’zợc cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng./.