Cr’chăl c’moo a hay, mơ chu ca ay jeh, pa căn Hồ Thị Dui, 66 c’moo, ặt đhị  vel 1, chr’val Phước Lộc, chr’hoong Phước Sơn zêng tước Trạm Y tế chr’val Phước Lộc khám lâng bơơn apêê bác sĩ xay moon đoọng za nươu âm doó pay zên. Pa căn Dui xợơng yêm bhlầng loom. Lalăm a hay, ngai t’cooh đhưr cơnh a đoo nắc căh lâh tước trạm y tế đoọng khám pa dưah cr’ay. Đhanuôr moon, tu a bhuy crâng zr’năh bhrợ ca ay, nắc lêy cut a tưch, pa zi a r’ọc lâng tắc t’rị, k’roọc đoọng bhuôih nắc  vêy dưah cr’ay. Ha dợ nắc nâu kêi zập bh’rợ ơy lalay. Pa căn Hồ Thị Dui xay moon: “Nâu kêi bác sĩ, y tá xay moon, trạm y tế bơơn Nhà nước choh bhrợ ga mắc bhlầng, đăn đong, nắc a cu tước khám pa dưah cr’ay. DoÓ dzợ bhuôih bil bấc zên bạc ha dợ căh choom dưah ốt, cơnh nâu nắc xợơng yêm bhlầng loom.”

          Trạm y tế chr’val Phước Lộc, chr’hoong Phước Sơn bơơn ta choh bhrợ tợơ c’moo 2018 lâng đợ zên lâh 4 tỷ đồng, vêy 10 phòng chức năng. Nắc vel đong vaih bấc bhlầng k’hir, bạch hầu; tu cơnh đếêc 5 c’moo chô ooy đâu chr’hoong Phước Sơn ơy k’rng zên bạc bhrợ têng cơ sở hạ tầng, k’dua bác sĩ chô ooy Phước Lộc pa bhrợ. Coh đếec, lâh mơ khám pa dưah cr’ay đhị trạm, nắc bh’rợ xay moon đoọng tr’xăl cr’noọ pr’chăp âng đhanuôr Giẻ Triêng đăh zư pa dưah cr’ay bơơn tợơp lêy bhrợ têng. Bác sĩ A lăng Đạt, k’đhợơng lêy Trạm y tế chr’val Phước Lộc, chr’hoong Phước Sơn đoọng năl: “A zi nắc ơy pa zưm lâng tiêm chủng đh’rưah lâng xay moon cơnh đương zêl, cha groong pr’luh cr’ay, tiêm chủng liêm choom, pa bhlầng nắc đhị đâu zr’lụ k’hir dưr vaih bấc bhlầng, vêy đoo pr’loọng đong ặt bếch đhị zơng, pớ, a zi nắc tước ha rêê đoọng xay moon, bhrợ têng cơnh ooy đoọng y tế choom tước lâng đhanuôr.”

          45 c’moo tợơ vel đong ơy bơơn giải phóng, tợơ zên bạc âng TW lâng âng tỉnh Quảng Nam, chr’hoong Phước Sơn ơy k’rong đoọng ha tuyến y tế cơ sở. 12 trạm xá lâng k’nặ 100 tỷ đồng ơy bhrợ têng xang lâng đoọng đươi dua. 100% chr’val vêy bác sĩ, 8 trạm y tế bơơn liêm pr’đợơ đăh y tế… T’cooh Lưu Huyền Thoại, Chủ tịch UBND chr’val Phước Lộc, chr’hoong Phước Sơn, Quảng Nam đoọng năl: “Tợơ vêy rau k’rang lêy, bhrợ têng âng Nhà nước đăh Trạm y tế, c’lâng p’rang lướt ra véch liêm buôn lâng rau t’pâh âng ban ngành đoàn thể âng chr’val, chr’hoong, nắc xoọc đâu c’năl âng đhanuôr cung bơơn ha dưr dal, ca ay jeh cung pa zay tước trạm yế. Pân đil nắc doó dzợ n’niên ca coon đhị đong, apêê zêng tước trạm y tế căh cợ tước chr’hoong n’niên ca coon, ha dang pr’loọng đong vêy pr’đợơ liêm. C’năl âng đhanuôr nâu kêi doó dzợ cơnh lalăm a hay, c’năl ha dưr dal lâh mơ.”

          Rau xay moon đhị đâu, đhanuôr buôn moon a bhuy crâng bhrợ pa hư, t’vaih cr’ay, bhrợ chệêt mốp nắc nâu kêi  doó dzợ n’leh coh pr’chăp âng đhanuôr Giẻ Triêng đhị Phước Sơn nắc xăl đếêc t’vaih rau tin đươi ooy k’bhuh zư pa dưah đh’reh cr’ay. Nắc cung pr’đợơ đoọng chr’hoong zr’lụ da ding ca coong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam-đhj vêy tước 75% đhanuôr ặt ma mông nắc đhanuôr Giẻ Trieng-bhrợ têng liêm bh’rợ k’rang lêy c’rơ tr’mông âng đhanôr, pa bhlầng nắc coh đhr’năng pr’luh Covid-19 xoọc đâu dưr vaih bấc cơnh kị./.

Ảnh: Báo Quảng Nam

Đổi thay y tế vùng đồng bào Giẻ Triêng

                                                                                                                                         CTV Tấn Sỹ

Sau 45 năm quê hương giải phóng, cùng với hệ thống giao thông, trường học, điện thắp sáng, tỉnh Quảng Nam đã tập trung đầu tư nhiều nguồn lực cho công tác y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ nguồn lực đầu tư của nhà nước, giờ đây bà con Giẻ Triêng đau ốm đã được khám chữa bệnh tại trạm xá, không còn cảnh cúng bái, hay cầu xin giàng, thần linh như trước.

Mấy năm qua, mỗi khi đau ốm, bà Hồ Thị Dui, 66 tuổi, ở thôn 1, xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn đều đến Trạm Y tế xã Phước Lộc khám và được bác sĩ tư vấn, cấp phát thuốc miễn phí. Bà Dui ưng cái bụng lắm. Trước đây, trong làng những người già như bà rất ít khi đến Trạm y tế để khám bệnh. Bà con cho rằng, do con ma rừng bắt đau ốm, nên phải làm gà, mổ lợn, thậm chí giết bò, trâu để cúng mới mong khỏi bệnh. Thế nhưng giờ mọi chuyện đã khác. Bà Hồ Thị Dui chia sẻ:“Giờ có bác sĩ, y tá tuyên truyền, trạm xá được nhà nước xây to, gần nhà, nên già đến khám bệnh. Không còn cúng bói tốn tiền mà không hết bệnh nữa, vui cái bụng lắm”

Trạm Y tế xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn được đầu tư xây dựng từ năm 2018 với nguồn vốn hơn 4 tỷ đồng, có quy mô 10 phòng chức năng. Là địa bàn trọng điểm về sốt rét, bạch hầu; nên 5 năm trở lại đây huyện Phước Sơn tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, đưa bác sĩ về công tác tại Phước Lộc. Trong đó, ngoài thăm khám điều trị tại trạm, thì việc tuyên truyền thay đổi nhận thức cho bà con Giẻ Triêng luôn được đặt lên hàng đầu. Bác sĩ A Lăng Đạt, Phụ trách Trạm y tế xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn cho biết:“Chúng tôi kết hợp với tiêm chủng với tuyên truyền cách phòng bệnh, hiệu quả tiêm chủng, đặc biệt ở đây là vùng sốt rét lưu hành, có những hộ dân ngủ tại chòi rẫy, anh em phải đến tận nơi, có khi đi vận động buổi chiều hoặc buổi tối, miễn sao y tế đến được với người dân.”

45 năm sau ngày quê hương giải phóng, từ các nguồn lực của TW và tỉnh Quảng Nam, huyện Phước Sơn đã tập trung đầu tư cho tuyến y tế cơ sở. 12 trạm xá xã với gần 100 tỷ đồng đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng. 100% xã có bác sĩ, 8 trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia về y tế…Ông Lưu Huyền Thoại, Chủ tịch UBND xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn, Quảng Nam cho biết: “Sau khi được sự quan tâm đầu tư của nhà nước về Trạm y tế, đường sá giao thông đi lại thuận tiện và sự vận động của ban ngành đoàn thể của xã, huyện, thì hiện nay dân trí bà con cũng nâng cao lên, đau ốm cũng tích cực đến trạm y tế. Phụ nữ sinh đẻ không sinh tại nhà mà đến trạm sinh hoặc đi tuyến huyện, nếu gia đình có điều kiện. Cơ bản dân trí người dân nâng cao hơn trước.”

Điều đáng mừng nhất là giờ đây quan niệm về con ma rừng, hay cái chết xấu đã không còn xuất hiện trong suy nghĩ của bà con Giẻ Triêng ở Phước Sơn mà thay vào đó là niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc. Đó cũng là nền tảng để huyện vùng cao Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam- nơi có đến 75% dân số là bà con Giẻ Triêng- làm tốt công tác chăm sức khỏe nhân dân, nhất là trong đại dịch Covid-19 hoành hoành như hiện nay./.