Lâng cr’nọo pr’chăp xăl t’mêê, c’rơ bhriêl choom âng lang p’niên, bấc đha đhâm c’mor ma nuyh acoon coh đhị Đắk Lắk ơy pa zay z’lâh đha rựt đha răh, zr’nắh k’đhap, xoọc tợơp vêy đơơng chô bh’nơơn z’zăng coh c’lâng tợơp  bhrợ têng cha, t’vaih bhiệc bhrợ đọong ha pêê đhị vel đong. Tơợ đếêc, pa dưr loom luônh pa zay bhrợ têng cha coh đhăm k’tiếc âng vel đong đay.

Pa ghit đớc zập zớ buôh ooy hộp đoọng tôm pa liêm, pa đớp đoọng ha t’mooi câl, a noo Y Knáp 32 c’moo, acoon coh M’nông ặt đhị chr’val Ea Mroh, chr’hoong Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk đoọng năl: Tết c’moo đâu, apêê zước câl bấc lâh mơ t’ping lâng c’moo hay tu cơnh đếêc nắc a noo lêy k’rong pa xoọng ma nuyh đong ting zooi bhrợ, tôm lâng âng đơơng.

Xay moon đăh c’lâng tợơp  bhrợ cha lâng bh’rợ zệê bhrợ buôh, Y Náp truih: a noo n’niên lâng dưr pậ coh muy pr’loọng đong manuyh M’nông đhị chr’hoong Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông. Xang tốt nghiệp Đại học ngành công nghệ điện tử viễn thông a noo chô pa bhrợ 3 c’moo đhị thành phố HCM, bơơn k’điêl lâng ting k’điêl chô ooy vel Ea Mroh, chr’hoong Cư Mgar đoọng bhrợ têng cha. Ặt ma mông coh vel đong âng k’điêl nắc ma nuyh Êđê ha dợ a noo ta luôn pa chăp coh loom đay ooy bh’rợ zệê bhrợ buôh âng ma nuyh M’nông. Tợơ ơy xay lâng k’điêl, a noo nắc rách chô ooy vel đong đay, pa choom zệê buôh xang nắc tợơp zệê bhrợ lâng pa câl, đớc đh’nớc nắc buôh ‘Ama Tâm”. Tợơ lâh 2 c’moo bhrợ têng, xoọc đâu zập c’moo a noo pa câl ooy thị trường tợơ 30-50 zớ buôh. Bêl Tết c’moo đâu, buôh a noo bấc ngai zước câl, tước 200 zớ. A noo Y Knáp đoọng năl, buôh apêê câl zập t’ngay ting bấc lâng thị trường ting t’ngay ting bơơn ta bhrợ ta bhưah, nắc pr’đợơ chr’năp bhlầng đoọng a noo pa dưr bh’rợ zệ buôh đơơng chr’năp ty đanh.“Zệê buôh ting chr’nắp công nghịêp nắc căh dzợ cơnh buôh zệê ha nua âng a coon coh đay, tu cơnh đếêc nắc zệê buôh ting cơnh ty đanh a hay. A cu rơơm ha y nắc zệê bấc lâh ting cơnh chr’năp ty đanh lâng đợ bấc lâh mơ, bấc ngai câl.”

A noo Y Chinh Bkrông, ặt đhị vel Kala, chr’val Dray Sáp, chr’hoong Krông Ana, bơơn bấc apêê lang p’niên năl tước đươi vêy bh’nơơn choh tri. Y Chinh đoong năl: C’moo 2016 tợơ bêl ting pâh lớp pa choom choh tri đhị Trung tâm pa choom bh’rợ tr’nêng chr’hoong Krông Ana, a noo vặ 30 ức đồng đoọng bhrợ têng đong choh tri lâng đhăm bhưah 100m2. Lâh 4 c’moo choh tri, xoọc đâu a noo ta bhưah bhrợ pa xoọng 3 đong choh tri lâng đhăm bhưah k’nặ 1000m2. Zập c’moo, a noo pa câl coh thị trường 5 tấn tri bào ngư lâng tri sò. Bh’nơơn đơơng chô lâh 150 ức đồng/c’moo. Ting cơnh a noo Y Chinh, pr’đợơ liêm buôn âng choh tri nắc jưah buôn bhrợ, buôn bơơn rau đoọng bhrợ, pa câl tệêm ngăn doó đươi bấc c’rơ g’lếêh lâng choom p’loon đhị doó trơ vâng đoọng bhrợ têng.“A cu pa chăp xợơng căh dzợ vêy c’lâng đoong pa dưr ca van lâh mơ c’la đay pa zay bhrợ têng cha, xoọc đâu bấc bh’nơơn chr’noh chr’bệêt cơnh cà phê, a moọt chr’năp dzoóc đhuônh căh bơơn pay pa chô bh’nơơn, lêy choh bhơi rơ veh, choh tri sạch cơnh đâu nắc doó ngai chê, ting t’ngay apêê tước câl bấc lâh mơ. Tu cơnh đếêc nắc a cu pa zay choh t’bấc tri nâu. Coh cr’chăl ha y, a cu rơơm nắc vêy zập zên bạc choh t’bấc lâh mơ, ta bhưah đhăm choh bhrợ đh’rưah lâng đếêc nắc pr’loọng đay vêy đơơng chô bh’nơơ dal lâng bấc lâh mơ.”

A noo Y Lê Pas Tơr- Phó Bí thư thường trực tỉnh đoàn Đăk Lắk đoọng năl, xoọc đâu coh vel đong tỉnh vêy bấc đha đhâm c’mor ma nuyh acoon coh bhrợ têng cha ơy lâng xoọc k’nặ bhrợ bấc cr’noọ bh’rợ liêm choom. Đhơ cơnh đếêc, đhr’năng bhrợ têng apêê cr’noọ bh’rợ nâu dzợ lưm bấc k’đhap k’ra lêy vêy rau zup zooi đăh zên bạc k’rong bhrợ, kỹ thuật, pr’đợơ pleng k’tiếc, căh ơy vêy rau pa tệêt pa zưm đhị bhrợ têng… tu cơnh đếêc căh ơy vêy apêê cr’nọo bh’rợ đơơng chr’năp bhưah ga mắc, zêng k’tứi laleh. Cr’chăl ha y, Tỉnh đoàn nắc pazưm lâng apêê cơ quan chức năng, apêê tổ chức xã hội, vêy c’lâng bh’rợ zup zooi đha đhâm c’mor, pa bhlầng nắc apêê ma nuyh acoon coh đoọng ha pêê pân vặ zên zup zooi, zên vặ t’đui đoọng đoọng pa dưr tr’mông tr’meh, đh’rưah nắc ta bhưah apêê cr’noọ bh’rợ ơy đơơng cô bh’nơơn dal. T’pâh apêê đha đhâm c’mor vel bhươl k’đhap zr’năh ting pâh pa dưr tr’mông tr’meh.“Đh’rưah bhrợ têng lâng đha đhâm c’mor apêê cấp bộ đoàn coh prang tỉnh ta luôn bhrợ tập huấn, hội thảo lâng pazêng g’luh prá xay đăh pa dưr dal c’rơ bhriêl choom lâng pa bhlầng nắc c’năl cơnh t’mêê âng apêê đha đhâm c’mor đăh tơợp bhrợ têng cha. Đh’rưah lâng đếêc apêê zên âng Đoàn tợơ Ngân hàng Chính sách Xã hội cung bơơn apêê cấp bộ đoàn bhrợ têng zup zooi đoàn viên đha đhâm c’mor pa dửr bhrợ têng cha.”

Lâng pazêng rau ơy choom bhrợ têng, đha đhâm c’mor ma nuyh acoon coh đhị Đắk Lắk muy chu dzợ moon ghit c’rơ âng lang p’niên vel đong coh bhiệc pa  dưr tr’mông tr’meh liêm choom coh đhăn k’tiếc âng vel đong. Tợơ đếêc, chroi k’rong c’rơ chếêc lêy, bhrợ pa dưr apêê pr’đợơ bh’rợ âng vel đong đoọng t’bhlầng pa dưr tr’mông tr’meh âng đhanuôr./.

Khát vọng khởi nghiệp của thanh niên dân tộc thiểu số

PV Nam Trang-3/2

Các bạn trẻ thân mến! Với tư duy đổi mới, nghị lực của tuổi trẻ, nhiều thanh niên dân tộc thiểu số tại Đắk Lắk đã nỗ lực vượt khó, vươn lên thoát nghèo, bước đầu đạt được những thành công nhất định trên con đường lập thân, lập nghiệp, vươn lên làm giàu, tạo việc làm cho lao động địa phương. Từ đó, đánh thức khát vọng làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương.

Cẩn thận đặt từng hũ rượu cần vào hộp để đóng gói, giao cho khách , anhY Knáp 32 tuổi,  dân tộc M’Nông ở xã Ea Mroh, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk cho biết: Tết năm nay, khách hàng đặt nhiều hơn so với năm ngoái nên anh phải huy động thêm người nhà hỗ trợ đóng gói và vận chuyển.

Chia sẻ về cơ duyên chọn nghề nấu rượu cần để khởi nghiệp, Y Náp kể: anh sinh ra và lớn lên trong một gia đình người M’Nông ở huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông. Sau khi tốt nghiệp Đại học ngành công nghệ điện tử viễn thông anh làm việc 3 năm ở thành phố Hồ Chí Minh, anh lập gia đình và theo vợ về buôn Ea Mroh, huyện Cư M’gar để lập nghiệp. Sống tại quê vợ là người Ê đê, nhưng anh luôn đau đáu với nghề làm rượu cần truyền thống của dân tộc M’Nông. Sau khi bàn bạc với vợ, anh trở lại quê nhà, học nghề nấu rượu rồi bắt đầu nấu bán và đặt tên thương hiệu là rượu cần “Ama Tâm”. Sau hơn 2 năm khởi nghiệp, hiện mỗi tháng anh bán ra thị trường từ 30-50 ché rượu cần. Dịp Tết năm nay, anh đã nhận được đơn hàng lên đến gần 200 ché. Anh Y Knáp cho biết việc đơn hàng ngày càng nhiều và thị trường ngày càng được mở rộng, chính là tiền đề quan trọng để anh tiếp tục phát triển nghề nấu rượu cần truyền thống“Nấu rượu cần theo công thức công nghiệp sẽ mất đi hương vị truyền thống của dân tộc mình, thế nên mình phải nấu theo công thức của ông bà truyền lại. Tôi mong muốn sau này phát triển hơn trong việc nấu rượu cần theo cách truyền thống với số lượng nhiều hơn, bán được nhiều hơn đến thị trường.”

Anh Y Chinh Bkrông, ở buôn Kala, xã Dray Sáp, huyện Krông Ana, được nhiều bạn trẻ biết đến nhờ hiệu quả của mô hình trồng nấm.   Y Chinh  cho biết: Năm 2016,  sau khi tham gia lớp học nghề trồng nấm tại Trung tâm dạy nghề huyện Krông Ana, anh quyết định mượn gần 30 triệu đồng để xây dựng nhà nấm với tổng diện tích gần 100 m². Sau 4 năm làm nấm, hiện anh đã mở rộng được 3 nhà trồng nấm và một nhà làm phôi nấm với diện tích gần 1000m2. Mỗi năm, anh bán ra thị trường  5 tấn nấm bào ngư và nấm sò. Lợi nhuận mang lại hơn 150 triệu đồng/năm.Theo anh Y Chinh, lợi thế của nghề trồng nấm là vừa dễ làm, dễ kiếm nguyên liệu, đầu ra ổn định lại không đòi hỏi nhiều công lao động mà có thể tận dụng thời gian nhàn rỗi. “Tôi nghĩ không có con đường nào khác là mình phải cố gắng làm ăn, hiện nay nhiều mặt hàng nông sản như cà phê, tiêu giá cả lên xuống không thấy tiền lời đâu cả, chỉ có việc trồng rau, trồng nấm sạch như thế này sẽ không ai chê, người ta đến mua ngày một nhiều hơn, cho nên tôi đã quyết tâm gắn bó với nghề trồng nấm này. Trong thời gian sắp tới, tôi hy vọng sẽ có đủ kinh phí mở rộng diện tích trồng nấm. Mở rộng diện tích đồng nghĩa với việc thu nhập gia đình tôi sẽ tăng lên.”

Anh Y Lê Pas Tơr - Phó Bí thư thường trực Tỉnh đoàn Đắk Lắk cho biết, hiện này trên địa bàn tỉnh có rất nhiều thanh niên dân tộc thiểu số đã và đang ấp ủ những khát vọng, hoài bão, mong muốn được giúp đỡ, hỗ trợ để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, thực tế hành trình khởi nghiệp của những thanh niên này còn gặp rất nhiều khó khăn về vốn, kỹ thuật, điều kiện tự nhiên, chưa có sự liên kết… nên chưa có mô hình nào có quy mô lớn, hầu hết chỉ là nhỏ lẻ. Thời gian tới, Tỉnh Đoàn tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội, có những định hướng, hỗ trợ, giúp đỡ thanh niên, đặc biệt là thanh niên dân tộc thiểu số để họ mạnh dạn tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ, vay ưu đãi để phát triển kinh tế phù hợp, tiến hành nhân rộng các mô hình hoạt động có hiệu quả. Đồng thời tích cực vận động thanh niên tại các thôn, buôn khó khăn tham gia phát triển kinh tế, chủ động cải thiện cuộc sống. “Để đồng hành với thanh niên các cấp bộ đoàn trong toàn tỉnh thưởng xuyên có những lớp tập huấn, những buổi hội thảo rồi những buổi trao đổi diễn đàn để nâng cao về trình độ, kiến thức và đặc biệt đổi mới tư duy của các bạn đoàn viên thanh niên trong khởi nghiệp. Bên cạnh đó các nguồn vốn của Đoàn thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội cũng được các cấp bộ đoàn tổ chức trao hỗ trợ cho đoàn viên thanh niên trong phát triển kinh tế. Bên cạnh đó công tác hỗ trợ khởi nghiệp thông qua vườn ươm doanh nghiệp thông qua hội doanh nhân trẻ cũng được Ban Thường vụ tỉnh Đoàn đẩy mạnh thực hiện. Qua đó tạo được nhiều nguồn kết nối đầu ra sản phẩm cho các bạn thanh niên khởi nghiệp.”

Với những gì đã làm được, thanh niên dân tộc thiểu số tại Đắk Lắk một lần nữa khẳng định được bản lĩnh, quyết tâm của tuổi trẻ địa phương trong việc phát triển kinh tế, làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương. Từ đó, góp phần đánh thức và khai thác hiệu quả các tiềm năng thế mạnh của địa phương để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội./.