Ooy t’ngay 30/4/1975, xang bêl lêy chô moót pachô Sài Gòn, zâp đơn vị cóh quân đội âng hêê nắc moót bhrơn bh’rợ quân quản. 1 thành phố bơơn bhrợ padưr cớ tơợ têy a’rập, mưy thành phố dzợ ặt cơnh đêếc, doọ râu bhrợ pa’hư âng bhiệc tr’zêl tr’penh quyết đinh, thành phố nâu bơơn zư đợc têêm liêm. Ooy cr’noọ âng apêê Sài Gòn lâng cán bộ, chiến sỹ bhrợ bh’rợ quân quản bêl đêếc, thành phố nâu n’jứah têêm ngăn, tr’đăn lâng pr’hay. Minh Hạnh, PV Đài p’rá VN vêy bha ar x’rặ Sàn Gòn đợ t’ngay quân quản, đhanuôr lâng pr’zợc đương xâng:

C’moo 1975, t’coóh Hồ Văn Dờ, 24 c’moo, 1 đhanuôr cóh zr’lụ Hóc Môn, Sài Gòn nắc ơy vêy 2, 3 c’moo bhrợ công nhân kỹ thuật đoọngha 1 đài phát sóng lâng cr’noọ cr’niêng nắc cắh vêy lướt lính bhrợ đoọng ha quân đội âng chế độ ty. Tu cơnh đâu, t’ngay pachô, lâng t’oóh, lấh mơ cr’noọ cr’niêng chắp hơnh hoà bình, nắc dzợ pr’lứch đợ t’ngay ặt k’rang ta coọp zi’nắh. bêl thành phố bơơn pachô, zâp tuần t’coóh Dờ cung đh’rứah lâng pr’zợc, bhúh xoọng tơợ Hóc Môn moót zr’lụ trung tâm chi’ớh, l’lêy, c’câl. Xang bêl t’ngay 30/4, bh’rợ nâu âng t’coóh cung doọ râu zr’nắh, doọ râu tr’xăl. Thành phố bêl đêếc ahay đợc đhị râu k’đhơợng zư âng bộ đội hêê lâng đợ đhanuôr cơnh t’coóh đấh xăl tơợ chrứih lạ tước tr’đăn tr’năl, pazưm, hơnh déh. Ngai cung năl, thành phố t’mêê bơơn pachô, đhr’năng têêm ngăn xã hội cắh ơy lấh liêm nhâm nắc bhiệc quy định đắh bhiệc padưr quân luật, giới nghiêm… nắc đoo chr’nắp đoọng zư lêy ha đhanuôr. T’coóh Hồ Văn Dờ moon:

Thành phố bhrợ padưr chế độ quân quản nắc acu cung ooy cr’noọ bh’rợ ặt đương lêy bhrợ ha cơnh. Lalua lêy đắh quân quản lâng đay ắt liêm choom bhlâng. Đhanuôr ắt mamung doọ râu rị, bơơn têêm ngăn pr’ắt tr’mung. Hân đhơ bấc t’ngay l’lăm bấc cửa hàng cắh pân ta’lấh p’loọng đương pa’câl, hân đhơ cơnh đêếct’ngay t’tưn nắc bhrợ ta’lấh p’loọng pa’câl, pa’đăn lâng cách mạng mưy cơnh liêm choom.

Pachô thành phố t’ngay 30/4 nắc đấh ra’diu t’ngay 1-5, zâp đơn vị quân đội âng hêê nắc xay bhrợ xang c’bhúh zư lêy 11 quận nội thành lâng 44 cr’noọ bh’rợ chr’nắp. đhị zâp công sở, bha’nọ zơng, đhị zâp c’lâng phố, zâp chiến sỹ âng hêê xa’nập laliêm, bhrợ bh’rợ zư lêy, cha’mêết paliêm têêm ngăn. Đhuôr thành phố dzợ váih điện, váih đác, họp chợ lâng lướt vốch ắt liêm buôn. T’ngay 7/5/1975, UB Quân quản thành phố Sài Gòn-Gia Định âng thượng tướng Trần Văn Trà bhrợ chủ tịch, p’cắh mặt đhanuôr. Thiếu tướng Phan Khắc Hy, bêl đêếc nắc Phó tư lệnh bộ tư lệnh Trường Sơn hay k’noọ cớ:

Thành phố lêy cơnh liêm zâp, doọ vêy chêết bil cơnh apêê a’rập l’lăm nắc cộng sản moót. Lâng ha mơ đhị ơy pazưm lâng bộ đội, pa’đhâng cờ pachô l’lăm bêl bộ đội moót. Bêl đêếc phố xá dzợ cơnh đêếc, tu cơnh đâu nắc choom moon, thanứg lợi âng pachô Sài Gòn cắh mưy đắh quân sự nắc đắh thanứg lợi loom đhanuổ.

Nắc mưy cán bộ âng trung đoàn 11, sư đoàn 571, Bộ độ Trường Sơn, tơợp c’xêê 5, xang bêl moót thành phố, đại tá Đinh Công Ty bơơn k’đươi k’đhơợng bhrợ đhị số 10 ooy pazêng 10 đhị đương pay sỹ quan chế độ ty. Chô ooy đâu, lâng chuyên môn nắc mưy chính uỷ, t’coóh đương pay zâp sỹ quan âng chế độ ty lướt xay moon, pachoom đoọng apêê zâp chính sách âng nhà nước hêê lâng moon pachoom apêê đắh t’bhlâng ắt mamung pabhrợ ta’têng. Đại tá Đinh Công Ty moon:

Xang bêl pachoom sỹ quan a’rập nắc apêê năl gít lấh mơ, nắc chế độ cộng sản, quân giải phóng nắc lâng hạ sỹ quan cung mưy zước moon xang năch dưr chô, cắh vêy chấc coọp moon, hadợ sỹ quan nắc pa’đhêy bhrợ têng, pachoom cắh vêy t’moót ooy tù. Moon zr’nưm nắc p’too pachoom anăm. C’bhúh sỹ quan p’niên bấc, bêl đêếc apêê k’pân bhlâng hân đhơ cơnh đêếc ahêê nắc bơơn xay moon, học tập xang nắc vêy năl cắh vêy cơnh l’lăm ta xay moon.

C’bhúh bộ đội bha’lâng âng quân đoàn 4 cóh zâp sư đoàn 7,9, trung đoàn 226 âng sư đoàn 341, zâp Lữ đoàn 22, 52, 24… nắc zêng pazưm đoọng ha bh’rợ quân quản. zâp quận vêy mưy trung đoàn, zâp phường vêy mưy tiểu đoàn lâng zâp khóm vêy mưy tiểu đội. ooy g’lúh họp đảng uỷ Quân đoàn t’ngay 58/5/1975 nắc ơy xay moon liêm gít đhr’năng Sài Gòn lâng moon K’đhơợng zư thành phố nâu nắc bh’rợ pabhlâng hi’lêệng, k’đhạp, t’mêê chrứih. Tu cơnh đâu, nắc ra’văng kỹ thuật lâng bhrợ têng liêm nhâm đoọng oó lưm cắh liêm crêê. Trung tướng Lê Nam Phong, bêl ahay nắc sư trưởng sư đoàn 7, quân đoàn 4, đơn vị k’đhơợng bhrợ zâp quận 1, 2, 3, 9 lâng 2, 3 cr’noọ bh’rợ chr’nắp lơơng đoọng năl:

Bhrợ bh’rợ quân quản nắc lướt moót ooy phường, zr’lụ phố đoọng năl gít đhr’năng bh’rợ, bhrợ ha cơnh đoọng zư thành phố. Bêl đêếc nắc dzợ k’pân đắh a’rập moót zêl. Nâu đoo nặc k’noọ đợc cơnh đêếc, k’noọ đợc hadợ đhuôr nắc apêê k’pân, tước bêl năl nắc Việt cộng crêê nặc Việt cộng liêm nắc apêê mưy đoọng bộ đội, t’moót lêy ooy đợ đhị zr’lụ cắh ơy choom k’đhơợng zư. Choom moon nắc g’nưm ooy đhanuôr, cắh váih đhanuôr, cắh vêy pr’đơợ nắc cắh choom bhrợ. Crêê nặc đhanuôr VN, đhanuôr Sài Gòn, da’dô bhlâng.

Bh’rợ k’đhơợng zư thành phố cr’chăl tr’nơợp pachô nắc bơơn zâp đơn vị bộ đội âng hêê bêl đêếc ahay bhrợ têng liêm choom. C’xêê 2/1976, UBND thành phố Sài Gòn bơơn bhrợ padưr, bhrợ thắng lợi pậ chr’nắp âng quân hêê đhị thành phố xang chiến thanứg 30/4. UB Quân quản nắc bhrợ têng xang 10 c’moo c’xêê bhrợ têng./.