Sơn La đhanuôr bil bal zêng tu cắh năl liêm zâp cr’liêng xa’nay đắh zên câl.
Thứ hai, 00:00, 14/12/2015

Xoọc đâu, tỉnh Sơn La vêy k’tiếc chóh cà phê zăng pậ bhứah lâng lấh 10.000ha lâng cung nặc vel đông bơơn năl tước lâng chất lượng cà phê abrica bơơn bấc ngai năl. Hân đhơ cơnh đêếc, tu cóh k’coong ch’ngai, công nghệ thông tin liên lạc cắh liêm choom, nắc bhiệc cắh năl liêm gít cr’liêng xa’nay, cắh bơơn năl liêm gít đắh zên pa’câl, nắc râu tu bhrợ đhanuôr lưm zr’nắh k’đhạp, bil pất bấc.

Cắh vêy cơnh zâp c’moo l’lăm ahay, c’moo đâu zên pa’câl cà phê xiêr lấh mơ tơợp hân noo bhrợ manứih chóh cà phê k’rang cắh dzợ cơnh. K’rang moon lấh mơ nắc bhiệc cắh năl liêm zâp cr’liêng xa’nay đắh zên pa’câl bhrợ đhanuôr ắt tớt cắh têêm ngăn. Ooy hân noo bơơn bhrợ c’moo l’lăm, tu cắh năl liêm gít đấh loon đắh zên pa’câl cà phê, pr’loọng đông anoo Quàng Văn Tuấn cóh chr’val Chiềng Ban, chr’hoong Mai Sơn, tỉnh Sơn La nắc cắh loon pa’câl lâng bil bal k’zệt ực đồng. Anoo Tuấn đoọng năl:

C’moo n’nắc ahay, pa’câl cà phê dal bhlâng nắc mơ 48-49. cr’chăl n’nắc, moon zr’nưm zên pa’câl cắh têêm ngăn, vêy bêl xiêr tước 45, dzoọc cậ 47, 49. pr’loọng đông lêy cắh têêm ngăn cơnh đêếc nắc cắh pân pa’câl lơi. Đợ t’tưn hơơn, mơ mưy c’xêê dzợ nắc pa’câl lơi dzợ 37 hơơn ặ, bil bal bấc bhlâng.

Tơợ đenh ahay, bhiệc pa’câl cà phê zêng âng zâp apêê lướt câl tự chấc lêy câl lâng xay moon giá, bhiệc pa’câl choom crêê hay cắh nắc lêy ooy bhiệc gr’hoót moon âng apêê lướt câl lâng zâp pr’loọng đhanuôr. Tu zên cà phê tơợp hân noo pa’câl cắh bấc, nắc t’coóh Hà Văn Nghĩa, chr’val Chiềng Ban, chr’hoong Mai Sơn, tỉnh Sơn La nắc lêy k’đươi đhi noo, bhúh xoọng cóh pr’loọng đông đh’rứah lướt ooy ha’rêê câl pay cà phê, xang nặc đơơng chô tự bhrợ têng, púah pa’goóh lâng đương bêl cà phê pa’câl dal zên nắc vêy pa’câl. Cắh mưy pr’loọng đông anoo Nghĩa, nắc lêy zâp pr’loọng chóh cà phê lơơng cóh vel cung zêng tự bơơn bhrợ xang nặc đương pa’câl. T’coóh Hà Văn Nghĩa, chr’val Chiềng Ban, chr’hoong Mai Sơn, tỉnh Sơn La đoọng năl:

Apêê lướt câl chấc lướt câl pay, hadang lêy liêm choom nắc pa’câl lơi. Hadợ cắh nắc đợc lơi cơnh đêếc, pa’đhang moon cơnh apêê lướt câl xoọc moót nắc bêl ooy lêy choom nắc pa’câl.

Xoọc đâu đhanuôr đhị 2, 3 vel đông nắc ơy năl cơnh lêy cha’mêết cr’liêng xa’nay đắh bhiệc pa’câl ha mơ zên cóh internet. Hân đhơ cơnh đêếc, lâng mưy tỉnh dading k’coong cơnh Sơn La, pr’đơợ đắh công nghệ, thông tin dzợ ta’bhứch bấc, c’năl bh’rợ âng đhanuôr cung cắh liêm dal. Tu cơnh đâu, cắh vêy zâp ngai cung năl tước internet. T’coóh Hoàng Văn Sương, phó chủ tịch UBND chr’val Chiềng Ban, chr’hoong Mai Sơn, tỉnh Sơn La đoọng năl, đhanuôr taluôn ặt đương lêy pay xợơng cr’liêng xa’nay liêm crêê lâng cha’mêết gít lấh mơ đắh bhiệc chấc lêy c’lâng pa’glúh pa’câl lâng bh’nơơn bh’rợ âng đay bhrợ têng. T’coóh Sương moon:

Zên pa’câl nâu apêê chấc xay moon cơnh đêếc, ngai lướt câl dal lấh nắc pa’câl đoọng ooy đêếc, cắh vêy râu chấc moon pachoom đoọng. rơơm kiêng đảng, nhà nước vêy mưy c’lâng bh’rợ liêm choom đoọng zên pa’câl cà phê têêm ngăn liêm nhâm.

Tơơm cà phê nắc đoo t’nơơm công nghiệp bha’lâng âng tỉnh Sơn La. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc lêy vêy c’lâng lướt lâng bhiệc bhrợ liêm choom đoọng t’nơơm nâu dưr váih liêm choom, têêm ngăn. Tơợ đêếc, đhanuôr vêy choom bhrợ k’van tơợ t’nơơm cà phê lâng oó đoọng váih đợ bhiệc cắh liêm choom, ta’bhứch bil tu bêl zên pa’câl dal nắc cắh pa’câl, hadợ bêl pa’câl nắc m’bứi zên./.

 

SƠN LA: NÔNG DÂN THUA THIỆT DO THIẾU THÔNG TIN GIÁ CẢ

 Hiện nay, tỉnh Sơn La có diện tích cà phê khá lớn với hơn 10.000 hec-ta và cũng là địa phương được biết đến với chất lượng cà phê abrica khá nổi tiếng. Tuy nhiên, do ở vùng sâu vùng xa, hệ thống công nghệ thông tin liên lạc còn lạc hậu, nên tình trạng thiếu thông tin, không cập nhật kịp thời được giá cả, là những nguyên nhân khiến người nông dân dẫu một nắng hai sương, nhưng vẫn chịu thua thiệt.

 

       Không như những năm trước, năm nay giá cà phê giảm mạnh ngay đầu vụ khiến người trồng cà phê không khỏi lo lắng. Đáng ngại nhất là việc thiếu thông tin về giá cả khiến người dân đứng ngồi không yên. Trong vụ thu hoạch năm ngoái, do không nắm bắt thông tin kịp thời nên vào lúc gía cà phê cao nhất, gia đình anh Quàng Văn Tuấn xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La đã không kịp bán ra và bị lỗ hàng chục triệu đồng. Anh Tuấn cho biết: “Năm ngoái cao nhất cà phê khô khoảng 48-49. Thời điểm đấy nói chung giá nó chưa ổn định, thỉnh thoảng nó lại bấp bênh, xuống đến tận 45; rồi mấy ngày nó sang 47, rồi 49. Gia đình chưa thấy ổn định thế là chưa dám bán. Cuối cùng chỉ có hơn tháng, gia đình bán ra thì được có 37; năm ngoái lỗ nhiều lắm.”

           Lâu nay việc mua bán cà phê đều do các thương lái tự đi thu mua và đặt giá, việc bán được giá hay không, chủ yếu tùy thuộc vào sự thỏa thuận giữa thương lái với các hộ dân. Do giá cà phê đầu mùa giảm mạnh, nên thay vì thuê hái, ông Hà Văn Nghĩa, xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La đã phải nhờ anh em, họ hàng trong gia đình, cùng lên nương thu hái cà phê, rồi mang về tự sơ chế, phơi khô và chờ đến khi cà phê được giá mới bán. Không chỉ gia đình anh Nghĩa, mà hầu hết các hộ trồng cà phê khác trong bản cũng đều tự thu hoạch, sơ chế rồi để lại chờ giá. Ông Hà Văn Nghĩa, xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La cho biết: “Thương lái vào trả, thấy hợp lý thì mình bán. Còn chưa hợp lý thì mình tìm thương lái khác;ví dụ thương lái nó đang vào thì  khi nào thấy vừa thì là bán .”

Hiện người dân tại một số địa bàn đã biết cách tra cứu thông tin giá cả trên internet. Tuy nhiên, với một tỉnh miền núi như Sơn La thì điều kiện cơ sở vật chất về công nghệ, thông tin còn nhiều thiếu thốn, trình độ dân trí còn hạn chế, vì vậy không phải ai cũng biết đến internet. Ông Hoàng Văn Sương, phó chủ tịch UBND xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La cho biết,  bà con vẫn luôn mong chờ được tiếp nhận những thông tin mang tính định hướng, dự báo để có thể tin cậy và chủ động hơn trong việc tìm đầu ra với sản phẩm do mình làm ra. “Giá cả này thì người ta thông tin với nhau, thương lái nào mua cao thì họ lại bán cho người đó thôi, chứ chưa có sự hướng dẫn. Mong muốn là Đảng, Nhà nước có một cái cơ chế chính sách nào đó để làm cho giá cà phê này ổn định bền vững.”Ông Sương nói.

Cây cà phê vẫn được xác định là cây công nghiệp chủ lực của tỉnh Sơn La. Tuy nhiên, cần phải có hướng đi và cách làm hiệu quả để loại cây này phát huy hiệu quả ổn định, bền vững. Từ đó, người dân có thể làm giàu từ cây cà phê và tránh những rủi ro, thua thiệt khi giao dịch với các thương lái vì: ‘‘khi được gíá thì không bán, và khi bán lại không được giá’’./.

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC