Coh pazêng t’ngay n’nâu, k’ha riêng t’nâl điện truih c’lâng Hùng Vương lươt ooy trung tâm thị trấn Quảng Phú, chr’hoong Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk xoọc vêy ta ch’guốc xa nấp t’mêê. Doọ dợ vêy t’clăh bha ar, quảng báo ta clặ bâc ơl bhrợ bil râu liêm pr’hay, xăl ooy đêêc năc đợ pô dã quỳ rơợc riịc căh cậ đợ t’crô cà phê đọm vêy ta vẽ đhị t’nâl điện. Nâu đoo năc bh’rợ cr’chăl 2 âng dự án xrặ tranh coh c’lâng phố- râu liêm pr’hay âng Tây Nguyên, năc Huyện Đoàn Cư Mgar pazum lâng pazêng đơn vị bhrợ têng tơợ tr’nơơp c’xêê 6 c’moo đâu.

Coh c’lâng Lê Hữu Trác đăn đêêc, zr’lụ bhrợ têng coh cr’chăl 1 dự án, pazêng z’đâr dal lâh 50 mét âng Trường mầm non Hoa Hồng công vêy ta pa chăm lâng đợ hình ảnh 3D liêm pr’hay. Đợ hình ảnh cơnh ch’nang đác, acoon g’dớ dziêu đác đhị pô dã quỳ, a pốc pắc boọ coh pô cà phê… bhrợ ha c’nặt c’lâng n’nâu dưr cơnh t’mêê, liêm pr’hay, vêy bâc ngai lươt tươc. Bâc apêê pr’zơc công kiêng chụp hình lâng đợ hình vẽ đhị đâu. Pr’zơc Nguyễn Thị Hạnh, ăt coh thị trấn Quảng Phú xay moon: “Acu lêy nâu đoo năc bh’rợ chr’năp pa bhlâng, tr’nơơp năc bhrợ t’vaih muy zr’lụ t’mêê, hình ảnh t’mêê đoọng ha muy c’lâng năc bêl ahay căh lâh vêy ngai n’năl tươc. Râu bơr cậ, nâu đoo năc muy bh’rợ đoọng pazêng apêê pr’zơc ta đhâm c’mor n’năl ooy bh’rợ zư lêy môi trường chr’năp lâh mơ lâng muy môi trường t’viêng năc chr’năp lâh mơ. Coh ha y năc acu ta luôn gluh ooy đâu lâng k’dua apêê pr’zơc gluh check-in đhị đâu, tu đhị đâu vêy đợ t’clăh hình liêm pr’hay pa bhlâng.”

Ting cơnh anoo Y Wal Mlô, Bí thư Huyện Đoàn Cư Mgar, đọ tranh coh c’lâng phố- râu chr’năp pr’hay âng Tây Nguyên năc cr’noọ bh’rợ bha lâng âng ta đhâm c’mor chr’hoong Cư Mgar lâng pazêng đơn vị crêê tươc đoọng t’bil lơi râu nha nhự, t’bil lơi bha ar bha tơ quảng cáo. Ting bhrợ t’vaih râu liêm pr’hay âng đô thị âng chr’hoong, chr’va râu lêy chăp ooy môi trường tươc ooy đhanuôr. Hân đhơ t’mêê bhrợ têng xang lâh muy pâng xa nay bh’rợ năc cr’noọ bh’rợ n’nâu ơy vêy bâc k’rang lêy âng đhanuôr coh zr’lụ. Anoo Y Wal Mlô xay moon, nâu đoo năc pr’đơợ chr’năp đoọng Huyện Đoàn t’bhlâng bhrợ têng pazêng bh’rợ coh cr’chăl t’tun. “Xang bêl bhrợ têng xang azi năc đương xơợng xa nay âng xã hội năc cơnh ooy, xay moon âng đhanuôr lâng dự án n’nâu năc ơnh ooy. Ha dang đhanuôr yêm loom năc pazêng cr’chăl t’tun azi bhrợ têng k’rơ lâh mơ, ba bi cơnh bhrợ t’vaih pazêng zr’lụ c’lâng lướt cơnh râu liêm pr’hay, năc c’nặt c’lâng n’nâu xrặ tranh n’hau, c’nặt c’lâng n’tôh xrặ tranh n’hau, đoọng vêy quy hoạch liêm choom lâh mơ.”

Năc đơn vị bhrợ têng cr’noọ bh’rợ, amoó Trần Thị Kim Oanh, Công ty Trách nhiệm hữu hạn thiết kế Kim Anh (Kim Anh Art) xay moon, đơn vị k’rong râu chr’năp pr’hay coh văn hoá đhanuôr Ê Đê cơnh cha năm coh xa nấp, ooy ch’nang đác, đong dal lâng zr’lụ du lịch âng chr’hoong đoọng xay bhrợ lâng vẽ vaih tranh. Đh’rưah lâng cr’noọ bh’rợ tranh coh c’lâng phố- râu chr’năp pr’hay âng Tây Nguyên, đơn vị pazum đh’rưah bhrợ xa nấp t’mêê đoọng ha k’nặ 20 z’đâr coh pazêng trường học ch’ngai bha dăh, zr’lụ zr’năh k’đhap coh tỉnh Đắk Lắk đoọng xay moon xa nay zập ngai pazum têy zư lêy môi trường.

T’mêê đâu, đơn vị âng amoó Trần Thị Kom Oanh pazum đh’rưah lâng Hội Liên hiệp ta đhâm c’mor thành phố Buôn Ma Thuột lâng Đoàn phường Tân Lợi ơy t’bil lơi zr’lun n’đoh n’noh nha nhự, xrặ tranh ta đang moon zư lêy môi trường coh c’lâng Nguyễn Trác, phường Tân Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột. Amoó Trần Thị Kim Oanh prá: “Acu kiêng đơơng âng xa nay zư lêy môi trường, pa xiêr đhr’năng n’đoh n’noh nhựa, choh n’loong, bhrợ t’vaih đợ hình ảnh la lua xay moon bâc cơnh, xay bhrợ đợ xa nay bh’rợ chr’năp liêm đoọng ha zập ngai, ting chroi c’rơ âng đay bhrợ liêm pr’hay đoọng ha c’lâng lươt, g’đéch đhr’năng nha nhự ooy n’đoh n’noh, quảng cáo lâng đợ z’đâr căh lâh liêm năc acu kiêng dợ z’đâr n’năc vêy đợ xa nấp t’mêê.”

Mr’cơnh cr’noọ xa nay t’bil pazêng zr’lụ nha nhự n’đoh n’noh, bhrợ t’vaih râu liêm t’mêê đoọng ha pazêng c’lâng lướt, Huyện Đoàn Krông Pắh ơy đơơng xa nay bhrợ pa dưr tranh ooy xa nay bh’rợ coh chiến dịch ta đhâm c’mor tình nguyện hân noo ch’noong c’moo đâu. Ting cơnh anoo Nguyễn Văn Hà, Bí thư Huyện Đoàn Krông Pắk, Ban thường vụ huyện đoàn xoọc ta đang moon pazêng zr’lụ đhanuôr ăt mamông xrặ đợ tranh xay moon ta đhâm c’mor pazum têy bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, zư lêy môi trường. Pazum đh’rưah bhrợ t’bhưah pazêng bh’rợ lâng c’lâng pô âng ta đhâm c’mor, c’lâng ta đhâm c’mor zư lêy đoọng bhrợ t’vaih c’lâng lướt t’viêng- sạch- liêm, têêm ngăn. “Azi xoọc ting t’ngay ta đang moon bhrợ t’vaih câu lạc bộ Mỹ thuật âng Uỷ ban Hội Liên hiệp ta đhâm c’mor lâng ting n’nắc năc ng’bhrợ têng liêm choom bh’rợ xã hội ting bhrợ têng, năc vêy c’rơ đoọng xay bhrợ. Bhrợ têng bêệ tranh năc cr’noọ bh’rợ zư lêy môi trường đhị pazêng zr’lụ buôn n’toh đơc n’đoh n’noh, bhơi xấc chặt vaih bâc năc pa liêm đoọng dưr vaih zr’lụ sạch liêm. Cr’noọ năc đhị pazêng zr’lụ vêy bâc đhanuôr ăt mamông. Xrặ tranh năcv pa têệt lâng bh’rợ xay moon ooy c’lâng xa nay âng Đảng, Nhà nước lâng chr’năp bhlâng năc bh’rợ âng ta đhâm c’mor.”

Lâng đợ hình ảnh 3D liêm pr’hay, n’leh ghít râu chr’năp pr’hay âng Tây Nguyên, pazêng c’nặt c’lânang bêl ahay năc zr’lụ đơc n’đoh n’noh, n’năl nha nhự coh pazêng zr’lụ đhanuôr ăt mamông coh tỉnh Đắk Lắh nâu cơy năc ting t’ngay tr’xăl liêm pr’hay, dưr sạch liêm lâh mơ. Tơợ đêêc, pa dưr cr’noọ zư lêy môi trường ăt mamông lâng zư lêy môi trường âng đhanuôr, pa bhlâng năc c’bhuh ta đhâm c’mor./.

Tuổi trẻ Đắk Lắk chung tay vẽ bích họa xóa “điểm đen” rác thải

     PV H’Xíu

Những bức tường cũ bám đầy rêu, những cột điện dán chi chít những tờ rơi, tờ quảng cáo trên nhiều tuyến đường ở Đắk Lắk đang dần được “thay áo mới” bằng những bức tranh 3D sống động, mang đậm bản sắc Tây Nguyên. Đây là cách mà tuổi trẻ Đắk Lắk đang làm để góp phần xóa những “điểm đen” về rác thải tại các khu vực đô thị và tuyến đường trung tâm.

Những ngày này, hàng trăm cột điện dọc tuyến đường Hùng Vương hướng vào trung tâm thị trấn Quảng Phú, huyện Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk đang được khoác “màu áo mới”. Không còn những tờ rơi, quảng cáo dán chi chít mất thẩm mĩ, thay vào đó là hình ảnh những bông hoa dã quỳ vàng rực hay những chùm cà phê chín đỏ được vẽ lên các cột điện. Đây là hoạt động giai đoạn 2 của dự án Bích họa đường phố - Bản sắc Tây Nguyên, do Huyện Đoàn Cư Mgar phối hợp với các đơn vị triển khai từ đầu tháng 6 năm nay.

       Trên tuyến đường Lê Hữu Trác gần đó, nơi triển khai giai đoạn 1 của dự án, bức tường dài hơn 50 mét của Trường Mầm non Hoa Hồng cũng được tô điểm với những hình ảnh 3D sống động. Những hình ảnh như bến nước, con ong hút mật trên hoa dã quỳ, con bướm khoe sắc trên hoa cà phê …giúp đoạn đường trở nên mới mẻ, độc đáo, thu hút sự chú ý của nhiều người đi qua. Nhiều bạn trẻ cũng thích thú tạo dáng chụp hình kỷ niệm với các hình vẽ. Bạn Nguyễn Thị Hạnh, ở thị trấn Quảng Phú chia sẻ: “Em thấy đây là một công việc rất ý nghĩa, đầu tiên là sẽ tạo ra một khuôn viên mới, hình ảnh mới cho một con đường mà hồi xưa giờ ít ai để ý. Thứ 2 nữa, đây là một công việc để cho các bạn thanh niên hiểu được sự bảo vệ môi trường quan trọng như thế nào và một môi trường xanh sẽ quan trọng như thế nào. Sau này em sẽ thường xuyên ra đây hơn và dẫn bạn bè em ra check-in ở đây vì ở đây có những bức hình rất đẹp, rất sống động.”

       Theo anh Y Wal Mlô, Bí thư Huyện Đoàn Cư Mgar, Bích họa đường phố - Bản sắc Tây Nguyên là dự án là tâm huyết của tuổi trẻ huyện Cư Mgar và các đơn vị liên quan nhằm xóa các điểm đen về rác thải, xóa biển rao vặt quảng cáo. Góp phần làm đẹp mỹ quan đô thị của trung tâm huyện, lan tỏa tình yêu thiên nhiên và môi trường đến người dân. Tuy mới hoàn thành hơn nửa chặng đường nhưng dự án đã nhận được sự quan tâm và hưởng ứng từ người dân trên địa bàn. Anh Y Wal Mlô cho rằng, đây là cơ sở quan trọng để Huyện Đoàn tiếp tục triển khai các giai đoạn tiếp theo. “Sau khi hoàn thành chúng tôi sẽ xem dư luận xã hội xem sự hưởng ứng, đánh giá của người dân đối với dự án này như thế nào. Nếu người dân tiếp tục hưởng ứng thì các giai đoạn tiếp theo chúng tôi sẽ nâng cao dự án, ví dụ sắp xếp các đường thành một khu kiểu mẫu, chẳng hạn đoạn này bích họa về chủ đề gì, đoạn khác về chủ đề gì để quy hoạch được khoa học hơn.”

       Là đơn vị thiết kế và thi công dự án, chị Trần Thị Kim Oanh, Công ty Trách nhiệm hữu hạn thiết kế Kim Anh (Kim Anh Art) cho biết, đơn vị của chị đã sử dụng hình ảnh thiên nhiên thân thiện với môi trường, kết hợp nét đặc trưng trong văn hóa dân tộc Ê Đê như hoa văn thổ cẩm, hình ảnh bến nước, nhà dài và địa điểm du lịch của huyện để sáng tạo, thiết kế và vẽ thành tranh. Cùng với dự án Bích họa đường phố - Bản sắc Tây Nguyên, đơn vị còn phối hợp “khoác áo mới” cho gần 20 bức tường ở các trường học vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn trong tỉnh Đắk Lắk nhằm chuyển tải thông điệp kêu gọi mọi người chung tay bảo vệ môi trường.

       Mới đây, đơn vị của chị Trần Thị Kim Oanh phối hợp với Hội Liên hiệp Thanh niên thành phố Buôn Ma Thuột và Đoàn phường Tân Lợi đã xóa điểm đen rác thải, vẽ bích họa kêu gọi bảo vệ môi trường ở tuyến đường Nguyễn Trác, phường Tân Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột. Chị Trần Thị Kim Oanh tâm sự: “Mình muốn mang thông điệp về bảo vệ môi trường, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh, đem những hình ảnh thực tế minh họa cho sống động, mang một điều gì đó tới cộng đồng, đóng góp công sức của mình làm đẹp cho con đường, tránh tình trạng điểm đen về rác, quảng cáo rao vặt và những mảng tường không được đẹp thì mình muốn những mảng tường đó khoác áo mới.”

       Cũng chung ý tưởng xóa các điểm đen về rác thải, tạo diện mạo mới cho các tuyến đường, Huyện Đoàn Krông Pắk đã đưa nội dung xây dựng bích họa vào mục tiêu công tác trong chiến dịch thanh niên tình nguyện hè năm nay. Theo anh Nguyễn Văn Hà, Bí thư Huyện Đoàn Krông Pắk, Ban thường vụ huyện đoàn đang triển khai vận động các địa bàn, các cụm dân cư để xây dựng các bức bích họa tuyên truyền về tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường. Phối hợp nhân rộng các mô hình và kết hợp với những đường hoa thanh niên, tuyến đường thanh niên tự quản để hình thành những con đường xanh – sạch – đẹp, an toàn. “Chúng tôi đang từng bước vận động thành lập câu lạc bộ Mỹ thuật trực thuộc Ủy ban Hội Liên hiệp thanh niên và đồng thời phải làm tốt công tác xã hội hóa mới có nguồn lực để làm. Xây dựng  các bức bích họa thì lấy mục tiêu bảo vệ môi trường tại những điểm thường xuyên để rác thải, cỏ mọc chẳng hạn thì sẽ cải tạo để biến nó trở thành những nơi sạch đẹp. Mục tiêu là tại các địa điểm tập trung đông dân cư. Bích họa thì phải gắn với công tác tuyên truyền về các đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước và đặc biệt là những hoạt động của thanh niên.”

       Với những hình ảnh 3D sống động, mang nét đặc trưng của Tây Nguyên, những đoạn đường từng là nơi tập kết rác, bốc mùi hôi thối ở các khu dân cư trong tỉnh Đắk Lắk nay dần thay đổi diện mạo, trở nên sạch đẹp hơn. Qua đó, nâng cao hơn ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường sống và bảo vệ môi trường của người dân, nhất là giới trẻ./.