Bh’rợ bhươn-a’bóc-c’roọl-crâng pazưm đh’rứah âng pr’loọng đông t’coóh Bhling A Hồng nắc mưy ooy đợ bh’rợ chr’nắp liêm đắh pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung cóh vel Tr’lêê, chr’val A Tiêng, chr’hoong Tây Giang. Tơợ bêl váih c’lâng moót ooy zr’lụ bhrợ têng, t’coóh nắc ơy grơơ nhool k’rong bhrợ băn a’tứch, a’đha, a’ọc, a’xiu, xang nặc chóh t’nơơm cha p’lêê. Zâp c’moo xang bêl lơi jợ đợ mơ zên pa glúh l’lăm, pr’loọng đông t’coóh Hồng dzợ u’xưa nợ lấh 60 ực đồng. vêy bơơn cơnh đâu, ting cơnh t’coóh Hồng nắc tu zêng vêy c’lâng xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê âng nhà nước ơy xay bhrợ: “Bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, bêl bhrợ c’lâng nắc đhanuôr lâng acu cung doọ vêy xay moon đoọng zên, đông Gươl cung váih, c’lâng c’tốch cung xang, đhanuôr bhrợ cha cung liêm choom, pr’loọng đông ngai cung váih râu cha, râu xập.”

Pr’ắt tr’mung âng kr’bhâu pr’loọng đhanuôr Cơ Tu cóh 3 chr’val vel bhươl t’mêê âng Tây Giang nắc A Nông, Lăng lâng A Tiêng... lalua tr’xăl tơợ bêl bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê. Tơợ mưy chr’hoong k’coong ch’ngai, k’noong k’tiếc zr’nắh k’đhạp, lâng bấc bhiệc bhrợ khoa học, liêm glặp lâng văn hoá Cơ Tu, chr’hoong Tây Giang ơy vêy 3 chr’val bơơn vel bhươl t’mêê, prang chr’hoong bơơn 13 cr’noọ bh’rợ đhị mưy chr’val. T’coóh Lê Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, bh’nơơn chr’nắp âng Tây Giang bơơn nắc đoo đhanuôr ơy bhrợ c’la bha lâng pr’ắt tr’mung âng đay ooỷch’val vel bhươl t’mêê: “Mưy râu t’bhlâng âng pa zêng chính trị tơợ chr’hoong tước vel đông lâng râu đươi bhrợ đh’rứah liêm âng đhanuôr. ooy đâu azi ơy bhrợ liêm xang zâp cr’noọ bh’rợ pa dưr vel bhươl t’mêê, ra pặ đhanuôr ặt têêm ngăn, nhâm mâng lâng k’rong pazưm ooy đắh pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung ha đhanuôr cóh vel đông chr’hoong.”

Kinh nghiệm tơợ bhiệc bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê cóh Tây Giang đoọng lêy, bh’rợ chr’nắp tước tơợ râu đươi bhrợ liêm đh’rứah, zr’nưm âng đhanuôr. T’coóh Ngô Tấn, Phó Gíam đốc Sở nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl tỉnh Quảng Nam đoọng năl, bêl đhanuôr Cơ Tu năl liêm ghít bh’rợ, quyền lợi âng đay đắh bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mung t’mêê, nắc bêl đêếc bh’rợ pa dưr vel bhươl t’mêê vêy liêm lalua lướt moót ooy pr’ắt tr’mung, clan bhứah liêm: “6 chr’hoong k’coong ch’ngai âng tỉnh Quảng Nam nắc Tây Giang nắc chr’hoong k’đơơng a’cọ đắh bh’rợ pa dưr vel bhươl t’mêê. Bêl bhrợ têng nắc vêy râu pazưm hrợ âng 2, 3 doanh nghiệp, đhanuôr bhrợ c’la âng đay. Xang nặc mặt trận vêy râu lêy bhrợ xay moon, k’đươi, bhrợ pa dưr c’năl cóh đhanuôr, ooy quyền lợi cung cơnh trách nhiệm đắh bhiệc bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê âng chr’hoong Tây Giang.”/.

Tây Giang: Điểm sáng xây dựng nông thôn mới vùng biên

Long Phi/ VOV miền Trung

Giai đoạn 2011-2020, Tây Giang là một trong những địa phương dẫn đầu khu vực miền núi cao của tỉnh Quảng Nam trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Là huyện biên giới với 98% đồng bào Cơ Tu sinh sống, song Tây Giang đã có đến 3/10 xã về đích nông thôn mới. Đây là sự ghi nhận cho những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và đồng bào Cơ Tu nơi đây.

Mô hình vườn – ao - chuồng - rừng kết hợp của gia đình ông Bling AHồng là một trong những hình mẫu về phát triển kinh tế tại thôn Tr’’Lê, xã A Tiêng, huyện Tây Giang. Từ khi có đường vào khu sản xuất, ông đã mạnh dạn đầu tư nuôi gà, vịt, heo, cá, rồi trồng cây ăn quả. Mỗi năm sau khi trừ chi phí, gia đình ông Hồng còn dư hơn 60 triệu đồng. Có được điều đó, theo người đàn ông Cơ Tu này tất cả đều nhờ chủ trương xây dựng nông thôn mới mà nhà nước đã triển khai: “Xây dựng nông thôn mới, khi làm đường sá thì bà con và em không đòi đền bù; giờ nhà Gươl cũng có, rồi đường sá cũng xong xuôi, bà con làm ăn cũng tương đối, gia đình mô cũng có cơm ăn, áo mặc.”

Cuộc sống của hàng ngàn hộ đồng bào Cơ Tu ở 3 xã nông thôn mới của Tây Giang là A Nông, Lăng và A Tiêng… đã thật sự đổi thay từ khi xây dựng nông thôn mới. Từ một huyện miền núi, biên giới khó khăn, bằng nhiều cách làm khoa học, phù hợp với văn hóa Cơ Tu, huyện Tây Giang đã có 3 xã về đích nông thôn mới, bình quân toàn huyện đạt 13 tiêu chí/1 xã. Ông Lê Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, kết quả quan trọng nhất mà Tây Giang đạt được đó là người dân đã thật sự làm chủ cuộc sống của mình trong xã nông thôn mới:“ Một sự quyết tâm của hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở và sự đồng lòng của người dân. Trong đó chúng tôi đã hoàn thành được các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, sắp xếp dân cư ổn định, bền vững và mang tính chất kết hợp trong phát triển kinh tế cho người dân trên địa bàn huyện.”

Kinh nghiệm từ việc xây dựng nông thôn mới ở Tây Giang cho thấy, vai trò quan trọng đến từ sự đồng thuận, chung sức, đồng lòng của người dân. Ông Ngô Tấn, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Nam cho biết, một khi đồng bào Cơ Tu hiểu được trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi của mình trong xây dựng cuộc sống mới, thì khi đó phong trào xây dựng nông thôn mới, mới thật sự đi vào cuộc sống và lan tỏa…:“ 6 huyện miền núi cao của tỉnh Quảng Nam thì Tây Giang là huyện dẫn đầu trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Khi tổ chức triển khai thì có sự hợp tác của một số doanh nghiệp, bà con chủ thể của người dân. Rồi mặt trận có sự lan tỏa về tuyên truyền, vận động, tạo nhận thức trong nhân dân về quyền lợi cũng giống như trách nhiệm trong vấn đề xây dựng nông thôn mới của huyện Tây Giang.”./.