Cóh k’zệt đhr’nong đong đh’rơơng chr’tốp ngói ơy chặ váih lụ t’viêng âng đhanuôr Khmer đhị vel Tầm Phô, chr’val Tân Đông, chr’hoong k’noong k’tiếc Tân Châu, tỉnh Tây Ninh, vêy đong đh’rơơng liêm mâng bơơn ta bhrợ lâng n’loong chr’nắp, boọc coóch laliêm, ngói bhrôông âng pr’loọng đong t’coóh Chum Chòm Ram. T’coóh Ram nắc trưởng vel, pa zay bhrợ têng cha, tr’mông tr’méh z’zăng bhlầng t’ping lâng apêê pr’loọng đong lơơng ặt cóh đâu. T’coóh xay moon, Nhà nước ơy đoọng k’tiếc ặt, ruộng lâng k’tiếc ha rêê tu cơnh đếêc nắc pr’loọng đong t’coóh pa zay chóh ha roo, chóh a rong, a tao lâng chóh cao su. Đươi tợơ đếêc, đong t’coóh dzợ ta bhúch zập rau, vêy zập pr’đợơ câl máy cày, xe kéo… bhrợ têng cha. Lấh mơ t’coóh Ram, cóh vel Tầm Phô dzợ vêy bấc pr’loọng đong lơơng cung pa zay bhrợ têng lâng ha dưr cóh pr’ặt tr’mông. Nắc cơnh pr’loọng đong a noo Thạch Thanh Lợi. Lalăm a hay, pr’loọng đong a noo ặt đhị đhr’năng đha rựt, căh vêy k’tiếc bhrợ têng cha, mị díc điêl lướt bhrợ têng đoọng ha pân lơơng đoọng băn tr’mông. Tước c’moo 2015, bêl bơơn vặ zên pa dưr bh’rợ tr’nêng tợơ cr’noọ bh’rợ 135 đoọng bhrợ têng cha, pr’loọng đong a noo Lợi r’dợ tệêm ngăn lâng z’lấh đha rựt:“Acu bơơn vặ 30 ức đồng doó vêy chroót zên lãi đoọng băn 3 p’nong k’roọc. Đươi tợơ zên vặ doó chroót lãi, a cu ơy băn lâng pa câl vêy lãi lấh muy zệt ức đồng. A cu vặ k’tiếc chóh pa xoọng ha roo, zập c’moo a cu bơơn bh’nơơn 30-40 ức đồng. Tước c’moo 2017 nắc a cu zước z’lấh đha rựt”.

      Chr’val Tân Đông vêy lấh 530 pr’loọng đong đhanuôr acoon cóh lâng lấh 2.000 cha nắc. Đươi vêy chính sách zúp zooi âng tỉnh Tây Ninh, chr’hoong Tân Châu lâng pa zay âng c’la apêê, bấc pr’loọng đong đhanuôr vêy pr’ặt tr’mông tệêm ngăn, zăng ca van ca bhộ. Tợơ c’moo 2017 tước nâu kêi, vêy lấh 40.000 pr’loọng đong đhanuôr acoon cóh đhị Tân Đông bơơn vặh zên tín dụng t’đui đoọng đoọng k’rong bhrợ têng cha, kinh doanh lâng lấh 45 tỷ đồng. Bấc apêê đha đhâm c’mor cóh vel bhươl ơy lướt bhrợ công nhân đoọng ha nông trường cao su đhị vel đong, bh’nơơn bh’rợ mơ 5 ức đồng zập c’xêê. T’coóh Trần Tấn Sung, Chủ tịch UBMTTQ chr’val Tân Đông, chr’hoong Tân Châu, tỉnh Tây Ninh đoọng năl:“Đhanuôr cóh vel năl ghít c’lâng xa nay, chính sách âng Nhà nước, ặt mamông đoàn kết, liêm ta níh. Apêê vel ma nuýh acoon cóh, đhanuôr cung bhrợ têng liêm apêê bh’rợ tệêm ngăn cóh pr’ặt tr’mông”.

       Đhị vel Chăm, chr’val Suối Dây, chr’hoong Tân Châu vêy 365 pr’loọng đong đhanuôr Chăm. Đhanuôr ơy năl nắc doó đương g’nưm ooy rau zúp zooi âng Nhà nước nắc apêê pa zay pa bhrợ ta têng. Apêê pr’loọng đong ơy pa zay băn k’roọc, chóh bhơi, chóh a rong lâng bhrợ têng đoọng ha pân lơơng đhị bấc ooy đoọng pa dưr tr’mông tr’méh pr’loọng đong. Tợơ đếêc, bh’rợ học hành âng apêê acoon nạ bơơn apêê pr’loọng đong đong k’rang lêy liêm ta níh. Tước nâu kêi, vêy lấh 35 acoon đhi ma nuýh Chăm ơy tốt nghiệp đại học, cao đẳng chô pa bhrợ đhị vel đong. Tớt cóh hiên đong t’mêê chóh bhrợ dzợ nặ đha hum sơn, a moó Thị Doul ặt đhị vel Chăm, chr’val Suối Dây, chr’hoong Tân Châu, tỉnh Tây Ninh bhui har prá xay: Acu bơơn Nhà nước zúp zooi 30 ức đồng, pr’loọng đong pa xoọng 10 ức đồng dzợ, chóh bhrợ đhr’nong đong nâu đoọng g’đéch p’răng boo.“Ơy vêy đong ặt, a cu pa zay bhrợ têng cha đoọng đấh z’lấh đha rựt đanh mâng”.

       Xọoc đâu, tỉnh Tây Ninh dzợ 152 pr’loọng đong đhanuôr đha rựt. C’moo đâu, tỉnh nắc k’rong lấh 20 tỷ đồng đoọng bhrợ têng bh’rợ âng k’tiếc k’ruung đăh pa xiêr đha rựt đanh mâng, cóh đếêc, zên bạc zúp zooi pa dưr bh’rợ bhrợ têng đhị apêê chr’val âng bh’rợ 135, zr’lụ đhanuôr acoon cóh nắc k’nặ 17,8 tỷ đồng. Tơợ nâu cơy tước c’moo 2020, tỉnh Tây Ninh nắc pa dưr đợ zên zúp zooi đoọng ha apêê ting pấh ooy Dự án pa dưr bhrợ têng bấc cơnh c’lâng bh’rợ lâng ta bhứah cr’nọo  bh’rợ pa xiêr đha rựt đanh mâng cóh vel đong Ting n’nắc pr’loọng đong đha rựt nắc ma nuýh pa bhrợ acoon cóh, đợ zúp zooi bấc bhlầng nắc 15.000.000 đồng zập pr’loọng; pr’đoọng đăn đha rựt nắc ma nuýh pa bhrợ acoon cóh, đợ zúp zooi bấc bhlầng nắc 13.000.000 đồng zập pr’loọng. pr’loọng t’mêê z’lấh đha rựt nắc ma nuýh pa bhrợ acoon cóh, đợ zúp zooi bấc bhlầng nắc 11.000.000 đồng zập pr’loọng… T’coóh Nguyễn Văn Quá, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh lâng Xã hội tỉnh Tây Ninh đoọng năl:“Cr’chăl ha y, ngành lao động lâng ngành nông nghiệp nắc pazưm ghít liêm, đoọng bhrợ têng cơnh ooy pa choom xay moon đoọng ha pêê pr’loọng đong ting pấh dự án bơơn lêy chr’nắp, pr’đươi liêm choom, bh’nơơn âng bh’rợ bêl ting pấh dự án nâu”./.

Tây Ninh: Nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Ái Nghiêm

Tỉnh Tây Ninh có hơn 17.600 đồng bào các dân tộc thiểu số Khmer, Chăm, Hoa… đang sinh sống, chiếm 1,6% dân số toàn tỉnh. Những năm qua, nhờ chính sách chăm lo, hỗ trợ của Nhà nước cùng sự nỗ lực tự vươn lên, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Tây Ninh dần dần cải thiện và từng bước thoát nghèo bền vững.

Trong hàng chục căn nhà sàn mái ngói đã phủ rêu xanh của đồng bào Khmer ở ấp Tầm Phô, xã Tân Đông, huyện biên giới Tân Châu, tỉnh Tây Ninh, có căn nhà sàn khang trang được làm bằng gỗ quý, chạm khắc thủ công rất tinh xảo, mái ngói đỏ rực của gia đình ông Chum Chòm Ram. Ông Ram là trưởng ấp, chịu khó làm ăn, kinh tế khá giả nhất trong các hộ ở đây. Ông chia sẻ, Nhà nước đã cho đất ở, ruộng và đất rẫy nên gia đình ông cố gắng trồng lúa, mì, mía và cao su. Nhờ đó, nhà ông còn thiếu trước hụt sau, có điều kiện mua sắm máy cày, xe kéo... phục vụ sản xuất. Ngoài ông Ram, ở ấp Tầm Phô còn có nhiều hộ khác cũng chịu khó làm ăn và khá lên. Điển hình như gia đình anh Thạch Thanh Lợi. Trước đây, gia đình anh thuộc diện nghèo, không có đất sản xuất, hai vợ chồng phải đi làm mướn để kiếm sống qua ngày. Đến năm 2015, khi được vay vốn phát triển sản xuất từ Chương trình 135 để làm ăn, gia đình anh Lợi dần dần ổn định và vươn lên thoát nghèo: “Tôi được vay 30 triệu không lãi suất để nuôi 3 con bò. Nhờ nguồn vốn không lãi, tôi đã nuôi và bán có lãi hơn mười mấy triệu. Tôi mướn đất trồng thêm lúa, mỗi năm tôi thu được 30-40 triệu đồng. Đến năm 2017, tôi xin thoát nghèo”.

Xã Tân Đông có hơn 530 hộ đồng bào các dân tộc thiểu số với hơn 2.000 nhân khẩu. Nhờ chính sách hỗ trợ của tỉnh Tây Ninh, huyện  Tân Châu và nỗ lực của bản thân, nhiều hộ đồng bào có kinh tế ổn định, khấm khá hơn. Từ năm 2017 đến nay, có hơn 40.000 lượt hộ đồng bào ở Tân Đông được vay vốn tín dụng ưu đãi để đầu tư sản xuất, kinh doanh với hơn 45 tỷ đồng. Bảy tháng qua, xã đã trao tặng 13 căn nhà đại đoàn kết cho các hộ đồng bào nghèo. Một số thanh niên trong thôn đã đi làm công nhân cho nông trường cao su ở địa phương, thu nhập khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng. Ông Trần Tấn Sung,  Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Tân Đông, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh cho biết: “Nhân dân trong ấp hiểu rõ chủ trương, chính sách của Nhà nước, sống đòan kết, hòa thuận. Các ấp dân tộc, bà con thực hiện tốt vấn đề an ninh trật tự”.  

Ở ấp Chăm, xã  Suối Dây, huyện Tân Châu  có 365 hộ đồng bào dân tộc Chăm. Bà con đã nhận thức được không trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của Nhà nước mà phải chịu khó lao động. Các hộ đã tích cực chăn nuôi bò, trồng  cỏ, trồng mì và đi làm thuê ở nhiều nơi để cải thiện kinh tế gia đình. Từ đó, việc học hành của con cái được các gia đình chăm lo đến nơi đến chốn. Đến nay, có hơn 35 con em người Chăm đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng về phục vụ tại địa phương. Ngồi trước hiên nhà mới còn thoang thoảng mùi sơn  được xây kế bên căn nhà vách đất, mái lá trước đây, chị  Thị  Doul ở ấp Chăm, xã Suối Dây, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh vui vẻ nói: Tôi được Nhà nước hỗ trợ 30 triệu đồng, gia đình thêm 10 triệu nữa, xây được căn nhà che nắng, che mưa. “Có căn nhà để ở rồi, tôi cố gắng làm ăn để mong sớm thoát nghèo bền vững”.

Hiện tỉnh Tây Ninh còn 152  hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo. Năm nay, tỉnh tiếp tục đầu tư hơn 20 tỷ đồng để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, trong đó, kinh phí hỗ trợ phát triển sản xuất tại các xã thuộc Chương trình 135, vùng đồng bào dân tộc thiểu số là gần 17,8 tỷ đồng. Dự kiến, tỉnh sẽ phân bổ ở huyện Tân Châu dự án chăn nuôi bò sinh sản.  Từ  nay đến năm 2020, tỉnh Tây Ninh sẽ nâng mức hỗ trợ cho các đối tượng tham gia Dự án phát triển sản xuất đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo bền vững trên địa bàn. Theo đó hộ nghèo là người lao động dân tộc thiểu số, mức hỗ trợ tối đa 15.000.000 đồng mỗi hộ; hộ cận nghèo là người lao động dân tộc thiểu số, mức hỗ trợ tối đa 13.000.000 đồng mỗi hộ. Còn hộ mới thoát nghèo là người lao động dân tộc thiểu số, mức hỗ trợ tối đa 11.000.000 đồng mỗi hộ…Ông Nguyễn Văn Quá, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Tây Ninh cho biết: “Thời gian tới, ngành lao động và ngành nông nghiệp sẽ phối hợp chặt chẽ, để làm thế nào hướng dẫn tuyên truyền, giải thích để các hộ gia đình tham gia dự án thấy được ý nghĩa, tác dụng, hiệu quả khi tham gia dự án này”./.