Xoọc đâum crâng cóh Tây Ninh xoọc ặt đhị dhr’năng p’rơớt cấp 5 cấp pa bhlâng cr’pân, đhr’năng roóh crâng nắc pa bhlâng dal bêl nắc đhêêng vêy muy cắh pr’đoọng k’tứi công cr’đơơng tước bh’rợ cắh mặ bhr’nêy l’lăm. C’bhúh chức năng Tây Ninh xoọc k’rong c’bhúh đoọng zư crâng, nđhơ cơnh đêếc, zr’nắh k’đháp bhlâng xoọc đâu nắc ặt zêl lâng bh’rợ pa hư âng acoon ma nứih
Cóh 2 c’xêê ha nua, đhị zr’lụ crâng ta zư đớc Dầu Tiếng, chr’hoong Tấn Châu,tỉnh Tây Ninh âi dưr váih k’noọ 40 g’lúh roóh crâng ga mắc, vêy bêl roóh ta luôn lấh 20 g’lúh nắc đhêêng cóh 2 tuần, bhrợ bil hư k’noọ 100 ha crâng, bấc nắc crâng ga ving băn pa dưr cớ, crâng tơợp ch’mặt, bha lang k’tang… Plêêng k’tiếc xơớt goóh đanh lâng tước đơớh lấh mơ zấp c’moo bhrợ ha đhr’năng dưr váih k’đháp bhr’nêy l’lăm. Cr’chăl roóh buôn dưr váih bêl m’pâng đhang, vêy đhí tu cơnh đêếc k’đháp t’pặt. n’đhơ cơnh đêếc, ting Chi cục Kiểm lâm Tây Ninh, bấc nắc apêê g’lúh roóh ha nua vêy cr’đơơng bhrợ pa hư âng acoon ma nứih, pa ghít cơnh g’lúh roóh t’ngay 20/2 muy chu dưr váih 4 g’lúh, 3 g’lúh cóh tiểu khu 43, 1 g’lúh cóh tiểu khu 37, bơr zr’lụ n’nâu chr’ngai lấh 10 km.
Lấh apêê tu,c ơnh: cắh p’ghít âng đha nuôr bêl moọt ooy crâng tếch óih, bơơn pay zấp râu tơơm chrnóh cóh toor đăn crâng bhrợ roóh băr dzang, vêy ngai dzợ ton óih cóh toor đăn crâng doọng đương hân noo boo nắc ga ría pay k’tiếc nông nghiệp, cơ quan chức năng Tây Ninh dzợ xay moon crâng roóh lâng dưr váih k’đháp bhr’nếy l’lăm cơnh cóh cr’chăl ha nua nắc tu c’bhúh mốp lệt ton bhrợ t’váih. Apêê đoo ch’mêệt lêy pa bhrợ ta têng âng c’bhúh kiêm rlâm, ton óch bấc đhị muy chu chu đoọng pác clắh c’bhúh chức năng. Nâu đoo nắc đợ apêê ngai ga ría k’tiếc crâng, bhrợ ha rêê cắh crêê cr’noọ lâng âi ta pay pa chô. T’coóh Nguyễn Hoàng Sơn, Giám đốc Ban k’đhơợng lêy crâng Dầu Tiêng, chr’hoong Tân Châu moon:
Vêy bấc t’ngay dưr váih bấc g’lúh roóh, xoọc roóh tiểu khu n’nâu nắc tiểu khu đăn đêếc roóh, ta pặt xang nắc tiểu khu đăn đêếc roóh. Choom moon apêê đoo óih nắc cắh creê loom n’đắh bh’rợ k’đhơợng lêy tu ting t’ngay ting k’đhơợng lêy rơợng nhâm. Cắh choom nắc muy ra diu ha bu ahêê mặ cha groong liêm lứch, công p’zay xay trúih p’too moon a năm.
Cóh bêl đêếc bấc zr’lụ n’lơơng cóh tỉnh Tây Ninh công xoọc vêy đhr’năng roóh crâng dal tu p’răng púih bhrơợng. pa bhlâng nắc, đhị apêê bha lang crâng đăn c’noong k’tiếc Campuchia, bh’rợ xay bhrợ zêl lâng cha groong bh’nhăn bơơn p’ghít lấh mơ tu đha nuôr Campuchia cóh trúih toor c’noong k’tiếc buôn loóih óih crâng bhrợ ha rêê, buôn cr’đơơng tước đhr’năng roóh bhứah. C’bhúh kiểm lâm âi t’bhlâng pa dưr c’bhúh, đương goon toong t’ngay ha dum đhị apêê vêy đhr’năng roóh cát, ra văng zấp c’lâng bh’rợ đoọng đương ặt zêl. T’coóh Nguyễn Văn Công, Giám đốc Ban k’đhơợng lêy zr’lụ crâng văn hoá – lịch sử Chàng Riệc, chr’hoong Tân Biên moon:
Đhr’năng buôn nắc roóh bhứah tơợ Campuchia dzang nắc bha lâng. Ahêê âi tal clắh c’lâng cha groong óih, c’bhúh apêê đương goon bơơn lêy nắc đơớh t’pặt. Cóh bêl giao ban apêê bha nụ cnoong k’tiếc nắc a zi p’too moon đha nuôr bêl đươi dua óih nắc p’ghít lêy oó đh’cơnh. Lâng apêê c’bhúh cóh c’noong k’tiếc hợp đồng tác chiến nắc pa bhlâng liêm ta níh
Nâu xoọc đhr’năng roóh crâng cóh Tây Ninh nắc ặt cóh cấp 5 ( cấp pa bhlâng cr’pân). Đhị ch’mêệt lêy đhr’năng la lua bấc đhăm crâng cóh vel đong zêng vêy đhr’năng roóh, pa zêng: lấh 38.600 ha crâng a bhuy, lấh 10 r’bhâu ha crâng chóh lâng k’noọ 7.400 ha bh’rợ ga ving băn pa dưr.
Đhị đhr’năng k’đháp bhr’nêy l’lăm âng plêêng k’tiếc lâng n’đhơ nắc bh’rợ pa hư âng acoon ma nứih, tỉnh Tây Ninh âi k’đhơợng xay apêê chr’hoong, chr’val, Ban k’đhơợng lêy crâng t’bhlâng ch’mêệt lêy đhị apêê vel đong bha lâng, ra lắp biển xay moon k’dâng roóh cát, ra văng zấp pr’đươi đoọng t’pặt roóh đhị đêếc, bhrợ clắh c’lâng cha groong óih, ra pặ apêê a bóc đác, máy cày đơơng âng đác đăn đhị apêe buôn dưr váih đhr’năng roóh.
C’bhúh kiêm rlâm đhị đêếc đươi dua đợ liêm lứch pr’đơợ vêy l’lăm, bhriêl g’lăng cóh apêê bh’rợ ch’mêệt lêy, p’rơớt, cơnh: Đươi dua tơơm dal đoọng bhrợ tháp goon óih, pa choom đoọng ta pặt ra roóh; c’bhúh cơ động âng kiểm lâm tỉnh, chr’hoong công ta luôn xiêr cơ sở zooi đoọng… N’đhơ nắc apêê c’bhúh cơnh cảnh sát ta pặt ra roóh, bộ đội công đương zooi bêl roóh crâng ga mắc. pa bhlâng nắc, bh’rợ xay trúih p’too moon bơơn p’ghít đoọng dha nuôr năl lâng doó vêy bh’rợ pa hư, bhrợ bhiệc trực tiếp lâng apêê t’coóh vel, trưởng vel, đươi dua đợ g’lúh ặt lum đha nuôr, hiệp thương âng Uỷ ban mặt trận tổ quốc vel đong đoọng pa zum bhrợ p’too moon c’năl zư lêy crâng cóh đha nuôr. T’coóh Mang Văn Thới, Phó Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm tỉnh Tây Ninh moon:
Bh’rợ k’đhơợng lêy crâng, cha groong lâng ta pặt ra roóh crâng ha dang cắh vêy râu ting pấh, mr’cơnh loom âng đha nuôr nắc cắh vêy mặ bhrợ. Bh’rợ p’too moon c’năl âng đha nuôr nắc chr’nắp. Nâu đoo nắc boo đanh clấp đhộ. K’rong ooy bh’rợ xay trúih p’too moon đha nuôr cóh vel đong pa bhlâng bấc kênh, đhị đài truyền hình đài phát thanh âng chr’hoong, chr’val đoọng đha nuôr năl ghít ooy bh’rợ cắh liem crêê och crâng công cơnh ha dưr dal c’năl zư lêy crâng.
Láh bh’rợ xay trúih p’too pa choom, xoọc đâu c’bhúh kiểm lâm tỉnh Tây Ninh âi pa zum lâng chính quyền lâng công an vel đong ch’mêệt lêy, ga ving zr’lụ apêê ngai vêy bh’rợ ton óch crâng, chr’nắp bhlâng nắc công đoo bh’rợ p’too moon đoọng đha nuôr năl zư lêy crâng. Nắc muy bêl ooy đha nuôr đh’rứah pa zum têy, bh’rợ zư lêy crâng, cha groong lâng ta pặt roóh crâng vêy mặ bơơn bhrợ./.
Tây Ninh: Gian nan giữ rừng mùa khô
Hiện nay, rừng ở Tây Ninh đang ở mức báo động cấp 5, cấp cực kì nguy hiểm, nguy cơ cháy là rất lớn khi chỉ cần một sơ sẩy nhỏ cũng sẽ dẫn đến hậu quả khôn lường. Lực lượng chức năng Tây Ninh đang tập trung lực lượng để giữ rừng, tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay lại là đối phó với hành vi phá hoại của con người.
Trong hai tháng vừa qua, tại khu vực rừng phòng hộ Dầu Tiếng, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh đã xảy ra gần 40 vụ cháy lớn, có thời điểm cháy liên tục hơn 20 vụ chỉ trong vòng 2 tuần, gây thiệt hại gần 100 ha rừng, chủ yếu là rừng khoanh nuôi tái sinh, rừng chồi, trảng cỏ…Thời tiết khô hạn kéo dài và đến sớm hơn mọi năm làm cho tình hình trở nên khó lường. Thời điểm cháy thường diễn ra giữa trưa, có gió nên rất khó dập tắt. Tuy nhiên, theo Chi cục Kiểm lâm Tây Ninh, phần lớn các vụ cháy vừa qua có yếu tố cố ý phá hoại của con người, tiêu biểu như vụ cháy ngày 20/2 cùng lúc xảy ra 4 vụ, 3 vụ ở tiểu khu 43, 1 vụ ở tiểu khu 37, hai khu vực này cách xa hơn 10 km.
Ngoài các nguyên nhân, như: sự vô ý của người dân khi vào rừng đốn củi, thu hoạch các loại cây trồng ở bìa rừng gây cháy lan, có người cố ý đốt ở bìa rừng để đợi mùa mưa lấn chiếm đất nông nghiệp, cơ quan chức năng Tây Ninh còn xác định rừng cháy và diễn biến khó lường như trong thời gian qua là do kẻ xấu cố ý gây ra. Chúng theo dõi hoạt động của lực lượng kiểm lâm, cố ý đốt nhiều nơi cùng một thời điểm để phân tán lực lượng chức năng. Đây là những đối tượng lấn chiếm đất rừng, làm nương rẫy sai mục đích và đã bị thu hồi. Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Giám đốc Ban quản lý rừng Dầu Tiếng, huyện Tân Châu nói: “Có nhiều ngày xảy ra nhiều vụ cháy, đang cháy tiểu khu này thì tiểu khu lân cận cháy, chữa xong thì tiểu khu lân cận cháy. Có thể có các đối tượng không hài lòng về quản lí vì mình càng ngày càng quản lý chặt chẽ. Không thể một sớm một chiều mình ngăn chặn triệt để, vẫn cứ phải tuyên truyền thôi.”
Trong khi đó những khu vực khác tại tỉnh Tây Ninh cũng đang có nguy cơ cháy rừng cao bởi nắng nóng gay gắt. Đặc biệt, tại các cánh rừng giáp biên giới với Campuchia, việc triển khai phòng chống cháy rừng càng được chú trọng hơn bởi người dân Campuchia ở ven biên giới hay có thói quen đốt rừng làm rẫy, dễ dẫn đến nguy cơ cháy lan. Lực lượng kiểm lâm đã phải tăng cường lực lượng, túc trực 24/24 tại những nơi có nguy cơ, chuẩn bị mọi phương án để đối phó. Ông Nguyễn Văn Công, Giám đốc Ban quản lý khu rừng văn hóa – lịch sử Chàng Riệc, huyện Tân Biên nói: “Nguy cơ thường là cháy lan từ Campuchia sang là chính. Mình chủ động làm băng cản lửa, tổ chức trực phát hiện thì chữa liền. Trong giao ban các cụm biên giới thì mình vận động tuyên truyền người dân khi sử dụng lửa. Với lại các lực lượng trên biên giới hợp đồng tác chiến rất bài bản”
Hiện nguy cơ cháy rừng ở Tây Ninh đang ở cấp 5 (cấp cực kì nguy hiểm). Qua kiểm tra thực tế nhiều diện tích rừng trên địa bàn đều có khả năng cháy, gồm: hơn 38.600 ha rừng tự nhiên, trên 10 ngàn ha rừng trồng và gần 7.400 ha trạng thái khoanh nuôi tái sinh.
Trước diễn biến khó lường của thời tiết và cả hành vi phá hoại của con người, tỉnh Tây Ninh đã chỉ đạo các huyện, xã, Ban quản lý rừng tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các địa bàn trọng điểm, lắp đặt biển báo cấp dự báo cháy, trang bị các phương tiện chữa cháy tại chỗ, làm đường băng cản lửa, tổ chức đốt chủ động, bố trí các hồ chứa nước, máy cày vận chuyển nước gần những nơi dễ xảy ra nguy cơ cháy.
Lực lượng kiểm lâm tại chỗ tận dụng tối đa mọi nguồn lực sẵn có, sáng tạo trong các phương thức tuần tra, cảnh báo, như: tận dụng cây cao để làm tháp canh lửa, diễn tập phòng chống cháy rừng; lực lượng cơ động của kiểm lâm tỉnh, huyện cũng thường xuyên xuống cơ sở hỗ trợ…Ngay cả các lực lượng như cảnh sát phòng cháy chữa cháy, bộ đội cũng sẵn sàng ứng cứu khi có cháy rừng lớn. Đặc biệt, công tác tuyên truyền được chú trọng để người dân hiểu và không có hành vi phá hoại, làm việc trực tiếp với các già làng, trưởng ấp, tận dụng các buổi tiếp dân, hiệp thương của Ủy ban mặt trận tổ quốc địa phương để lồng ghép giáo dục ý thức bảo vệ rừng trong cộng đồng. Ông Mang Văn Thới, Phó Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm tỉnh Tây Ninh nói: “Sự nghiệp quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng nếu không có sự tham gia, đồng thuận của người dân thì không thể làm được. Công tác tuyên truyền giáo dục ý chí của người dân là trên hết. Đây là mưa dầm thấm lâu. Tập trung vào công tác tuyên truyền nhân dân ở địa phương qua rất nhiều kênh, qua đài truyền hình, đài phát thanh của huyện, xã nhằm để người dân hiểu biết về tác hại của đốt rừng cũng như nâng cao ý thức bảo vệ”
Ngoài tuyên truyền, hiện nay lực lượng kiểm lâm tỉnh Tây Ninh đã kết hợp với chính quyền và công an địa phương điều tra, khoanh vùng các đối tượng có hành vi cố ý đốt rừng nhằm kịp thời ngăn chặn. Tuy nhiên, để hạn chế được nguy cơ cháy rừng, quan trọng nhất vẫn là công tác tuyên truyền để người dân có ý thức bảo vệ rừng. Chỉ khi nào người dân cùng chung tay thì việc bảo vệ, phòng cháy chữa cháy rừng mới có hiệu quả./.
Viết bình luận