Lấh 40 c’moo hay cóh toor k’ruung Hậu vêy muy cha nắc pa conh bhrợ têng bh’rợ liêm loom lưm lớơp. Bh’rợ liêm loom âng t’coóh bhrợ nắc plăm coóp apêê t’tông pa pay cóh k’ruung, trôông dấc ma nuýh đhanuor vêy ghe, bhuông z’lấh cóh k’ruung crêê clệch căh cợ bêl vêy ma nuýh tợơ poong trâm cóh đác đoọng k’chệêt. T’coóh nắc Dương Công To ặt cóh vel Mỹ Hưng 2, chr’val Mỹ Hoà, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long.

        Lấh 40 c’moo lalăm hay tợơ vel đong cóh chr’val Hậu Lộc, chr’hoong Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long t’coóh Dương Công To chô ooy vel đong k’điêl cóh toor k’ruung Hậu đhị vel Mỹ Hưng 2, chr’val Mỹ Hoà, thị xã Bình Minh đoọng ặt ma mông. Zập t’ngay, t’coóh m’jứah lâng đhanuôr cóh vel t’bơơn tr’mông lâng bh’rợ bơơn a xiu tợơ k’ruung.

        Muy chu, tớt cóh ghe đương đác chô đoọng bơơn a xiu, lưm ghe hàng âng muy pr’loọng đong z’lấh cóh đâu crêê clêcjh, t’coóh To ơy đuối ghe tước zúp zooi. Lấh g’lúh nắc đoo, n’đhơ căh ngai k’dua bhrợ têng ha dợ t’coóh nắc cung tự nguyện bhrợ têng n’đhơ căh ma zên bạc, đương goon lêy cóh k’ruung Hậu. “A cu ặt ma mông cóh k’ruung đác nâu nắc muy năl k’ruung đác. Bêl pleng boo grâm gmlạ tước đác chô đấh, lêy đhr’năng cơnh đếêc a cu ha lị lêy zập ooy vêy ngai đhanuôr z’lấh zr’lụ k’ruung đác nâu căh, ha dang ặt cóh m’pâng k’ruung crêê  boo ga mắc grâm gmlạ  nắc clệch bhuông, tu apêê căh vêy kinh nghiệm lướt z’lấh k’ruung ga mắc cơnh đâu, rau bơr nắc căh bool zâng lâng boo grâm cơnh đếêc nắc apêê căh ơy năl. Tu cơnh đếêc nắc a cu pa đăn lâng apêê đoọng zúp zooi apêê, Ơy trôông dấc bấc ngai ha dợ cung vêy ngai trôông dấc căh loon nắc apêê bil mặt. Bêl căh dzợ nắc k’dua ma nuýh nghiết chếêc lêy a chắc a rang apêê xang nắc câl t’rang, câl rương, xang nắc đơơng chô apêê ooy vel đong đoo. Bấc tu bhiệc cơnh đếêc”.

        Đhanuôr cóh truíh k’ruung Hậu truíh: Bấc chu ghe bhuông dưr clệch tu k’rang trôông dấc ma nuýh ha dợ t’coóh To căh k’rang tước bhiệc bơơn coop, t’bơơn tr’mung âng đay. Bêl đếêc tu căh vêy ngai đương zư lêy pr’đươi k’đố a chông a xiu, bêl k’ruung đác xăl c’lâng hooi nắc a chông a xiu âng t’coóh lứch lóh, căh vêy muy p’nong ốt dzợ cóh lái. Ơy cơnh đếêc nắc t’coóh cung doó chợơ zên của, ta luôn pay đương pr’đươi âng pr’loọng đong đay cơnh ghe, tàu, máy, xăng dầu đoọng trôông dấc ma nuýh mơ chu dưr váih rau căh liêm cóh k’ruung đác nâu. Xang nắc t’coóh pr’zước apêê pr’zợc t’bơơn a xiu lâng đoo, pazêng đha đhâm cóh vel bhrợ t’váih k’bhúh trôông dấc c’lâng đác đoọng ta luôn đương lêy cha mệet, plăm coóp  apêê t’tông pa pay cóh k’ruung, cóh vel bhươl ặt ma mông cóh đâu. Lêy k’bhúh trôông dấc c’lâng đác âng t’coóh pa bhrợ vêy đơơng chô bh’nơơn nắc moọt c’moo 2003, chính quyền vel đong pa căh Quyết định bhrợ t’váih K’bhúh dân phòng c’lâng đác chr’val Mỹ Hoà pazêng 16 cha nắc k’dua tợơ k’bhúh trôông dấc âng t’coóh bhrợ bha lầng lâng t’coóh nắc ma nuýh bhrợ bh’cộ.

        Đhị 8 c’moo hay bêl poong Cần Thơ tợơp đoọng lướt ra véch, t’coóh lâng pazêng apêê cóh k’bhúh nắc tự nguyện lướt lêy cha mệêt cóh dứp poong, mơ chu vêy ngai trâm tợơ ping zung nắc pa đấh trôông dấc. Xay moon ooy t’coóh Dương Công To, pa căn Nguyễn Thị Lợi ặt đhị vel Mỹ Hưng 2, chr’val Mỹ Hoà, moon: “T’coóh bhrợ têng lứch loom luônh, a đoo zúp zooi bấc ngai, trôông dấc pr’đươi pr’dua, bhuông ngai k’đoong nắc t’coóh cung trôông dấc. Ngai trâm tợơ zung, vêy ngai moon đoọng nắc t’coóh cung pa đấh xiêr lêy, trôông dấc, ha dang căh ngai lướt nắc t’coóh t’đang đò, cơnh đò Cần Thơ. T’coóh cung tước trôông dấc apêê nắc đoo, đơơng ooy bệnh viện. Bấc ngai moon t’coóh nắc k’rang bh’rợ âng pân lơơng”.

        Dáp lêy tợơ t’ngay chô ặt ma mông cóh k’ruung Hậu tước nâu kêi, t’coóh To ơy tự a đay cung cơnh apêê cóh k’bhúh lâng chính quyền vel đong ặt cóh mị đăh toor k’ruung Hậu ơy trôông dấc k’nặ 500 cha nắc đhị apêê tỉnh miền Tây cắh pr’đoọng lưm bhrêy tắh cóh k’ruung lâng trôông dấc 10 cha nắc cóh pazêng 52 cha nắc trâm tợơ zung Cần Thơ. T’coóh xay moon:Rau bhui har bhlầng âng t’coóh nắc zập chu trôông dấc ma mông muy cha nắc ma nuýh: “Trâm tợơ zung vêy bấc rau tu, tr’zêng cóh ping zung xang nắc trâm . Bêl đếêc vêy ngai xay moon căh cợ dzoọng cóh đâu a cu lêy, lêy căh liêm choom nắc pay bhuông, hau đươi pay bhuông nắc bêl a đoo trâm ha dang đanh 5 phút, 10 phút căh bơơn trôông dấc nắc a đoo chệêt, tu cơnh đếêc đơơng đương đhị đếêc. Ơy bơơn trôông dấc bấc chu, apêê dzợ ma mông a đay cung yêm loom. Ahêê buôn moon trôông dấc 1 cha nắc ma nuýh ma mơ lâng chóh bhrợ 10 bệê đong chùa”.

       Lâng bh’rợ trôông dấc ma nuýh lâng zư lêy tệêm ngăn cóh cr’chăl đanh đươnh cóh k’ruung Hậu, t’coóh Dương Công To ơy bơơn Thủ tướng Chính phủ lâng bấc bộ ngành cher đoọng Bằng khen, cher đoọng cha ner “Hiệp sĩ c’lâng đác”. X’rịa c’xêê 3 t’mêê đâu, Bộ trưởng Bộ Công an cher đoọng Bằng khen đoọng ha k’bhúh dân phòng c’lâng đác chr’val Mỹ Hoà âng t’coóh bhrợ bh’cộ đăh bh’nơơn bhrợ pa dưr liêm choom, zư lêy tệêm ngăn k’tiếc k’ruung cóh apêê c’lâng p’rang. Đại tá Huỳnh Thới An- Phó Giám đốc Sở Cảnh sát PCCC thành phố Cần Thơ đoọng năl: “K’zệt c’moo hay tước nâu kêi n’đhơ t’coóh ặ nắc a va Dương Công To zập bêl cung pa zay, lứch loom luônh ting trôông dấc ma nuýh bêl dưr váih rau căh liêm cóh k’ruung Hậu, cóh dứp zung Cần Thơ. Choom moon ghít, a va Dương Công To ơy zúp zooi bấc bhlầng đoọng ha Phòng Cảnh sát đương zêl cha groong ra roóh lâng trôông dấc cóh đác âng Cảnh sát đương zêl ra roóh Thành phố Cần Thơ mơ chu dưr váih tu bhiệc cóh k’ruung”.

       42 c’moo pa tệêt g’bọ lâng k’ruung Hậu, nâu kêi, t’coóh tự nguyện bhrợ têng lưn lớơp rau bh’rợ âng t’coóh moon nắc bh’rợ k’tứi, bh’rợ bình thường. Đhơ cơnh đếêc, lâng đhanuôr ặt ma mông cóh truíh k’ruung Hậu, pa bhlầng nắc ma nuýh bơơn t’coóh zư lêy, trôông dấc nắc bh’rợ âng t’coóh lalua liêm chr’nắp. Zập ngai moon: Loom luônh âng t’coóh liêm ta níh, pazêng bhiệc bhrợ âng t’coóh ga mắc ga mai bhlầng mr’cơnh lầng đh’nớc âng t’coóh ơy aconh a căn t’coóh đớc đoọng nắc Dương Công To./.

ÔNG DƯƠNG CÔNG TO –

 NGƯỜI LẶNG LẼ 42 NĂM LÀM VIỆC NGHĨA

                  Tấn Phong

Hơn 40 năm qua bên dòng sông Hậu có một người đàn ông âm thầm làm việc nghĩa. Cái việc nghĩa mà ông làm là truy bắt bọn trộm cướp trên sông, cứu vớt người dân có ghe, tàu qua lại trên sông bị chìm hoặc khi có người từ trên cầu nhảy xuống dòng sông này quyên sinh. Ông là Dương Công To ở ấp Mỹ Hưng 2, xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long.

  Hơn 40 năm trước từ quê nhà ở xã Hậu Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long ông Dương Công To về quê vợ cặp bên bờ sông Hậu thuộc ấp Mỹ Hưng 2, xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh sinh sống. Hàng ngày, ông cùng người dân trong xóm mưu sinh bằng nghề đóng đáy bắt cá trên sông.

Một lần, ngồi trên ghe chờ con nước để đổ đáy bắt cá, gặp chiếc ghe hàng của một gia đình ngang qua bị chìm, ông To đã lao ghe đến giúp. Sau lần đó, dù không ai phân công, ông vẫn tự nguyện làm người canh gác thầm lặng, không lương trên dòng sông Hậu. Ông Dương Công To bộc bạch: “ Mình sống ở sông nước này thì quen biết sông nước. Khi nào trời nổi dông nó ập đến rất nhanh cho nên mình thấy tình trạng đó là mình dòm tới, dòm lui, mình coi xuôi ngược coi có dân sang sông hông, kẹt giữa sông bị dông là phải chìm bởi vì người ta không có kinh nghiệm ra sông lớn, thứ hai là chưa từng đối đầu với cơn dông không có biết được. Cho nên mình phải tiếp cận người ta để giúp đỡ người ta.

Người dân ở ven sông Hậu kể: Nhiều lúc ghe tàu bị chìm vì mải mê lo cứu người nên ông To không bận tâm đến việc đánh bắt, mưu sinh. Lúc đó, do không có người canh đổ đáy nên khi sông đổi dòng chảy các miệng đáy của ông bị lộn ngược cá, tôm đi hết không còn một con trong lưới. Đã vậy ông còn không tiếc tiền của, luôn trưng dụng những phượng tiện, vật dụng của gia đình như ghe, tàu, máy, xăng dầu vào việc cứu người mỗi khi trên sông xảy ra sự cố. Rồi ông rủ những người bạn đáy, những thanh niên trong xóm thành lập Đội cứu hộ đường thủy tuần tra, truy bắt bọn cướp giật trên sông, bọn trộm cắp đồ trong xóm, ấp. Thấy Đội cứu hộ đường thủy của ông hoạt động có hiệu quả, năm 2003 chính quyền địa phương quyết định thành lập Đội dân phòng đường thủy xã Mỹ Hòa gồm 16 thành viên lấy từ đội cứu hộ của ông làm nòng cốt do ông làm Đội trưởng.

Cách nay gần 8 năm khi cầu Cần Thơ bắt đầu hoạt động, ông và những thành viên trong đội lại tự nguyện tuần tra, quan sát bên dưới chân cầu, mỗi khi có ai nhảy cầu quyên sinh thì lập tức cứu vớt. Nhận xét về ông Dương Công To, bà Nguyễn Thị Lợt ở ấp Mỹ Hưng 2, xã Mỹ Hòa, nói: “ Ổng nhiệt tình  lắm, ổng cũng giúp nhiều người lắm, cứu đồ, ai bị vướng tàu bè ổng cũng coi cũng vớt. Mấy người nhảy cầu đồ, hễ báo là ổng xuống, rồi bắt đầu ổng mới điện, hỗng có người đi vớt thì ổng điện đò, như đò Cần Thơ quen đó. Ổng ra cũng cứu được mấy đứa đó nghe, thì đưa đi bệnh viện đồ cứu, sống mấy người đó. Thì người ta nói ổng lo chuyện chuyện thiên hạ không”.

Tính ra từ ngày về sống bên sông Hậu đến giờ, ông To đã tự mình cũng như các thành viên trong đội và chính quyền địa phương ở hai bên bờ sông Hậu đã cứu sống gần 500 người ở các tỉnh miền Tây không may gặp nạn trên sông và cứu sống được 10 người trong số hàng chục người nhảy cầu Cần Thơ quyên sinh. Ông tâm sự: Niềm vui lớn nhất của ông là mỗi khi cứu sống được một mạng người: “ Nhảy cầu có nhiều nguyên nhân lắm, bu nhau rồi nó can, rồi nó giành giựt với nhau rồi nó mới nhảy cầu. Thành ra thời gian đó trên cầu nó báo mình hay hoặc đứng đây mình nhìn thấy, thấy lộn xộn là mình đem tàu ra, ra để chi, nó nhảy xuống mà mình trong vòng 5 phút, 10 phút không vớt được nó thì nó chết, cho nên phải đem ra hờ sẳn. Đã thành công được mấy vụ, người ta sống mình rất mừng, thấy vui vẻ hạnh phúc. Thường thường người ta nói cứu một người còn hơn xây 10 cái chùa mà.”

Với việc cứu người và giữ gìn an ninh trật tự suốt thời gian dài trên sông Hậu, ông Dương Công To đã được Thủ tướng Chính phủ và nhiều bộ ngành tặng Bằng khen, phong tặng ông danh hiệu “Hiệp sĩ đường sông”. Cuối tháng 3 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Công an tặng Bằng khen cho Đội dân phòng đường thủy xã Mỹ Hòa do ông làm đội trưởng về thành tích xuất sắc xây dựng, nhân rộng mô hình điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên các tuyến giao thông. Đại tá Huỳnh Thới An- Phó Giám đốc Sở Cảnh sát PCCC thành phố Cần Thơ cho biết: “Hàng chục năm qua cho đến tận bây giờ mặc dù tuổi đã cao nhưng bác Dương Công To lúc nào cũng năng nổ, nhiệt tình tham gia cứu hộ, cứu nạn mỗi khi có sự cố xảy ra trên dòng sông Hậu, bên dưới cầu Cần Thơ. Có thể khẳng định bác Dương Công To đã hỗ trợ rất nhiều cho Phòng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn trên sông thuộc Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy Thành phố Cần Thơ mỗi khi xảy ra sự cố trên sông”.

Hơn 40 năm gắn bó với dòng sông Hậu, giờ đây, ông vẫn lặng lẽ, tự nguyện thực hiện cái công việc mà ông cho là rất nhỏ, rất đỗi bình thường này. Tuy nhiên, đối với người dân ở ven sông Hậu, nhất là những người từng được ông bảo vệ, cứu sống thì hành động của ông thật ý nghĩa. Mọi người nói: Tấm lòng của ông thật nhân hậu, những việc của ông làm thật lớn lao giống như cái tên Dương Công To mà ba mẹ đã đặt cho ông./.