Đhị chr’hoong Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh k’noọ 2 c’moo đâu vêy mưy lớp học liêm chr’nắp đoọng ha p’niên nắc manứih chất độc da cam, manứih khuých goo. Tước lâng lớp học miễn phí nâu, apêê ađhi nắc cắh mưy bơơn pa’đăn lâng cr’liêng chữ, số, pachoom bhiệc prá xay nắc dzợ pấh pachoom bhiệc zư padứah đoọng k’rơ, nhâm griing lấh mơ. Tu vêy râu chắp kiêng, zư lêy nâu, nắc đợ p’niên buôn k’pân, cắh lấh grơơ nhool nắc xoọc đâu ơy choom đọc, xrặ, choom lêy bhrợ padưr bhui har. Lướt đh’rứah lâng đợ học trò da cam nâu nắc 2 anhi giáo viên p’niên Trang Thị Hồng Vân lâng Lê Thị Nguyệt lấh 26 c’moo ha dợ.

Đợ phép cộng trừ nắc mưy ặt p’đhiêr ooy 2, 3 c’bhroo têy, đợ râu chữ dzợ ma mốp đhị bảng k’tứi, đợ râu lưm ta’moóh cắh lấh liêm zâp, ta’bhứch... nắc đợ mơ đêếc cung liêm zâp bhrợ padưr đợ cr’chăng ooy zâp apêê học trò cóh lớp học chr’nắp nâu.

18 c’moo, manứih k’tứi, tăm đhưnh, dzung oom oóch, a’bục cung cắh liêm crêê tu chất độc da cam, pr’ắt tr’mung âng Nguyễn Hồ Anh Thư bêl ahay nắc mưy ặt tớt chi’ớh cóh đông nga ngoọp. K’noọ 2 c’moo đâu, nắc zâp tuần, Thư bơơn k’căn âng đơơng pachoom chữ âng Hội apêê chất độc da cam chr’hoong Củ Chi đoọng pachoom zư padứah lâng pachoom chữ lâng zâp apêê cô. Tơợ mưy pân’đil k’chít k’pân, buôn cha zrắh nắc xoọc đâu Thư ặt tớt chi’ớh bhui har, ắt pazưm đh’rứah lâng zâp ngai. Cắh mưy cơnh đêếc, Thư nắc dzợ mưy ooy đợ học trò đấh năl, ta’bách lấh mơ âng lớp. T’mêê đâu ahay cắh năl chữ, phép toán ha dợ xoọc đâu ađhi nắc ơy choom ghép vần, c’bơớp lêy lâng lấh mơ nắc vẽ liêm bhlâng. Cung cơnh zâp apêê pr’zợc k’tứi cắh pr’đoọng xoọc ting pachoom đhị đâu, cr’noọ pậ chr’nắp lấh mơ âng Thư nắc mưy choom đọc, choom xrặ. Nguyễn Hồ Anh Thư moon: “Học cóh đâu acu lêy bhui har bhlâng tu vêy bấc pr’zợc. Acu kiêng bơơn lướt học zâp t’ngay đoọng đấh năl chữ. Cr’noọ âng cu nắc đoo học giỏi.”

Ting tr’pác đh’rứah lâng đợ râu ta’bhứch âng apêê học trò ặt zâng, 2 anhi cô giáo p’niên cóh lớp xoọc ting t’ngay ting t’bhlâng bhrợ têng pachoom đoọng, đoọng cr’noọ cr’niêng âng apêê váih liêm choom. Lớp vêy pazêng 30 cha’nặc, k’tứi bhlâng nắc cắh ơy tước 4 c’moo, hân đhơ cơnh đêếc, t’ha bhlâng nắc lấh 30 c’moo ơy. Bơr anhi cô giáo nắc 26 c’moo ha dợ nắc lêy lâng a’đoo n’tốh nặc moon cô, lâng a’đoo n’mưy cậ nặc moon pr’zợc, anoo nắc đoo doọ râu k’đhạp. Tốt nghiệp ngành sư phạm hân đhơ cơnh đêếc nắc lêy pay bhiệc bhrợ âng mưy nhân viên văn phòng, ha dợ cắh năl xang bêl mưy chu lướt lâng k’căn lưm lêy apêê pr’zợc cóh đâu, cô Trang Thị Hồng Vân nắc lêy ắt t’bhlâng cóh lớp học nâu: “Bêl lêy chô pa bhrợ cóh lớp học nâu acu k’noọ bấc râu, hâu tu prang tuần lướt pachoom cóh thành phố t’ngay đhêy ha dợ chô pachoom cóh đâu ga’lêếh bhlâng. Hân đhơ cơnh đêếc, t’ngay tr’nơợp lướt lưm apêê ađhi, nắc acu ting xơợng t’bhlâng lấh mơ dzợ. Acu lướt vốch liêm buôn, apêê ađhi nắc zr’nắh cơnh đêếc ha dợ dzợ lướt ooy lớp, bhiệc nâu acu ting lêy vêy pr’đơợ t’bhlâng bhiệc bhrợ cóh đâu.”

Ha dơ cô Lê Thị Nguyệt nắc giáo viên xoọc pa bhrợ đhị Trường băn p’too p’niên Khuých goo Củ Chi nắc tước lâng lớp học cô ting năl gít lấh mơ râu zr’nắh k’đhạp âng apêê p’niên. Cắh mưy đợc đoọng cr’chăl t’ngay đhêy ắt lứch tuần đoọng ha học trò, cô nắc dzợ lướt bấc đhị chấc lêy t’bơơn zâp đắh zên zooi zúp lâng cr’noọ cr’niêng kiêng choom zư đợc lâng t’bhứah lấh mơ lớp học zr’nắh nâu. Ting cơnh pân’đil giáo viên p’niên, nắc mưy vêy đhanuôr k’rang lêy, zúp đoọng bấc lấh mơ, nắc vêy c’rơ c’năl âng zâp apêê pr’zợc k’tứi cắh pr’đoọng nâu nắc ting padưr pa’xớc lấh. Cô giáo Lê Thị Nguyệt moon: “Ting pấh pachoom ooy lớp học nâu bêl pấh bhrợ zâp bh’rợ đhị chr’hoong, acu nắc taluôn xay moon ooy apêê ađhi đoọng zâp ngai xơợng lâng năl gít, tơợ đêếc nắc a’dô lêy lâng k’rang lêy lấh mơ tước apêê ađhi. Ting cơnh acu, đợ râu k’rang lêy âng pr’loọng đông đoọng ha zâp apêê ađhi hân đhơ bấc nắc cung cắh zâp. Tu cơnh đêếc, azi kiêng xay moon lớp học nâu tước bấc ngai cóh xã hội năl.”

Cắh mưy váih zâp đợ mơ c’moo apêê học, nắc râu đắh khuých goo âng apêê học sinh pấh lớp học nâu cung lalay cơnh. Vêy pr’zợc cắh choom pa prá lâng tung pa’tơợ bêl n’niên váih, vêy ngai nắc k’ay down, bhr’bhốh, xươl bhri, liệt a’bục, oom oóch zêng... zr’nắh k’đhạp lấh mơ nắc lớp cắh zâp pr’đươi zooi zúp pachoom học. Cô cắh cậ trò nắc cung vêy mưy a’năm bảng lâng 2, 3 cr’liêng phấn đoọng đh’rứah lêy pachoom toán, pachoom chữ. Bêl giải lao, zâp apêê pr’zợc p’niên bơơn ta đoọng bánh mì ngam, hun pr’hêl âng mưy k’căn k’conh nhăn đắh apêê laliêm loom luônh. Mưy mơ đêếc a’năm nắc cô trò hơnh déh bhlâng, vêy bêl học lấh mơ đhâng.

Đợc đhị Trung tâm y tế chr’val Tân Thạnh Tây, lớp học pachoom chữ âng Hội apêê chất độc da cam chr’hoong Củ Chi bhrợ têng g’nưm ooy zên zước nhăn tơợ zâp tổ chức xã hội nắc dzợ bấc zr’nắh k’đhạp. P’căn Phạm Thị Loan, Phó Chủ tịch Hội apêê chất độc da cam chr’hoong Củ Chi đoọng năl: “Hội âng zi nắc t’bhlâng bhrợ têng đh’rứah lâng lớp học nâu đoọng zúp apêê ađhi padưr pa’xớc a’cọ a’bục, choom prá, ắt tớt liêm crêê. Thứ 7, Chủ nhật nắc azi cung ơy t’bhlâng ra’pặ tước lâng zâp apêê ađhi, đợ apêê p’niên cắh pr’đoọng.”

Lướt đh’rứah lâng đợ học trò da cam truíh c’lâng băn zư cr’noọ cr’niêng, năl nắc k’đhạp, lâng bấc bêl zr’nắh k’đhạp, ga’lêếh nắc đợ giáo viên cóh lớp học nâu dzợ t’bhlâng lướt vốch truíh c’lâng ch’ngai, tu lấh mơ ngai, zâp apêê cô năl, zâp apêê p’niên cóh đâu nắc pa bhlâng kieng râu tr’pác./.

Ấm tình người lớp học “da cam”

Mỹ Dung

Tại huyện Củ Chi, TPHCM gần 2 năm nay có một lớp học đặc biệt dành cho trẻ là nạn nhân chất độc da cam, người khuyết tật. Đến với lớp học miễn phí này, các em không chỉ được tiếp cận mặt chữ, con số, học cách giao tiếp, ứng xử mà còn được tham gia vật lý trị liệu để khỏe mạnh, cứng cáp hơn. Nhờ sự thương yêu, chăm sóc ấy, những đứa trẻ khờ khạo, sợ hãi nhiều thứ nay đã biết đọc, biết viết, biết tạo bầu không khí vui tươi. Đồng hành cùng những học trò “da cam” này là 2 côc giáo trẻ Trang Thị Hồng Vân và Lê Thị Nguyệt, mới ngoài 26 tuổi.

      Những phép cộng trừ chỉ xoay quanh mấy đầu ngón tay, những nét chữ còn nguệch ngoạc trên chiếc bảng con, những câu chào hỏi thiếu đầu, thiếu cuối… Chỉ bấy nhiêu đó thôi cũng đủ tạo nên nụ cười trên gương mặt các học trò trong lớp học đặc biệt này.

       18 tuổi, nhỏ thó, đen đúa, chân teo, não bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam, cuộc sống của Nguyễn Hồ Anh Thư trước đây chỉ quẩn quanh trong căn nhà trống trải. Gần 2 năm nay, đều đặn vào mỗi cuối tuần, Thư được mẹ đưa đến lớp học xóa mù chữ của Hội Nạn nhân chất độc da cam huyện Củ Chi để tập vật lý trị liệu và học chữ với các cô. Từ một cô bé nhút nhát, hay cáu gắt, nay Thư đã vui vẻ, hòa nhập với mọi người. Không những vậy, Thư còn là một trong số những học trò tiếp thu nhanh của lớp. Mới ngày nào còn xa lạ với con chữ, phép toán mà giờ em đã biết ghép vần, tính nhẩm và đặc biệt là vẽ rất đẹp. Cũng như các bạn nhỏ kém may mắn đang theo học tại đây, ước mơ lớn nhất của Thư chỉ đơn giản là biết đọc, biết viết. Nguyễn Hồ Anh Thư nói:“Học ở đây con thấy rất vui vì có nhiều bạn. Con muốn được đi học hàng ngày để cho mau biết chữ. Ước mơ của con là học giỏi.”.

      Đồng cảm với những thiệt thòi mà học trò đang gánh chịu, hai cô giáo trẻ của lớp đang ngày ngày nỗ lực vun vén cho ước mơ của các em thành hiện thực. Lớp ngót nghét 30 trò, nhỏ nhất thì chưa tới 4 tuổi nhưng lớn nhất đã ngoài 30. Hai cô giáo chỉ 26 tuổi nên với trò này xưng cô, trò kia xưng bạn, gọi anh là chuyện bình thường. Tốt nghiệp ngành sư phạm nhưng lại chọn công việc của một nhân viên văn phòng, vậy mà không hiểu sao chỉ một lần theo mẹ đến thăm các bạn nơi đây, cô Trang Thị Hồng Vân quyết định gắn bó với lớp học này:“Khi nhận lời dạy ở lớp học này mình suy nghĩ rất nhiều tại vì cả tuần đi dạy trên thành phố ngày nghỉ về đây đi dạy rất mệt. Nhưng ngay ngày đầu tiên đến gặp các em, tự dưng bản thân thấy cần cố gắng và nỗ lực hơn. Mình đi lại dễ, mấy em đi lại khó khăn vậy mà còn đến lớp, điều đó khiến mình cảm thấy có động lực tiếp tục công việc này.”.

       Còn cô Lê Thị Nguyệt là giáo viên đang công tác tại Trường Nuôi dạy Trẻ em Khuyết tật huyện Củ Chi nên đến với lớp học cô càng hiểu hơn sự vất vả, cố gắng của các bạn nhỏ. Không chỉ dành trọn thời gian nghỉ ngơi cuối tuần cho học trò, cô còn đi nhiều nơi tìm kiến các nguồn hỗ trợ với mong muốn có thể duy trì và mở rộng lớp học ý nghĩa này. Theo nữ giáo viên trẻ, chỉ cần được cộng đồng quan tâm, giúp sức nhiều hơn, chắc chắn sức khỏe và trí tuệ của các bạn nhỏ không may mắn này sẽ ngày càng tiến triển. Cô giáo Lê Thị Nguyệt chia sẻ:“Tham gia lớp học này rồi khi tham gia các hoạt động tại huyện, tôi luôn kể về các em để mọi người nghe và thấu hiểu, từ đó sẽ thương và quan tâm đến các em nhiều hơn. Theo tôi, những quan tâm của gia đình dành cho các em là chưa đủ. Bản thân tôi là giáo viên, tôi thấy sự quan tâm của tôi dù nhiều cũng sẽ chưa đủ. Do đó tôi muốn giới thiệu lớp học này đến nhiều người trong xã hội.”.

       Không chỉ đa dạng độ tuổi mà loại hình và mức độ khuyết tật của các học sinh tham gia lớp học này cũng khác nhau. Có bạn bị câm điếc bẩm sinh, bạn bị down, thiểu năng trí tuệ, bạn bị tâm thần, bạn bị bại não, teo cơ… Khó khăn lớn nhất vẫn là lớp quá thiếu thốn dụng cụ hỗ trợ dạy học. Cô hay trò thì cũng chỉ có một cái bảng và vài viên phấn để cùng nhau học toán, học chữ. Giờ giải lao, mỗi bạn nhỏ được phát cái bánh mì ngọt, phần quà của một phụ huynh xin được từ mạnh thường quân. Chỉ vậy thôi mà cô trò hăng say lắm, có hôm học đến quá trưa.

       Đặt tại Trung tâm Y tế xã Tân Thạnh Tây, lớp học xóa mù chữ của Hội Nạn nhân Chất độc da cam huyện Củ Chi hoạt động dựa trên nguồn kinh phí vận động từ các tổ chức xã hội nên có rất nhiều khó khăn. Bà Phạm Thị Loan, Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân Chất độc da cam huyện Củ Chi cho biết:“Hội chúng tôi quyết tâm sẽ thực hiện đến cùng lớp học này nhằm giúp cho các em phát triển trí não, biết ngôn ngữ, cách tiếp xúc. Thứ Bảy, Chủ Nhật nào chúng tôi cũng ráng sắp xếp đến với các em, những đứa trẻ không may mắn.”.

       Đồng hành cùng những học trò “da cam” trên con đường nuôi dưỡng ước mơ, biết là sẽ chật vật, khó khăn và nhiều khi mỏi mệt nhưng những giáo viên ở lớp học này vẫn quyết tâm đi đoạn đường dài vì hơn ai hết, các cô biết, mỗi đứa trẻ nơi đây cần lắm sự sẻ chia./.