Bhrợ têng Nghị quyết 30a c’moo 2008 âng Chính phủ đăh bh’rợ zup zooi pa xiêr đha rựt đâh lâng nhâm mâng cơnh lâng 61 chr’hoong đha rựt, tước nâu kêi, apêê pr’loọng z’lâh đha rựt ơy vêy tr’mông tr’meh tệêm ngăn lâh lalăm a hay, coh đếêc đong ặt ơy bơơn zup zooi pa liêm pa mâng, bhrợ t’mêê, a coon a đhi bơơn lướt học, bơơn đươi dua đác ch’ngaach, pr’loọng đong bơơn ra văng bấc cr’van cơnh: ti vi, xe máy, đinẹ thoại, vêy điện ang đoọng bhrợ têng lâng đươi dua coh pr’loọng đong. Ma nuyh pa bhrợ âng pr’loọng ơy z’lâh đha rựt vêy bhiệc bhrợ, bh’nơơn đơơng chô tệêm ngăn. A noo Đinh Văn Mạnh, acoon coh H’re, ặt đhị vel Gia Ry, chr’val Sơn Trung, chr’hoong Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi- nắc pr’loọng ơy z’lâh đha rựt xay moon: “Đươi vêy rau k’rang âng Đảng, Nhà nước, chính quyền vel đong, pr’loọng đong cu vêy ta đoọng muy p’nong k’rọoc m’ma. Ngân hàng chính sách cung đoọng vặ zên 10 ức đồng coh 5 c’moo. K’roọc rưah zập c’moo 1 p’nong, băn coh 6-7 c’xêê pa câl 10 ức đồng. Đh’rưah, pr’loọng đong dzợ choh a bhoo, a rong, keo; băn k’roọc, a tứch, a đha. Đươi vêy cơnh đếêc, nắc coh 2 c’moo, pr’lọong đong năc ơy chrot nợ Ngân hàng chính sách lâng vặ cớ zên. R’dợ, tr’mông tr’meh pr’loọng đong ơy z’zăng lâh mơ. Lalăm a hay, pr’loọng đong ặt ma mông coh đhr’nong đong za đâr k’tiếc ha dợ nâu kêi ơy choh bhrợ đong ặt nhâm mâng, bhưah 100m2, chr’năp 100 ức đồng.”

Ting cơnh xay moon âng Bộ Lao động, Thương binh lâng Xã hội, c’moo hay, zên bạc Trung ương zup zooi đoọng ha bh’rợ âng k’tiếc k’ruung đăh pa xiêr đha rựt đanh mâng nắc lâh 10 r’bhầu 400 tỷ đồng. M’jưah lâng đếêc, zên bạc Trung ương nắc ra pặ cớ zên bạc đoọng bhrợ têng apêê chính sách ta luôn đoong ha pr’loọng đong đha rựt cơnh: y tế, giáo dục, đong ặt, vặ zên t’đui đoọng, khuyến nông lâng khuyến lâm, zup zooi pa dưr bh’rợ tr’nêng, bhrợ rêng cr’noọ bh’rợ pa xiêr đha rựt, zup zooi pháp lý…

        Tr’haanh bhlầng nắc đăh đong ặt, lướt ra vech, tước nâu kêi, prang k’tiếc k’ruung ơy bhrợ têng, đh’rưah choh t’mêe k’bhan đong ặt đoọng ha đhanuôr đha rựt, ta lơi lơi pazêng đong ặt ba bơơ đhị apêê vel bhươl; 100% vel đong đhanuôr acoon coh, da ding ca coong vêy c’lâng p’rang tợơ tỉnh tước chr’hoong, chr’val. Vêy lâh 1,9 ức chu  pr’loọng đong đha rựt lâng apêê chính sách lơơng bơơn vặ zên tợơ Ngân hàng Chính sách Xã hội, t’vaih bhiệc bhrợ đoọng k’nặ 270 r’bhầu cha nắc pa bhrợ; bhrợ têng lâh 1,2 ức cr’noọ bh’rợ đác ch’ngaach, đong pr’noong đhị vel bhươl; bhrợ teng lâh 19 r’bhầu đhr’nong đong ặt đoọng ha pêê chính sách… Tợơ pazêng bh’nơơn ch bhiệc pa xiêr đha rựt đanh mâng ơy  bhrợ t’vaih rau nhâm mâng đoọng ha Việt Nam tệêm ngăn quyền âng đhanuôr.

        Ting cơnh t’cooh Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá, Giáo dục, Đha đhâm cmor, p’niên k’tứi âng Quốc hội, pa xiêr đha rựt đanh mâng nắc pa tệêt lâng bh’rợ zư lêy lâng pa dưr chr’năp văn hoá âng đhanuôr acoon coh: “Lêy k’rang tước bhiệc tệêm ngăn liêm crêê cơnh lâng văn hoá âng đhanuôr acoon coh lâng môi trường ặt ma mông âng đhanuôr acoon coh đhị đanh đươnh. Đăh đâu nắc chr’năp pa bhlầng. Ha dang căh nắc bhiệc a hêê k’rong đhanuôr, choh bhrợ đong ặt, bhrợ têng zập cr’noọ bh’rợ đoọng ha đhanuôr, căh crêê cơnh nắc bh’rợ âng hêê bhrợ vaih thành phố manuyh coh xuôi ặt coh da ding ca coong, nắc lưm zr’năh k’đhap pa  bhlầng. Lâng lalua  nắc xoọc đâu vêy ha dưr tợơ zr’lụ Tây Bắc nắc a cu bơơn xay moon nâu đoo  nắc zr’lụ acoon coh nâu, zr’lụ nâu nắc k’bhuh acoon coh tôh, ha dợ lêy nắc cơnh phố xá cơnh coh dứp xuôi.”

        M’jưah lâng đếêc, apêê tập đoàn kinh tế, Tổng công ty Nhà nước lâng doanh nghiệp nắc ơy zup zooi 61 chr’hoong đha rựt. Apêê doanh nghiệp nâu zêng ta bhrợ t’vaih Ban xay moon bhrợ têng Nghị quyết 30a âng đơn vị, bhrợ pa dưr kế hoạch, lêy cha mệêt, chếêc lêy cơnh đươi dua âng vel đong lâng gr’họot moon lâng chr’hoong đha rựt đăh xa nay zup zooi. Apêê đăh pa zay zup zooi ooy ta bil lơi đong t’răh ha ruôi, bhrợ pa dưr trường học, đong ặt bán trú đhanuôr băn, pa choom bh’rợ tr’nêng, k’rong bhrợ pa dưr cơ sở y tế… Bấc doanh nghiệp vêy cơnh zup zooi pa xiêr đha rựt đanh mâng cơnh Tập đoàn I’ih Việt Nam bhrợ t’vaih xí nghiệp I’ih đhị chr’hoong Sơn Động, Bắc Giang t’vaih bhiệc  bhrợ đoọng ha lâh 1.000 cha nắc pa bhrợ.

        Đhơ cơnh đếêc, bấc boóp p’rá cung moon đợ pa xiêr đha rựt nắc liêm choom ha dợ căh ơy đâh lâng đhr’năng nhâm mâng căh lâh. Apêê vel đong xay moon đhr’năng lalua, lâng râu zup zooi âng Nhà nước, apêê tập đoàn, đhanuôr vêy đong ặt zăng nhâm mâng, ha dợ đong ặt căh vêy rau rị, cơnh đếêc căh ơy bhrợ têng đăh pa xiêr đha rựt đâh lâng nhâm mâng. T’cooh Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban apêê bh’rợ xã hội âng Quốc hội đoọng năl: “Xọoc đâu, bh’nơơn pa xiêr đhâ rựt âng hêê căh ơy nhâm mâng. Đợ pr’loọng đong đha rựt nắc 4 pr’loọng z’lâh nắc 1 pr’loọng pa xoọng ooy pr’loọng đha rựt. Bấc chr’hoong đha rựt dzợ đợ pr’loọng đha ặt bấc. lâh 60%. Điện Biiên, Yên Bái, chr’hoong 30 đợ nâu lâh 60%. A cu dzợ moon ghit muy rau ha dang cơnh bhrợ âng hêê căh k’rong ooy pa xiêr đha rựt, căh k’rong ooy pr’đợơ c’rơ, căh k’đươi moon rau bha lầng, bhrợ tước ooy hay tước đếêc nắc x’rịa pr’loọng đong đha rựt zập c’moo âng đhanuôr acoon coh ting c’moo ting bấc lâh mơ.”

        Bhiệc bhrợ têng bh’rợ pa xiêr đha ặt đanh mâng đhơ bơơn pazêng bh’nơơn z’zăng liêm, ha dợ cung dzợ bấc zr’năh k’đhap đăh loom. Tu cơnh đếêc, cr’chăl ha y, nắc lêy xăl cơnh pa đăn, xay bhrợ zup zooi, tiêu chí xay moon… đoọng pa tệêt pazêng bh’rợ, apêê tổ chức, cha nắc ma nuyh nắc pr’đợơ k’rong pazêng zup zooi đha nuôr đha rựt đăh ặt ma mông, bhrợ têng cha, ta bil lơi đong ặt ta răh ha ruôi, pa dưr tr’mông tr’meh âng đhanuôr đha rựt.

        M’jưah lâng đếêc, t’bhlầng xay bhrợ vêy bh’nơơn Quyết định âng Thủ tướng Chính phủ đăh bhiệc k’đươi  bhrợ têng bh’rợ thi đua “Prang k’tiếc k’ruung pa zưm vêy tu đha nuôr đha rựt- oó đớc ngai ta lơi đăh hoọng” đoọng t’bhlầng bh’rợ xay moon, t’vaih rau ha dưr liêm choom bhlầng đăh c’năl âng apêê cấp uỷ đảng, chính quyên lâng coh zập lang đhanuôr. Đh’rưah, t’bhlầng pa dưr dal c’rơ bhiêr choom âng k’bhuh cán bộ bhrợ  bh’rợ pa xiêr đha rựt đhị cấp chr’val, chr’hoong, pa bhlầng nắc apêê chr’val zr’lụ da ding ca coong, zr’lụ vêy bấc đhanuôr acoon coh ặt ma mông.

        Đăh lơơng, nắc lêy bhrợ ta bhưah coh đhr’năng bhrợ têng bh’rợ pa xiêr đha rựt đanh mâng cơnh lâng apêê tổ chức bha lang k’tiếc, zập đăh, mị đăh lâng apêê tổ chức phi chính phủ đoọng tr’pác c’lâng xa nay lâng kinh nghiệm, đh’rưah pa loon rau zup zooi đăh kỹ thuật lâng pr’đợơ c’rơ đoọng bhrợ têng liêm choom âng cr’noọ bh’rợ nâu./.

Đảm bảo quyền phát triển, hưởng thụ  thành quả kinh tế đối với đồng bào DTTS

                                                                  ( VOV4)

Để đảm bảo quyền bình đẳng giữa các dân tộc và không để ai bị bỏ lại phía sau, Đảng và Nhà nước ta đã xây dựng nhiều chính sách hướng tới mục tiêu xóa bỏ đói nghèo, nâng cao đời sống nhân dân gắn với bảo đảm quyền con người, vì sự phát triển toàn diện của con người, trong đó ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS, đảm bảo cho đồng bào DTTS được phát triển toàn diện, được hưởng thụ những thành quả kinh tế - xã hội của đất nước. Trên tinh thần đó, Nghị quyết 30a 2008 của Chính phủ đã và đang được triển khai thực hiện với mục tiêu xóa nghèo bền vững ở 61 huyện nghèo, minh chứng rõ nhất cho chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta. 

Thực hiện Nghị quyết 30a năm 2008 của Chính phủ về chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo, đến nay, các hộ thoát nghèo đã có cuộc sống ổn định, cải thiện hơn so với trước đây. Nhiều hộ đã thoát nghèo có việc làm, thu nhập ổn định. Anh Đinh Văn Mạnh, dân tộc H're, ở thôn Gia Ry, xã Sơn Trung, huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi - Là thành viên một hộ gia đình thuộc diện thoát nghèo chia sẻ: “Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương, gia đình tôi đã được cấp một con bò giống. Ngân hàng chính sách cũng cho vay vốn 10 triệu đồng trong 5 năm. Bò sinh sản mỗi năm sinh một con, nuôi trong 6-7 tháng bán được 10 triệu. Đồng thời, gia đình còn trồng ngô, sắn, keo; chăn nuôi bò, gà, vịt, heo. Nhờ vậy, chỉ trong 2 năm, gia đình đã trả được nợ Ngân hàng chính sách và vay vốn tiếp. Dần dần, cuộc sống gia đình đã khá hơn nhiều. Trước đây, gia đình sống trong ngôi nhà tranh vách đất nhưng giờ đã xây được nhà kiên cố, rộng 100m2, trị giá 100 triệu đồng.”

Theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, năm qua, ngân sách Trung ương bố trí cho Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là trên 10 nghìn 400 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ngân sách Trung ương tiếp tục bố trí kinh phí để thực hiện các chính sách thường xuyên cho hộ nghèo như: y tế, giáo dục, nhà ở, tín dụng ưu đãi, khuyến nông và khuyến lâm, hỗ trợ phát triển sản xuất, xây dựng mô hình giảm nghèo, trợ giúp pháp lý…

Nổi bật là, về nhà ở, đi lại, đến nay, cả nước đã xây dựng, củng cố được hàng vạn ngôi nhà, căn hộ cho người nghèo, xóa bỏ hầu hết nhà tạm ở các thôn, bản; 100% địa bàn dân tộc thiểu số, miền núi có đường giao thông từ tỉnh đến huyện, xã. Có hơn 1,9 triệu lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác được vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, tạo việc làm cho gần 270 nghìn lao động; xây dựng hơn 1,2 triệu công trình nước sạch, công trình vệ sinh ở nông thôn; xây dựng hơn 19 nghìn căn nhà ở cho các đối tượng chính sách...Chính từ những kết quả trong công tác giảm nghèo bền vững đã tạo thêm cơ sở vững chắc cho Việt Nam bảo đảm các quyền của người dân.

Theo ông Phan Thanh Bình,Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, giảm nghèo bền vững phải gắn với công tác gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số: “Cần quan tâm đến việc đảm bảo phù hợp với văn hóa của dân tộc thiểu số và môi trường sống của người dân tộc thiểu số về lâu dài. Vấn đề này rất là quan trọng. Chứ không, việc ta gom dân, xây nhà, làm hạ tầng không khéo thì sẽ là việc chúng ta làm thành phố người miền xuôi ở trên miền núi thì sẽ rất khó. Và thực sự hiện nay tôi có đi lên vùng Tây Bắc thì tôi được giới thiệu đây là vùng dân tộc này, vùng dân tộc kia nhưng nhìn thì cũng như phố xá bình thường ở dưới miền xuôi.”

Bên cạnh đó, các tập đoàn kinh tế, Tổng công ty Nhà nước và doanh nghiệp đã nhận giúp đỡ 61 huyện nghèo. Các doanh nghiệp đều thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 30a của đơn vị, xây dựng kế hoạch, khảo sát, tìm hiểu nhu cầu địa phương và thỏa thuận với huyện nghèo về nội dung hỗ trợ.Các lĩnh vực hỗ trợ tập trung chủ yếu vào xóa nhà dột nát, xây dựng trường học, nhà bán trú dân nuôi, đào tạo nghề, đầu tư xây dựng cơ sở y tế… Một số doanh nghiệp có hình thức hỗ trợ giảm nghèo bền vững như Tập đoàn Dệt may Việt Nam thành lập xí nghiệp may tại huyện Sơn Động, Bắc Giang tạo việc làm cho hơn 1.000 lao động.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng tỉ lệ giảm nghèo thiếu bền vững. Các địa phương nêu thực tế, với sự hỗ trợ của nhà nước, các tập đoàn, người dân có thể có được căn nhà tương đối khang trang, nhưng trong nhà không có gì cả. Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết: “Hiện nay kết quả giảm nghèo của chúng ta chưa bền vững. Tỉ lệ hộ nghèo cứ 4 hộ thoát thì lại có 1 hộ bổ sung vào hộ nghèo. Nhiều huyện nghèo còn tỉ lệ hộ nghèo rất đậm đặc, trên 60%. Điện Biên, Yên Bái huyện 30a tỉ lệ vẫn trên 60%. Tôi vẫn khẳng định một điều nếu cách làm của chúng ta không tập trung vào các lõi nghèo, không tập trung nguồn lực, không chỉ đạo có trọng tâm, trọng điểm, cuốn chiếu thì cuối cùng tỉ lệ hộ nghèo hàng năm của đồng bào các dân tộc sẽ tăng lên.”

Việc thực hiện Chương trình giảm nghèo bền vững dù đạt được những thành tựu nổi bật, song cũng không ít những khó khăn thách thức phía trước. Chính vì thế, thời gian tới, cần thay đổi phương pháp tiếp cận, triển khai hỗ trợ, tiêu chí đánh giá…nhằm kết nối các chương trình, các tổ chức, cá nhân để tạo nguồn lực tổng hợp hỗ trợ người nghèo về sinh kế, xoá nhà dột nát, cải thiện điều kiện sống của người nghèo.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc Phát động phong trào thi đua: “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền và trong các tầng lớp nhân dân. Đồng thời, tiếp tục tăng cường và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cấp xã, huyện, đặc biệt là các xã vùng sâu, vùng xa, vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Mặt khác, cần mở rộng hợp tác trong quá trình tổ chức thực hiện Chương trình  giảm nghèo bền vững với các tổ chức quốc tế, cả đa phương, song phương và các tổ chức phi chính phủ để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm, đồng thời tranh thủ sự trợ giúp về kỹ thuật và nguồn lực để thực hiện thành công mục tiêu của Chương trình./.