Cóh pazêng t’ngay Tết Trung thu xoọc k’nặ tước, bh’rợ trung thu cóh chr’val Ma Cooih cắh cậ thị thị trấn Prao, chr’hoong Đông Giang công z’zăng r’rộ r’răm. Đhị chợ k’tứi cóh chr’val Ma Cooih, đh’rứah lâng boo k’pri âng crâng k’coong, bh’rợ tr’câl tr’bhlêy nắc ơy đhêy, ha dợ nắc cóh muy n’đắh chợ, 4, 5 cha nắc p’niên k’tứi, bran mặt tăm đhích lâng xa nấp ty nắc xoọc pa choom đhưưng ch’gâr t’nơớt bhrư. Apêê a đhi cr’dua đoo đi đhưưng ch’gâr, đoo tốh pa gớt a cọ bhrư pr’họm t’viêng nắc ng’lêy bhui har pa bhlâng. A đhi Phạm Văn Tâm, học sinh lớp 6 thị trấn Prao xay moon: Bêl dzợ k’tứi, acu công cắh n’năl Trung thu nắc n’hau, nắc nâu cơy acu ơy n’năl! Acu kiêng pa bhlâng! “Tết trung thu acu kiêng pa bhlâng t’nơớt bhrư, đhưưng ch’gâr lâng manuýh ta ha đoọng pr’hêl”.

Cr’noọ cr’niêng âng a đhi Phạm Văn Tâm công nắc rau rơơm kiêng âng pazêng ađhi k’tứi cóh zr’lụ da ding k’coong n’nâu. Rau kiêng đương hơnh déh Têt trung thu nắc n’léh ghít cóh bran mặt âng apêê ađhi. Lâng apêê ađhi, đoọng bơơn câl muy bêệ ch’gâr lâng a cụ bhrư n’nâu nắc apêê ađhi t’bhlâng học tập liêm choom bhlâng, đha nui tr’út nắc k’conh k’căn đoọng zên câl.

Đoọng ra văng ha t’ngay ha dum bh’rương, Trường tiểu học Ma Cooih, chr’val Ma Cooih ơy vêy cr’noọ bh’rợ bhrợ têng văn nghệ, t’nơớt bhrư, cher đoọng pr’hêl ha apêê đhi. A đhi Hốih Thị Hà Tĩnh học sinh lớp 5/1, trường tiểu học Ma Cooih prá: “Acu bhui har pa bhlâng tu bơơn lêy apêê thầy cô giáo t’nơớt bhrư cóh đong âng cu lâng acu nắc vêy ta đoọng pr’hêl dzợ”.

L’lăm ahay, Đông Guiang nắc muy chr’hoong da ding k’coong đharứt âng tỉnh Quảng Nam, c’lâng p’rang lướt chô zr’nắh k’đháp, pr’ắt tr’mông dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp lâng ta bhúch bấc rau. Apêê ađhi cóh đâu dzợ lum bấc rau ta bhúch t’piing lâng apêê pr’zớc n’lơơng. Nắc nâu cơy, c’lâng bê tông cóh bhươl cr’noon ơy vêy ta bhrợ liêm nhâm, tu cơnh đêếc, bh’rợ lướt chô, tr’câl tr’bhlêy công buôn lấh mơ. Đợ apêê chêếc tr’câl tr’bhlêy tơợ xuôi đơơng âng acọ bhrư, ch’gâr, bánh kẹo trung thư tước pa câl ooy bhươl cr’noon, bh’rợ tr’câl tr’bhlêy công buôn lấh mơ. Tu cơnh đêếc, hân đhơ dzợ zr’nắh k’đháp nắc Tết trung thu cóh da ding k’coong Đông Giang công bhui har lấh mơ. A noo A Rất Thương ắt cóh zr’lụ đhăm ắt mamông t’mêê PachePalanh, chr’val Ma Cooih xay moon, bêl chô ắt ooy đâu, a noo ta luôn trơ vâng k’rang ha pr’ắt tr’mông zập t’ngay, tu cơnh đêếc nắc cắh lấh k’rang vêy cơnh cậ nắc cắh n’năl tước ooy t’ngay Tết đoọng ha k’coon ta đhi đay. Nắc nâu cơy bơơn đương hơnh déh trung thu đh’rứah lâng apêê k’coon, a noo bhui har pa bhlâng: “Bêl l’lăm ahay, cắh n’năl Tết Trung thu nắc n’hau, nắc chô ooy đhăm ắt mamông t’mêê n;nâu nắc vêy bơơn n’năl bh’rợ âng Tết Trung thu. Bơr pêê cha nắc p’niên k’tứi công bơơn đớp pr’hêl tơợ apêê thầy cô, tơợ chr’val. Crêê tước t’ngay n’nắc vêy c’bhúh t’nơớt bhrư nắc lướt t’nơớt tơợ đong n’nâu tước ooy đong n’tốh. Vêy manuýh nắc công cắh n’năl nâu đoo nắc trung thu nắc lêy vêy ta đoọng keo nắc apêê đoo bhui har ạ”.

Ra văng ha Tết Trung thu c’moo đâu, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam ơy bhrợ têng cr’noọ bh’rợ bhrợ têng trung thu đoọng ha k’coon ta đhi cóh pazêng chr’val đhị chr’hoong. Cóh zr’lụ chr’hoong Đông Giang vêy ta lêy pay nắc zr’lụ bhrợ têng ha dum bh’rương đoọng ha p’niên đharứt, lum pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp âng chr’hoong. Pazêng p’niên ting pấh ooy ha dum bh’rương nắc lứch vêy ta đoọng kẹo, ting lêy văn nghệ, cha ớh đợ chr’ớh, cha đợ chr’na đha nắh a yêm, lêy t’nơớt bhrư. T’coóh Hồ Quang Minh, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon, lấh ooy zên zúp zooi, chr’hoong nắc dzợ ta đang moon apêê liêm loom zúp zooi cher đoọng pr’hêl đoọng apêê ađhi vêy ha dum trung thu bhui har. Pazêng pr’hêl hân đhơ k’tứi, nắc vêy chr’nắp ga mắc pa bhlâng lâng apêê ađhi cóh Tết Trung thu n’nâu: “Chr’hoong k’dua tước ooy thị trấn n’nâu, apêê chr’val đăn đêếc. Ting n’nắc k’dua đợ apêê ađhi học ta béch, pr’loọng đong zr’nắh k’đháp nắc tước ooy chr’hoong vêy ta đoọng pr’hêl lâng xang n’nắc lêy t’nơớt bhrư, ting prá xay đoọng bhrợ t’váih c’rơ đoọng ha apêê đhi cóh t’ngay trung thu, ha dzợ cóh pazêng t’ngay n’lơơng đoọng apêê ađhi học ta béch lấh mơ”.

Cóh Đông Giang hân noo n’nâu, buôn vêy boo cóh ha bu lâng đớp cha kêệt tr’bứi, hân đhơ cơnh đêếc nắc cóh pazêng bhươl cr’noon nắc dzợ vêy xa nul âng ch’gâr pa choom t’nơớt bhrư âng pazêng p’niên k’tứi. Lâng apêê ađhi cóh đâu, rau bhui har bhlâng nắc bơơn đớp đợ pr’hêl, đợ lồng đèn ang xay p’cắh bấc ơl rau da dêr k’er. Tết Trung thu âng apêê ađhi cóh chr’hoong da ding k’coong Đông Giang nắc dzợ ta bhúch bấc rau, hân đhơ cơnh đêếc nắc bấc ơl rau bhui har, la liêm pr’hay xa nay bh’rợ tr’dêr âng acoon manuýh./.

Tết Trung thu của trẻ em vùng cao Đông Giang- Quảng Nam

                              Thành Long

Những ngày này, trên các bản làng huyện ở miền núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, không khí đón Tết Trung thu của trẻ em cũng có phần ấm áp hơn mọi năm. Nếu như ở đồng bằng, phố thị là khung cảnh nhộn nhịp với những đầu lân, sư rồng lớn thì với trẻ em vùng cao, trung thu đơn giản là được nhận những phần quà từ xã, nhà hảo tâm và xem biểu diễn múa lân do xã, trường học tổ chức. Đâu đó cũng có những em dành dụm mua được bộ trống, đầu lân nhỏ để cùng nhau phá cỗ đêm rằm.

Trong những ngày Tết Trung đang cận kề, không khí ở xã Mà Cooih hay thị trấn Prao, huyện Đông Giang khá nhộn nhịp. Trong một chợ nhỏ ở xã Mà Cooih, dưới cơn mưa rừng tầm tã, việc mua bán đã dừng hẳn nhưng ở một góc chợ, 4-5 đứa nhỏ đen nhẻm với bộ quần đùi, áo phông đã sờn màu đang tập đánh trống, múa lân. Các em phân công đứa đánh trống, đứa lắc lư cái đầu lân màu xanh thật ngộ nghĩnh, tràn ắp niềm vui. Em Phạm Văn Tâm, học sinh lớp 6 thị trấn Prao chia sẻ: “hồi còn nhỏ, con cũng không biết Trung thu là gì, nhưng giờ con biết rồi! Con thích lắm!” “Tết trung thu con rất thích múa lân, đánh trống và đuợc nguời lớn phát quà”.   

Uớc muốn giản đơn của em Phạm Văn Tâm cũng chính là uớc mơ của tất cả các em nhỏ ở vùng cao này. Sự háo hức và uớc muốn đón cái Tết Trung thu hiện rõ trên nét mặt các em. Đối với các em, để mua được cái trống và đầu lân này các em phải cố gắng học tập thật tốt, thật ngoan nên bố mẹ mới cho tiền mua.

Để chuẩn bị cho ngày Đêm hội trăng rằm, Trường tiểu học Mà Cooih, xã Mà Cooih đã tổ chức văn nghệ, múa Lân, tặng quà cho các em. Em Hối Thị Hà Tĩnh học sinh lớp 5/1, trường tiểu học Mà Cooih cho biết: “Con cảm thấy rất vui vì được xem các thầy cô giáo múa lân ở nhà con, và còn được tặng quà nữa”.

Đông Giang vốn là một huyện miền núi nghèo của tỉnh Quảng Nam, giao thông cách trở, cuộc sống còn rất nhiều khó khăn và thiếu thốn. Các em nhỏ nơi đây còn chịu nhiều thiệt thòi so với các bạn đồng trang lứa. Thế nhưng giờ đây, đường bê tông nông thôn đến từng thôn, bản nên việc đi lại, thông thương dễ dàng. Những tiểu thương dưới xuôi mang đầu lân, trống, bánh kẹo trung thu lên bán tận thôn, bản, việc mua bán cũng dễ dàng. Vì vậy, dù điều kiện còn nhiều thiếu thốn nhưng Tết trung thu ở vùng cao Đông Giang cũng không kém phần hấp dẫn.. Anh ARất Thương ở khu tái định cư PachePalanh, xã Mà Cooih cho biết, khi chưa chuyển về đây sinh sống, anh luôn phải bận rộn, lo toan cuộc sống hàng ngày, nên không mấy quan tâm thậm chí là không biết đến ngày Tết dành cho các con mình. Nhưng giờ được đón trung thu cùng các con, anh cảm thấy rất hạnh phúc. “Trước kia không biết tết Trung thu là gì hết, nhưng vô khu tái định cư này thì mới biết không khí của Tết Trung thu. Mấy đứa nhỏ cũng được nhận quà từ các thầy cô, của xã. Đúng hôm đó có đội múa lân tổ chức nhảy múa từ nhà này qua nhà kia. Có người chắc cũng không biết đây là Trung thu nhưng thấy được tặng kẹo là họ vui rồi”.

Tết Trung thu năm nay, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xây dựng  kế hoạch tổ chức trung thu cho trẻ em ở tất cả các xã trong huyện. Trung tâm huyện Đông Giang được chọn là điểm tổ chức đêm hội trăng rằm cho trẻ em nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của huyện. Toàn bộ trẻ em tham gia đêm hội đều được tặng bánh kẹo, tham gia văn nghệ, giao lưu trò chơi, phá cỗ trung thu, xem múa lân. Ông Hồ Quang Minh, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, ngoài nguồn kinh phí hỗ trợ, huyện cũng kêu gọi các mạnh thường quân tài trợ thêm quà để các cháu có đêm Trung thu ấm áp. Những phần quà tuy nhỏ, nhưng sẽ có một ý nghĩa lớn với các em trong Tết Trung thu này: “Huyện mời ở thị trấn này, các xã lân cận. Đồng thời mời những em học giỏi, gia đình khó khăn sẽ được lên huyện được tặng quà và sau đó là xem múa lân, giao lưu để tạo động lực cho các em trong ngày trung thu, còn những ngày khác để các em học tập cho tốt hơn”.

Ở Đông Giang mùa này, cuối mỗi buổi chiều là những cơn mưa rào bất chợt kèm theo chút se lạnh, nhưng trong các ngõ của thôn, bản vẫn vang lên tiếng trống tập múa lân của những đứa trẻ nhỏ. Với các em ở đây, niềm vui càng nhân lên khi được nhận những phần quà, chiếc đèn lồng lấp lánh chan chứa tình yêu thương. Tết Trung thu của các em huyện vùng cao Đông Giang có thể vẫn còn thiếu thốn nhưng chắc chắn luôn ngập tràn niềm vui, ấm áp tình nguời./.