Cóh pazêng t’ngay bhiệc bhan chr’nắp âng đhanuôr Lào cơnh: Tết xái đác Bunpimay, tr’thi đuối bhuông, bhiệc bhan Thạt luông… bhiệc đươi dua tháp pô âng đhanuôr đhị thủ đô Viên-Chăn dưr k’rơ lấh mơ. Tu cơnh đếêc, mọot bêl bhiệc bhan tết tọc, zập đoo t’ngay pa căn Sỉ-poy Lát-tạ-nạ-vông nghệ nhân bhrợ tháp hoa đanh c’moo cung glúh ooy bhươn chớih pay đoo pô cúc rơơc, pr’họom pô pa căh âng Phật giáo đhị Lào, đoọng ra văng t’bọo bhrợ ooy apêê tháp pô ơy t’mooi k’dua bhrợ: “Bhrợ tháp pô moon za zưm vêy 3 c’nặt bh’rợ bha lầng nắc đoo ra văng a xậ prí, pô xang nắc tước bhrợ hình tháp lâng x’rịa nắc t’bọo pô ooy tháp. N’đhơ lêy u buôn ha dợ căh pa ghít nắc cung căh vêy pa căh loom luônh, rau chr’nắp liêm âng tháp pô cóh t’ngay bhiệc bhan”.

        Bơơn bhrợ váih cơnh pr’đhang âng apêê bệê tháp, pazêng tháp pô bơơn t’bọo bhrợ tợơ bấc clang a xậ prí k’puôl cơnh hình tam giác lâng bấc rau pô lalay, ha dợ đơ bhlầng nắc pô cúc vạn thọ lâng pô nhài. Lêy cơnh đươi dua âng t’mooi nắc apêê tháp pô bơơn ta bhrợ k’tứi, ga mắc cắh cợ mơ glặp, mơ 3-5-7-9 tầng tháp. Pa căn Súc-kẹo-la Đuông-pha-chăn muy cha nắc t’mooi câl tháp pô xay moon: “Tháp pô nắc 1 rau căh choom căh vêy cóh j’niêng cr’bưn chọ chỉ zứơc rau pr’đoọng cóh Tết Bunpimay âng ma nuýh Lào. Tu tháp pô nắc đui cơnh trung tâm âng bhiệc bhan, đhị zập ngai tớt pa đhiêr đoọng acoon cha châu zước đoọng ha bhướp dích, aconh căn ma mông c’rơ, ha dợ ma nuýh t’coóh ta ha nắc đớc rau boóp p’rá liêm choom đoọng ha coon cha châu”.

       T’ngay đâu, pazêng tháp pô dzợ bơơn ta bhrợ tợơ bấc rau lalay đơơng tước rau chr’nắp liêm, vêy chr’nắp dal lâng vêy c’năl đanh mâng. Lâng bấc đhang lâng chr’nắp zên lalay, pazêng tháp pô nâu bơơn đhanuôr Lào đươi dua cóh bấc chu bhiệc bhan cơnh xa xơ, hơnh déh chô đong t’mêê, zước pr’đoọng đoọng ha manuýh đong, k’bhúh xoọng… tước apêê bhiệc bhan ga mắc âng đhanuôr. Tiến sỹ Bun-thàng Súc-xạ-vắt đong pa chắp cha mệêt lêy văn hoá Lào đoọng năl: “Lâng bh’rợ bhrợ t’váih cơnh tháp nắc tháp pô đơơng chr’nắp đớc pazêng k’tiếc, đác, óih, đhí lâng 32 r’vai âng zập cha nắc bêl n’niên ting cơnh chr’nắp âng ma nuýh Lào. Lâng ting cơnh chr’nắp Phạt giáo Lào nắc tháp pô cung bơơn lêy nắc đhị ặt tớt âng apêê a bhô dang, apêê anh hùng k’tiếc k’ruung căh cợ đhị đớc n’hang âng a bhướp a dích cung cơnh tháp đhị apêê chùa”.

         N’đhơ bơơn ta bhrợ tợơ n’hau nắc pazêng tháp pô m’jứah lang bhiệc bhan chọ chỉ zước pr’đoọng nắc váih rau chr’nắp văn hoá căh choom căh vêy cóh pr’ặt tr’mông đơơng chr’nắp âng đhanuôr Lào. Đơơng pr’đhang âng pazêng bệê tháp, chr’nắp âng Phật giáo Tiểu thà đhị Lào, pazêng tháp pô ơy bhrợ váih pr’họom văn hoá chr’nắp lâng nắc rau za zưm âng Phật tử cung cơnh đhanuôr zập acoon cóh Lào./.

Tháp hoa trong đời sống văn hóa tâm linh người Lào

                                                                                                                        (TT Lào)

         Trong đời sống văn hoá tâm linh của người dân đất nước Triệu Voi, những tháp hoa-tiếng  Lào gọi là “Mạc-bềng"  (MAKBEANG ) luôn có vị trí quan trọng trong các nghi lễ trang trọng của cả cộng đồng hay các buổi lễ của mỗi gia đình. Bởi tháp hoa này như biểu tượng của đạo Phật, gắn liền với đời sống người dân Lào suốt hàng ngàn năm qua, tượng trưng cho tình cảm hiếu kính với cha mẹ, tri ân công ơn các bậc sinh thành hay mong ước gia đình đầm ấm, yên vui..

 Trong những ngày lễ quan trọng của người dân Lào như: Tết té nước Bun Pi-mày cổ truyền, Hội đua thuyền, Hội Thạt luông..... nhu cầu về tháp hoa làm lễ của người dân ở thủ đô Viêng-chăn (Vientiane) tăng mạnh. Do đó, vào dịp lễ tết, ngày nào bà Sỉ-poy Lát tạ na vông (SIPOY LATTANAVONG)-Nghệ nhân làm tháp hoa lâu năm cũng ra vườn chọn những bông cúc vàng sẫm, sắc màu đặc trưng của Phật giáo tại Lào, để chuẩn bị gắn vào các tháp hoa được khách đặt hàng: "Làm tháp hoa nói chung có 3 công đoạn chính đó là chuẩn bị lá chuối, hoa rồi đến tạo hình tháp và cuối cùng là gắn hoa vào tháp. Dù nhìn có vẻ đơn giản nhưng nếu không chú tâm, cẩn thận thì sẽ không thể hiện được tình cảm, sự trang trọng tôn nghiêm của tháp hoa trong buổi lễ".

         Được tạo theo hình dáng của các ngọn tháp, những tháp hoa được kết thành từ nhiều lớp lá chuối cuốn hình tam giác cùng nhiều loại hoa khác, nhưng chủ yếu vẫn là hoa cúc vạn thọ và hoa nhài. Tuỳ theo nhu cầu của khách mà các tháp hoa sẽ được làm nhỏ, vừa hay lớn, tương ứng với 3 - 5 - 7 hay 9 tầng tháp. Bà Súc kẹo la Đuông pha chăn (SUKKEOLA DOUNGPACHAN)-một khách hàng, chia sẻ: "Tháp hoa là 1 phần không thể thiếu trong phong tục buộc chỉ cầu may dịp Tết Bun Pi-mày của người dân Lào. Bởi tháp hoa giống như trung tâm của nghi lễ, nơi mọi người cùng ngồi xung quanh để con cháu cầu chúc cho ông bà cha mẹ, còn người già thì dành phúc lại cho con cháu".

        Ngày nay, những tháp hoa còn được tạo thành từ nhiều chất liệu khác nhau mang đến sự sang trọng, có giá trị cao và có độ bền lâu dài. Với nhiều kích cỡ và giá thành khác nhau, những tháp hoa này được người Lào sử dụng trong nhiều buổi lễ như đám cưới, mừng tân gia, cầu may cho người thân.. cho đến các lễ hội lớn của cộng đồng. Tiến sỹ Bun thèng Súc xạ vắt (BOUNTHENG SOUKSAVAD)- Nhà nghiên cứu văn hoá Lào cho biết: "Với tạo hình giống như ngọn tháp thì tháp hoa mang hàm ý chứa đựng những thành tố như đất, nước, lửa, gió cùng với 32 vía của mỗi con người khi sinh ra theo tín ngưỡng của người Lào. Và theo tư tưởng Phật giáo Lào, thì tháp hoa cũng được coi là nơi trú ngụ của linh hồn các bậc sinh thành, của các vị anh hùng dân tộc hay là nơi chứa di cốt của tổ tiên giống như những ngọn tháp ở các ngôi chùa".

       Dù được làm từ chất liệu gì thì những tháp hoa cùng nghi lễ buộc chỉ cầu may đã trở thành nét văn hoá không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người dân Lào. Mang hình dáng của những ngọn tháp, biểu tượng của tín ngưỡng Phật giáo Tiểu thừa tại Lào, những tháp hoa đã tạo nên sắc màu văn hoá đặc trưng và là điểm chung của Phật tử cũng như nhân dân các dân tộc Lào./.