Ting cơnh bh’rợ pr’họp, t’ngay đâu 3/11, Quốc hội prá xay ooy bh’nơơn bh’rợ xay bhrợ cơnh Nghị quyết số 100 âng Quốc hội xay moon bh’rợ bhrợ têng pazêng cr’noọ bh’rợ âng k’tiêc k’ruung cr’chăl c’moo 2016- 2020 lâng cr’noọ bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, pa xiêr đharựt nhâm mâng cr’chăl c’moo 2021- 2025…

L’lăm đêêc, apêê đại biểu prá xay coh tổ ooy bh’rợ xay bhrợ cr’noọ bh’rợ pa dưr kinh tế - xã hội lâng ngân sách nhà nước, bâc boóp p’rá âng apêê đại biểu Quốc hội ta đang moon Chính phủ, pazêng vel đong năc nhâm mâng lâh mơ dzợ coh bh’rợ k’đhơợng lêy râu liêm crêê âng a bọc đác, bha nậ lâng pa xiêr oó lâh đoọng bhrợ têng thuỷ điện k’tưi, đoọng pa xiêr nhâm mâng bh’rợ pa hư crâng.

Bâc p’rá xa nay âng apêê đại biểu Quốc hội ta đang moon xay bhrợ ghit ooy râu liêm mâng âng pazêng thuỷ điện, thuỷ lợi lâng pazêng a bọc pa nong đac. Ting cơnh đại biểu Thào Xuân Sùng, đại biểu âng Hà Giang pazêng thuỷ điện k’tưi lâng z’zăng ga măc ha dang căh liêm crêê coh piic k’ruung, căh liêm crêê ha môi trường crâng năc ta đang moon đhêy bhrợ têng:  Dap lêy căh lâh ghit coh 2 g’luh tuh bhlong ahêê bil 20 tỷ đô la Mỹ. Ha dợ đợ thuỷ điện pay tươc 16%. 16% pay pa chô zên năc căh mơ năc đơc bil… căh ch’hooi đac tuh năc căh choom. Sơn La năc 56 đong máy thuỷ điện z’zăng ga măc lâng k’tứi, lâng 2 Thuỷ điện ga măc. Căh ch’hooi năc căh choom, ha dang căh ch’hooi đac năc căh choom, pa bhlâng căh liêm crêê. Ha dợ ch’hooi crêê bêl boo ngân năc pazum cớ lâh 2-3 chu đh’năng ch’hooi lâng piic k’ruung căh mặ ăt zâng.

Đại biểu Đặng Thuần Phong, đại biểu Bến Tre ta mooh: pazêng râu bil hư ngân tu đhí boo tuh bhlong bêl đêêc ahay năc vêy cơnh crêê tu pa hư crâng bhrợ t’vaih? Râu bơr cậ năc xay moon đhr’năng liêm choom âng pazêng thuỷ điện, a bọc bha nậ đac, lêy coh cr’chăl ahay ơy chroi đoọng ha ngân sách năc cơnh ooy? Tu râu căh liêm crêê âng đoo bhrợ t’vaih coh cr’chăl đăn đâu bâc pa bhlâng.

Công cơnh apêê đại biểu, bh’rợ pa dưr kinh tế năc chr’năp pa bhlâng năc ng’xay tươc ooy xa nay môi trường lâng năc ta nih lâh mơ dzợ. Đại biểu Ngô Thanh Danh, đại biểu Đắk Nông ta đang moon: Xay bhrợ ma mơ mr’cơnh bhlưa pa dưr kinh tế lâng môi trường. Nâu đoo năc xa nay đanh đươnh êêh râu đơợh choom xay bhrợ xang. Prang k’tiêc k’ruung hêê công lêy râu bil hư n’nâu ga măc pa bhlâng. Ahêê công ơy n’năl nâu đoo. Ha dang đơơh hân, căh vêy bh’rợ ch’mêệt lêy ghit. Năc công vêy hân đhơ cơnh đêêc apêê k’rong bhrợ năc pơ lơơp, apêê đoo bhrợ têng căh ta nih ha dợ râu căh liêm crêê đoọng bhrợ bhr’lậ năc bâc lâh mơ râu liêm choom âng đoo bhrợ t’vaih đoọng. Năc ahêê căh pa dưr kinh tế năc căh choom, pazêng dự án căh choom ta bhrợ. Tu cơnh đêêc năc bhrợ cơnh ooy liêm ghit lâh mơ.

Xay moon râu k’rang ooy râu bil hư âng đhí boo tuh bhlong bhrợ t’vaih Bộ Nông nghiệp pa dưr bhươl cr’noon xay moon, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngan ta đang moon, Chính phủ năc đoọng ch’neh ch’na, zơ nươu tr’hau đoọng xang bêl đac tuh xrêệt năc doọ vaih pr’luh cr’ăy, ha ul, bhrợ đoọng ha đhanuôr pa dưr cơ đong xang. Coh tr’nơơp, trường học, đong bhrợ bhiệc, đong âng đhanuôr năc ng’pa liêm, pa sạch đoọng pr’ăt tr’mông chô cớ cơnh c’xu, căh ơy cơnh c’xu năc công pa xiêr đợ râu zr’năh k’đhap.

Xay moon ooy đhr’năng hr’lang hr’câh k’tiêc bhrợ bil hư ngân ha đhanuôr acoon coh, cán bộ chiến sĩ bêl đêêc ahay, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc xay moon: tu đhr’năng âng k’tiêc đhâl coh zr’lụ đêêc năc k’tiêc têệt bâc lâh mơ, boo lâh 1 r’bhâu mm coh cr’chăl m’pâng c’xêê bhrợ k’tiêc ra bụ; năc căh dzợ lâh u mâng. Đợ bhơi xâc ting cơnh ch’mêệt lêy dzợ tơợ 80- 90%, năc choom xay moon, tu bha lâng bhrợ t’vaih năc tu đhí boo tuh bhlong bhrợ bil râu nhâm mâng âng k’tiêc coh zr’lụ đêêc. Râu la lua, zr’lụ Trà Leng, chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam căh vêy thuỷ điện. Coh chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị, zr’lụ g’lâp 23 cán bộ chiến sỹ c’bhuh kinh tế năc da ding ch’ngai mơ 1,6km; ha dợ hr’lang hr’câh coh Rào Trăng 3, da ding ch’ngai k’dâng 200- 300m…

Xay moon râu la lua boo tuh bhrợ bil hư coh bâc đhị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc xay moon râu bil hư tu đhí boo tuh bhlong bhrợ t’vaih năc ngân pa bhlâng, năc ng’prá xay ghít lâng đhậu bhuah lâh mơ đoọng vêy bh’rợ pa xiêr râu căh liêm crêê vaih lâng acoon manuyh. Thủ tướng công xay moon, năc lêy ooy xa nay bhrợ têng thuỷ điện k’tưi đoọng pa xiêr bh’rợ pa hư crâng. Đợ công trình hân đoo pay k’tiêc crâng năc p’căh ooy Quốc hội prá xay./

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Hạn chế thủy điện nhỏ để tránh việc phá rừng

Theo Chương trình kỳ họp, hôm nay (3/11), Quốc hội sẽ thảo luận về kết quả thực hiện Nghị quyết số 100 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016-2020 và chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025…

Trước đó, các đại biểu thảo luận ở tổ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ, các địa phương phải chặt chẽ hơn nữa trong quản lý an toàn hồ, đập và hạn chế cấp phép thủy điện nhỏ, để hạn chế chặt phá rừng.

Nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ về sự an toàn hệ thống thủy điện, thủy lợi và các hồ chứa nước. Theo đại biểu Thào Xuân Sùng, đoàn Hà Giang những thủy điện nhỏ và vừa nếu không an toàn cho hạ lưu, không đảm bảo môi trường rừng thì đề nghị dừng lại: “Tính sơ bộ 2 trận lũ, thiên tai chúng ta mất 20 tỷ đô la Mỹ. Trong khi đó tỷ lệ thủy điện chiếm 16%. 16% thu tiền không đáng bao nhiêu nhưng để mất… không xả lũ không được. Sơn La là 56 nhà máy thủy điện vừa và nhỏ, và 2 Thủy điện lớn. Không xả không được, nếu không xả không được, nguy hiểm hơn nữa. Nhưng xả đúng lúc mưa to thì cộng lại gấp 2-3 lần cường độ và hạ lưu không chịu được”.

Đại biểu Đặng Thuần Phong, đoàn Bến Tre đặt câu hỏi: những thiệt hại nặng nề do mưa lũ vừa qua liệu có phải do từ phá rừng gây ra ? Thứ hai là thống kê, đánh giá hiệu quả của toàn bộ hệ thống thủy điện, hồ đập xem thời gian qua đã đóng góp ngân sách như thế nào ? Bởi những hệ lụy của nó mang lại thời gia gần đây là rất lớn.

Cũng theo các đại biểu, việc phát triển kinh tế là rất quan trọng nhưng phải tính đến vấn đề môi trường và cần phải minh bạch. Đại biểu Ngô Thanh Danh, đoàn ĐắkNông đề nghị: “Giải quyết hài hòa giữa phát triển kinh tế và môi trường. Đây là vấn đề lâu dài không thể một sớm một chiều. Các nước mình cũng đã thấy rồi sự trả giá này rất lớn. Chúng ta cũng nhận thức được điều này. Nhưng nếu mà vội vàng, không có thẩm định trước. Tất nhiên cũng có nhưng mà là các nhà đầu tư đôi khi họ giấu, và họ làm ẩu nhưng mà hệ lụy đằng sau giải quyết còn tốn hơn lợi ích kinh tế họ mang đến khu vực đó. Nhưng mà ta không phát triển kinh tế không được, các dự án không làm được. Vì vậy phải làm cách nào đó rõ và minh bạch”.

Bày tỏ lo lắng về thiệt hại của bão lũ do Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn báo cáo, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị, Chính phủ cần tiếp tục hỗ trợ lương thực, thuốc men để sau khi nước rút sau bão không để bị dịch bệnh, đói, giúp cho đồng bào khôi phục lại nhà cửa. Trước mắt, trường học, trụ sở, nhà của dân phải làm cho sạch sẽ để trở lại cuộc sống, chưa bình thường được nhưng cũng phải giảm bớt những khó khăn.

Đề cập  tình trạng sạt lở đất gây thiệt hại nặng nề cho đồng bào, cán bộ chiến sĩ vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng: do kết cấu địa chất ở khu vực đó đất sét là chính, mưa trên 1.000 mm trong vòng nửa tháng khiến đất bị nhão; không có kết cấu nào chịu được. Thảm thực vật theo khảo sát vẫn còn 80-90%, nên có thể kết luận, nguyên nhân tác động chính là do mưa lũ đã làm thay đổi kết cấu địa chất của khu vực đó. Thực tế, khu vực Trà Leng, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam không có thuỷ điện. Ở huyện Hương Hoá, tỉnh Quảng Trị, nơi vùi lấp 23 cán bộ chiến sỹ đoàn kinh tế thì núi cách đó 1,6km; còn sạt lở ở Rào Trăng 3, núi cũng cách khoảng 200-300m…

Dẫn thực tế mưa lũ gây tác hại ở nhiều nơi, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng tác hại của thiên nhiên rất lớn, cần đánh giá toàn diện hơn để có biện pháp hạn chế tối đa tác động của con người. Thủ tướng cũng cho rằng, phải xem xét vấn đề thuỷ điện nhỏ để tiếp tục hạn chế việc phá rừng. Những công trình nào được lấy đất rừng thì phải trình ra Quốc hội./.