Bhươn chóh cao su âng t’coóh Phan Tạo, cóh chr’val Phong Mỹ, chr’hoong Phong Điền vêy k’tiếc chóh 5 hécta xoọc cr’chăl bơơn bhrợ dzêết đơơng chô zên k’ực đồng zâp t’ngay. G’lúh đhí a’muốt số 5 lướt moót  nắc bhrợ ma ha đêếh c’lâm zêng. T’coóh Tạo moon, 10 c’moo hanua, năl mơ c’rơ g’lêếh, zên bạc âng pr’loọng đông bhrợ têng ooy bhươn chr’nóh nâu, xoọc đâu nắc ma bil pất zêng: “Acu chóh pa zêng 5 hécta lâng cr’chăl zư lêy ooy 8 c’moo, zâp c’moo đhị mưy hécta nắc 20 ực đồng, zên m’ma lâng c’rơ g’lêếh, c’moo đâu bhrợ têng 2 c’moo, nắc ơy choom bơơn bhrợ 10 c’moo ơy. Lêy mưy zên k’rong bhrợ nắc lấh 1 tỷ đồng. cắh năl cơnh lêy cha mêết.”

Chr’val Phong Mỹ, chr’hoong Phong Điền vbêy 180 pr’loọng đông, 7.000 manứih lấh mơ nắc ắt ma mung g’nưm ooy cao su lâng chóh crâng. Bh’rợ chóh cao su cóh chr’val Phong Mỹ nắc mưy cr’chăl ta lêy nắc bh’rợ zi lấh đha rứt âng chr’hoong Hữu Chung, Chủ tịch UBND chr’val Phong Mỹ, chr’hoong Phong Điền đoọng năl, đhí a’muốt số 5 bhrợp 700 hécta cao su lâng k’dâng 300 hécta crâng chóh đhị k’tiếc crâng chóh đhị vel đông chr’val ha đêếh c’lâm, bil hư hi lêệng. chr’val nắc ơy bhrợ bhiệc lâng zâp doanh nghiệp cóh tỉnh lâng tỉnh lơơng, zúp đoọng đhanuôr chóh cao su lêy pay n’loong đoọng bơơn pa chô m’bứi đợ mơ bil hư. Xoọc, n’loong cao su bơơn zâp doanh nghiệp câl pay lâng zên 900 r’bhâu đồng mưy tấn lâng đoong cao su pa câl 450 r’bhâu đồng mưy tấn. ting cơnh t’coóh Nguyễn Hữu Chung, vel đông cung k’đươi moon zâp nghân hàng, tổ chức đoọng vặ zên vêy chính sách cha groong nợ, zúp đhanuôr xăl chóh zâp râu tơơm chr’nóh lơơng liêm glặp lấh: “Đắh c’lâng bhrợ pa liêm tơơm cao su xang đhí a’muốt, Ủy ban nhân dân chr’val k’đươi moon đợ bhươn n’đoo ha đêếh c’lâm  nắc k’đươi moon cắt pa liêm đoọng chóh cớ. râu 2 nzắc ha dang đhanuôr cắh chóh cớ cao su nắc chr’val nhăn đắh chr’hoong vêy c’lâng bh’rợ lêy chóh n’hâu đoọng liêm choom ha đhanuôr. Ha dợ đhị bhươn n’đoo ta cắt pa liêm nắc k’đươi đhanuôr t’bhlâng đợc đhị k’tiếc cao su nâu đoọng vêy zên pa chô, bhrợ đoọng bhiệc bhrợ ha đhanuôr cóh vel đông.”

G’lúh đhí a’muốt số 5 t’mêê đâu nắc ơy bhrợ lấh 2.000 hécta crâng chóh lâng cao su âng tỉnh Thừa Thiên Huế ma ha đêếh c’lâm, bhrợ bil hư hi lêệng ha đhanuôr zâp chr’val zr’lụ da ding bha đưn. T’coóh Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế moon ghít, lâng đợ đhị bhiệc cao su cóh chr’val Phong Mỹ nắc chr’val k’đơơng a’cọ đắh bh’rợ chóh cao su âng tỉnh Thừa Thiên Huế. Râu t’nơơm nâu chrooi đoọng âng đơơng Phong Mỹ tơợ mưy chr’val zr’nắh k’đhạp âng chr’hoong Phong Điền dưr zi lấh váih vel đông vêy thu nhập mưy cha nặc dal bhlâng cóh chr’hoong. Bêl tơơm cao su crêê đhí a’muốt bhrợ ha đêếh c’lâm, zâp cơ quan chức năng âng tỉnh Thừa Thiên Huế nắc ơy p’too moon đhanuôr cóh zr’lụ da ding bha đưn vel đông nâu oó lấh bhrợ t’bhứah k’tiếc chóh cao su. Tơợ xang c’moo 2013 tước đâu, tỉnh moon đhanuôr oó dzợ chóh t’bhứah cao su. Xoọc prang tỉnh dzợ 8000 hécta cao su, xiêr k’noọ 500 hécta. Xang đợ râu bil hư hi lêệng tu đhí a’muốt số 5 bhrợ t’váih, t’coóh Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Húê nắc ơy k’đươi moon chính quyền zâp cấp đấh hân chấc lêy c’lâng bh’rợ zooi zúp đhanuôr đấh têêm ngăn pr’ắt tr’mung: “Azi xoọc k’đươi moon vel đông zâp cấp chấc lêy đhị pa c âl, xang nặc bơơn bhrợ đoọng bhrợ pa liêm râu zr’nắh k’đhạp ha đhanuôr. Lấh mơ nắc ting chính sách xoọc đươi bhrợ, nắc t’bhlâng xay moon liêm ghít đợ mơ bil hư đoọng lêy vêy đợ chính sách đoọng zooi zúp zr’nắh k’đhạp ha đhanuôr./.”

Thừa Thiên Huế: Nước mắt của người trồng cao su

                      PV Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

Bão số 5 đi qua địa bàn Thừa Thiên Huế quật đổ nhiều rừng cao su. Nặng nhất là vùng gò đồi xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền với hơn 700 hecta cao su gãy đổ do bão. Hiện chính quyền địa phương đang hỗ trợ người trồng cao su khắc phục hậu quả thiên tai.

        Vườn đồi cao su của ông Phan Tạo, ở xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền có diện tích 5 hec ta đang thời kỳ khai thác mủ cho thu nhập tiền triệu mỗi ngày. Cơn bão số 5 đi qua đã làm gãy đổ gần hết. Ông Tạo than thở, 10 năm qua, bao nhiêu công sức, vốn liếng của gia đình đổ vào vườn cây, giờ coi như mất trắng: “Tui trồng cả trước cả sau là 5 ha và thời gian chăm sóc trong 8 năm, mỗi năm bình quân mỗi ha chăm sớc tới 20 triệu đồng, tiền phân giống và công cán, năm ni mới vô khai thác được 2 năm là 10 năm. Giờ chừ trận bão ni qua thiệt hại gần 4 hec ta rồi. Tính riêng vốn đầu tư ra là hơn 1 tỷ đồng. Chừ không biết răng đây mà tính.”

Xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền có 180 hộ dân, 7.000 nhân khẩu chủ yếu sống dựa vào cây cao su và rừng trồng. Mô hình trồng cao su ở xã Phong Mỹ một thời được xem là mô hình “thoát nghèo” của huyện Phong Điền phút chốc rơi vào cảnh trắng tay, nợ nần sau bão. Ông Nguyễn Hữu Chung, Chủ tịch UBND xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền cho biết, bão số 5 làm 700 ha cao su và khoảng 300 hecta rừng trồng trên địa bàn xã bị gãy đổ, thiệt hại rất nặng nề. Xã đã làm việc với các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, giúp người trồng cao su tận thu gỗ để vớt vát một phần thiệt hại. Hiện, gỗ cao su được các doanh nghiệp mua tận nơi với giá 900 nghìn đồng một tấn và nhánh cao su giá 450 nghìn đồng một tấn. Theo ông Nguyễn Hữu Chung, địa phương cũng kiến nghị các ngân hàng, tổ chức cho vay vốn có chính sách giãn nợ, khoanh nợ, giúp người dân chuyển đổi sang các loại cây trồng khác phù hợp hơn: “Về hướng khắc phục cây cao su sau bão Uỷ ban nhân dân xã đề nghị những vườn nào đổ liệt, gãy thì đề nghị cắt sạch để trồng lại. Thứ hai nếu như nhân dân không trồng lại cao su thì xã sẽ xin ý kiến của huyện có định hướng trồng cây gì để có lợi cho bà con. Còn lại vườn nào cắt tỉa vận động bà con tiếp tục để lại diện tích cao su để có thu nhập tạo công ăn việc làm cho bà con trên địa bàn.”

        Cơn bão số 5 vừa qua đã làm hơn 2.000 hecta rừng trồng và cao su của tỉnh Thừa Thiên Huế bị gãy đổ, gây thiệt hại lớn cho người dân các xã vùng gò đồi. Ông Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế khẳng định, đối với những vườn cao su ở xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, bà con đã trồng gần 20 năm trước. Thời đó, Phong Mỹ là xã đi đầu trong phong trào trồng cao su của tỉnh Thừa Thiên Huế. Loại cây này góp phần đưa Phong Mỹ từ một xã khó khăn nhất của huyện Phong Điền vươn lên thành địa phương có thu nhập đầu người cao nhất huyện. Khi cây cao su bị gió bão làm gãy đổ nhiều, các cơ quan chức năng của tỉnh Thừa Thiên Huế đã khuyến cáo người dân ở gò đồi, vùng núi thuộc địa phương này hạn chế mở rộng diện tích trồng cây cao su. Từ sau năm 2013 đến nay, tỉnh khuyến cáo người dân không nên mở rộng diện tích trồng cao su. Hiện cả tỉnh còn 8000 hecta cây cao su, giảm gần 500 hecta. Sau những thiệt hại nặng nề do bão số 5 gây ra, ông Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã yêu cầu chính quyền các cấp khẩn trương tìm phương án hỗ trợ, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống: “Chúng tôi đang yêu cầu địa phương các cấp tìm kiếm nguồn tiêu thụ, rồi thu hoạch để giải quyết khó khăn cho bà con. Ngoài ra theo chính sách hiện hành, thì tiếp tục thống kê chi tiết các khối lượng thiệt hại để tiến hành có những chính sách để hỗ trợ giúp đỡ khó khăn cho người dân./.”