Đhị zr’lụ Bốt Đỏ, chr’val Phú Vinh, chr’hoong A Lưới dưr vaih đhr’năng hr’lang hr’câh n’dup dzung bha đưn, bhrợ t’vaih leh roon bhrợ k’tiêc đhêl ha poọ xiêr ooy zr’lụ đha nuôr ăt ma mông, bâc leh roon dưr vaih, bhrợ cr’pân lâh 30 pr’loọng đha nuôr coh đâu. A noo Phan Thanh Huế, ma mông đhị zr’lụ đhăm ăt t’mêê chợ Bốt Đỏ đoọng năl: Đong ăt đăn dzung bha đưn tu cơnh đêêc pr’loọng pa bhlâng k’rang k’uôl. Bâc g’luh boo đanh, pr’loọng đong a noo Huế năc đhưh  k’rong ha rooch dh’râu đh’rí chr’năp đoọng tơơi đhâc đhị yêm têêm. Ha dang đhr’năng hr’lang hr’câh dzợ đanh, đhr’năng zr’lụ chợ Bốt Đỏ vêy crêê ta ra li tih:“Bêl ooy boo ngân mơ muy t’ngay năc doó ca pân, n’đhang boo dâng 2 t’ngay, 3 t’ngay năc azi lươt đhâc ooy lơơng g’đach. A mế vêy muy đong coh đâu, moot ăt lâng a mế. boo 2-3 t’ngay k’pân boo clâp, ha dum năc ca pân bhlâng, đhí k’rơ, boo ngân xay moon năc meh toong ha dum, ha dang vêy bơơn xơợng, ga rưưng năc đơơh dưr mut.”

Đhr’năng hr’lang hr’câh đhị bâc bha đưn lâng toọm đac coh chr’hoong A Lưới dưr vaih ngân lâh xang apêê g’luh boo ngân đăn đâu,  bhrợ cr’pân ma mông lâng cr’van âng đha nuôr. Apêê đhị cr’pân hr’lang hr’câh truih c’lâng ga măc 49A c’năt z’lâh apêê chr’val Hồng Hạ, Hương Nguyên, Phú Vinh, Sơn Thủy, zr’lụ a ral Aco, truih c’lâng Hồ Chí Minh.

Bâc đhị cr’pân hr’lang hr’câh coh zr’lụ đha nuôr ăt ma mông cơnh vel Tru Kỹ, chr’val Hồng Thủy, zr’lụ Bốt Đỏ chr’val Phú Vinh, zr’lụ đhăm ăt t’mêê thủy điện A Lưới lâng chr’val Hồng Quảng, cr’đơơng tươc pr’ăt tr’mông âng k’noọ 200 pr’loọng đha nuôr. T’cooh Hồ Văn Ngưm, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong A Lưới đoọng năl, đhr’năng hr’lang hr’câh ting t’ngay ting k’đhap. Đoọng k’đhơợng nhâm râu yêm têêm ha đha nuôr, l’lăm, chr’hoong A Lưới p’ghit bh’rợ xay truih lâng pa tơơi đha nuôr tươc apêê zr’lụ yêm têêm bêl boo đhí dưr vaih:“Xooc đâu, Alưới vêy vaih 4 đhị cr’pân bhlâng, coh Hồng Thủy năc vel Tru Kỹ dâng 105 pr’loọng, l’lăm hân noo boo pa tơơi đha nuôr tươc đhị yêm têêm. Chợ Bốt Đỏ, dâng 30 pr’loọng. T’mêê năc a hay apêê Sở âi đâc ch’mêêt lêy lâng âi xay moon lâng tỉnh ra li bha đưn n’nâu ha dang căh, đhị đâu ha râp năc prang chợ Bốt Đỏ zêng ga lâp. T’mêê năc a hay apêê sở ngành âi k’đươi moon lâng tỉnh bhrợ dự án.”

Tỉnh Thừa Thiên Huế âi dưr vaih k’zêt đhị hr’lang, bâc bhlâng năc coh apêê chr’hoong Nam Đông, A Lưới, Phú Lộc, Phong Điền… Đhr’năng hr’lang k’tiêc, tuh hor buôn dưr vaih coh zr’lụ k’ruung, toọm, zr’lụ da ding ca coon, apêê zr’lụ vêy k’tiêc tran tơợ 30 tươc 35 độ. Lâh n’năc, zr’lụ toor biển công buôr dưr vaih hr’lang toor biển cơnh lâng n’juối lâh 30 km. Coh đêêc, lâh 10 km hr’lang ngân đhị chr’val Hải Dương, thành phố Huế lâng apêê chr’hoong Phong Điền, Quảng Điền, Phú Vang lâng Phú Lộc.

Ban K’đhơợng xay Zêl lâng cha groong boo đhí tuh bhlong lâng chơơc lêy trông dâc bhrêy tăh tỉnh Thừa Thiên Huế âi p’rơơt apêê đhị vêy đhr’năng hr’lang hr’câh coh 9 chr’hoong, thị xã, thành phố. Đhị pr’đợợ n’năc, apêê vel đong, đơn vị ma năl ch’mêêt lêy, cha groong lâng đương zêl lâng râu dưr vaih căh pr’đoọng coh hân noo boo đhí c’moo đâu. T’cooh Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr vel bhươl tỉnh Thừa Thiên Huế đoọng năl, l’lăm tỉnh k’đhơợng xay apêê vel đong ch’mêêt lêy đoọng vêy c’lâng bh’rợ pa tơơi apêê pr’loọng dha nuôr zr’lụ vêy đhr’năng hr’lang tươc đhị yêm têêm. Ooy đanh đươnh, vêy vaih c’lâng bh’rợ bhrợ t’vaih zr’lụ ăt ma mông yêm têêm ha  đha nuôr đhị zr’lụ hr’lang hr’câh:“K’dâng đơc g’luh n’nâu vêy vaih boo ngân, tu cơnh đêêc  năc muy bơr đhị zr’lụ cơnh coh apêê chr’hoong Phú Lộc, Nam Đông, Phong Điền… vêy đhr’năng hr’lang hr’câh, năc tỉnh âi k’đhợơng xay apêê vel đong vêy c’lâng bh’rợ pa tơơi đha nuôr coh zr’lụ n’năc đhâc đhị zr’lụ vêy đhr’năng hr’lang hr’câh./.”

Thừa Thiên Huế: Nỗi lo sạt lở đất trong mùa mưa bão

PV Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

        Ảnh hưởng bão số 8, mấy ngày qua, tại khu vực miền núi tỉnh Thừa Thiên Huế có mưa to. Trước dự báo những ngày tới sẽ có đợt mưa lớn, lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế yêu cầu chủ đầu tư thủy điện Rào Trăng 3 khẩn trương rút toàn bộ công nhân ra khỏi vùng nguy cơ cao về lũ quét và sạt lở đất. Hàng ngàn hộ dân sống trong vùng nguy cơ sạt lở lại thấp thỏm lo âu.

       Tại khu vực Bốt Đỏ, xã Phú Vinh, huyện A Lưới xảy ra tình trạng sạt lở đất dưới chân đồi, tạo các vết trượt lở khiến đất đá đổ xuống khu dân cư, nhiều vết nứt gãy xuất hiện, uy hiếp hơn 30 hộ dân nơi đây. Anh Phan Thanh Huế, sống tại khu vực tái định cư chợ Bốt Đỏ cho biết: Nhà ở sát chân đồi nên gia đình rất lo lắng. Những đợt mưa kéo dài, gia đình anh Huế phải thu dọn những đồ đạc quan trọng để sơ tán đến nơi an toàn. Nếu tình trạng sạt lở còn kéo dài, khả năng khu vực chợ Bốt Đỏ sẽ bị san phẳng:“Khi mô mà mưa cỡ ngày thì mình không sợ, nhưng mưa cỡ 2 ngày 3 ngày là mình phải đi chỗ khác mà ở. Mẹ có cái nhà trong ni, vào ở với mẹ. Mưa 2- 3 ngày sợ thấm nước, ban đêm là sợ lắm, gió to, mưa to xác định là thức đêm thôi, nếu có chuyện chi nghe, rầm rầm cái là đi thôi.”

       Tình trạng sạt lở tại nhiều đồi núi và sông suối ở huyện A Lưới trở nên nghiêm trọng hơn sau các đợt mưa lớn gần đây, đe dọa tính mạng và tài sản của người dân. Các điểm nguy cơ sạt lở dọc theo Quốc lộ 49A đoạn qua các xã Hồng Hạ, Hương Nguyên, Phú Vinh, Sơn Thủy, khu vực đèo A Co, dọc đường Hồ Chí Minh.

        Nhiều địa điểm nguy cơ sạt lở cao ở khu dân cư như thôn Tru Kỹ, xã Hồng Thủy, khu vực Bốt Đỏ xã Phú Vinh, khu vực tái định cư thủy điện A Lưới và xã Hồng Quảng, ảnh hưởng đến đời sống của gần 200 hộ dân. Ông Hồ Văn Ngưm, Phó Chủ tịch UBND huyện A Lưới cho biết, tình trạng sạt lở ngày càng phức tạp. Để đảm bảo an toàn cho người dân, trước mắt, huyện A Lưới chú trọng công tác tuyên truyền và tổ chức di dời người dân đến các điểm an toàn khi mưa bão xảy ra.“Hiện nay, A Lưới  thì có 4 điểm nguy hiểm nhất, ở Hồng Thủy là thôn Tru Kỹ khoảng 105 hộ, trước mùa mưa di dời đến vùng an toàn. Chợ Bốt Đỏ, khoảng 30 hộ. Vừa rồi các Sở đã lên khảo sát và đã đề xuất với tỉnh san gạt quả đồi này nếu không chỗ này mà sập là cả chợ Bốt Đỏ sẽ bị san lấp. Vừa rồi các sở ngành đã đề xuất tỉnh lập dự án.”

       Tỉnh Thừa Thiên Huế đã xuất hiện hàng chục điểm sạt lở, nhiều nhất là ở các huyện Nam Đông, A Lưới, Phú Lộc, Phong Điền... Tình trạng sạt lở đất, lũ quét thường xảy ra ở vùng sông, suối, vùng núi, các khu vực có độ dốc từ 30 đến 35 độ. Ngoài ra, khu vực ven biển cũng xảy ra sạt lở bờ biển với chiều dài hơn 30km. Trong đó, hơn 10km sạt lở nặng tại xã Hải Dương, thành phố Huế và các huyện Phong Điền, Quảng Điền, Phú Vang và Phú Lộc.

        Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Thừa Thiên Huế đã cảnh báo các vị trí có nguy cơ sạt lở đất, đá vùng đồi núi, sạt lở bờ sông, bờ biển tại 9 huyện, thị xã, thành phố. Trên cơ sở đó, các địa phương, đơn vị chủ động theo dõi, phòng ngừa và ứng phó với sự cố thiên tai trong mùa mưa bão năm nay. Ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, trước mắt tỉnh chỉ đạo các địa phương rà soát để có phương án di dời, sơ tán các hộ dân vùng xung yếu, nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn. Về lâu dài, sẽ có phương án di dời tái định cư những hộ dân này ra khỏi vùng sạt lở:“Dự kiến đợt này sẽ có lương mưa lớn và tập trung, nên chi một số vùng như ở các huyện Phú Lộc, Nam Đông, Phong Điền… có nguy cơ sạt lở, thì tỉnh đã chỉ đạo các địa phương có phương án di dời những hộ dân ở khu vực đó ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở./.”