Chr’val Vĩnh Kim, chr’hoong Châu Thành, tỉnh Tiền Giang nắc đhị tơớp váih âng t’nơơm vú sữa Lò Rèn. Tơợ bêl vêy t’nơơm vú sữa Lò Ren tr’nơớp tước nâu cơy nắc 80 c’moo ơy. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh cr’chăl đăn đâu tu crêê pr’lúh, đhr’năng k’tiếc cắh dzợ crêê cơnh nắc đợ đhăm t’nơơm vú sữa Lò Rèn cóh chr’val Vĩnh Kim âng 10 c’moo ahay tơợ k’nặ 300 hecta, nâu cơy dzợ mơ 30 hecta hơơ. Muy c’moo, đhăm bhươn vú sữa Lò Rèn xiêr tơợ 10- 15%. Bấc pr’loọng đong chóh xay moon, t’nơơm vú sữa Lò Rèn cắh lấh liêm, chr’nắp cắh nhâm mâng nắc col lơi đoọng chóh t’nơơm chr’nóh rau lơơng. Ha dang cắh đơớh vêy bh’rợ bhr’lậ crêê cơnh, cắh mơ đanh dzợ t’nơơm vú sữa Lò Rèn cóh chr’val Vĩnh Kim nắc dưr bil. T’coóh Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch UBND chr’val Vĩnh Kim xay moon, Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon tỉnh Tiền Giang ơy bhrợ têng bh’rợ chóh cớ 16 hecta bhươn t’nơơm vú sữa Lò Rèn, nắc apêê pr’loọng đong chóh bhrợ dzợ k’rang cắh rau bơơn pay pa chô tơợ t’nơơm chr’nóh n’nâu, pa bhlâng nắc đợ pr’lúh u váih k’đháp đoọng zâl t’bil: “Đăn đâu, t’nơơm vú sữa dưr răng bấc, răng đoong, n’xọ riáh, rau liêm choom cơnh t’nơơm chr’nóh n’lơơng nắc cắh vêy. Đhanuôr xăl chóh chr’nóh rau lơơng cắh chóh vú sữa dzợ, col lơi. UBND tỉnh, apêê bhrợ bh’rợ khoa học lâng UBND chr’hoong Châu Thành k’rang pa bhlâng, bhrợ dự án đoọng pa dưr cớ t’nơơm vú sữa. Muy bơr đhanuôr mr’cơnh lâng cr’noọ xa nay, hân đhơ cơnh đêếc dzợ k’rang, cắh n’năl bh’rợ chóh bhrợ cớ n’nâu vêy liêm choom cắh, tu cóh bêl ahay công vêy dự án bấc chu, đhanuôr nắc cắh lấh kiêng ting bhrợ têng, tu nắc chóh bấc chu, răng xang nắc chóh cớ ha dzợ công dzợ răng 3 – 4 chu./.”

Tiền Giang: Cây vú sữa Lò Rèn - Vĩnh Kim có nguy cơ “xóa sổ”

Xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang là “cái nôi” của cây vú sữa Lò rèn. Từ khi có cây vú sữa Lò Rèn  đầu tiên đến nay khoảng 80 năm. Tuy nhiên thời gian gây đây do bị dịch bệnh, điều kiện đất đai không còn phù hợp nên diện tích cây vú sữa Lò rèn ở xã Vĩnh Kim 10 năm trước từ gần 300 héc ta, nay giảm xuống này chỉ có 30 héc ta. Mỗi năm, diện tích vườn cây vú sữa Lò Rèn giảm từ 10-15%. Đa số nhà vườn cho rằng, cây vú sữa Lò Rèn kém năng suất, giá cả bấp bênh nên phá bỏ vườn trồng các loại cây ăn trái khác. Nếu không có giải pháp khắc phục kịp thời thì thời gian ngắn nữa, cây vú sữa Lò Rèn ở xã Vĩnh Kim sẽ bị “xóa sổ”. Ông Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Kim cho biết, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang đã triển khai dự án trồng lại 16 héc ta vườn cây vú sữa Lò Rèn nhưng nhà vườn vẫn còn lo ngại về  vườn cây này, nhất là một số loại bệnh khó phòng trị:

"Gần đây, cây vú sữa đồng loạt chết, bị khô cành, thối rễ, không có hiệu quả bằng một số cây khác. Bà con chuyển không trồng cây vú sữa nữa, đốn bỏ. UBND tỉnh, các nhà khoa học và UBND huyện Châu Thành rất quan tâm, lập dự án để khôi phục vườn cây vú sữa. Một số bà con đồng tình nhưng còn lo ngại, không biết việc phục hồi này tốt không, vì trước đây cũng có lập dự án nhiều lần, dân thì không mặn mà vì lý do trồng nhiều lần, chết rồi lại trồng nhưng vẫn chết 3-4 lần./."