Lâng pr’đợc Zư lêy, padưr pr’hoọm văn hoá zâp acoon cóh miền Trung cr’chăl xăl t’mêê, lướt moót lâng padưr pa’xớc nhâm mâng ooy k’tiếc k’ruung, 13 c’bhúh apêê nghệ thuật âng đơơng tước t’ngay bhiệc bhan đợ j’niêng cr’bưn chr’nắp bhlâng, đoọng chi’ớh p’cắh ha ta’mooi lêy lâng zâp apêê đhi noo acoon cóh ting lêy. Lấh 2.000 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên p’cắh mặt đoọng ha 20 acoon cóh 13 tỉnh, thành phố zr’lụ miền Trung. Ơy vêy đợ bh’rợ đoọng hơnh déh chr’nắp văn hoá ty liêm âng zâp acoon cóh miền Trung ooy đắh văn hoá thống nhất lâng bấc cơnh liêm chr’nắp âng đhanuôr 54 acoon cóh đhi noo. Ooy cr’chăl 3 t’ngay, đợ râu pr’hay chr’nắp âng t’ngay bhiệc bhan nắc ơy âng đơơng đợ p’rá cr’chăng chr’nắp hơnh đoọng ha đhanuôr zâp acoon cóh. Anoo Hồ Văn Thùa, đhanuôr acoon cóh Pa Kô cóh tỉnh Quảng Trị moon: “Nâu đoo nắc g’lúh tr’nơợp acu lướt ooy Quảng Nam. Lâng c’la cu pấh bhrọ g’lúh giao lưu văn hoá quần chúng zâp acoon cóh ooy Quảng Nam nắc bhui har bhlâng, pa bhlâng vinh dự bơơn tước g’lúh giao lưu nâu. Nâu đoo nắc râu chr’nắp lâng pr’ắt tr’mung âng cu đoọng vêy choom ta’moóh pa choom zâp đhanuôr acoon cóh long”.

Đhị t’ngay bhiệc bhan, zâp nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đh’rứah pấh bhrợ zâp bh’rợ cơnh Liên hoan pr’hát xa’nưl quần chúng lâng chi’ớh p’cắh xa’nập ty chr’nắp, bh’rợ thể thao lâng chr’ớh bh’lêê bh’la âng đhanuôr zâp acoon cóh, triễn lãm xay moon p’cắh zâp bh’nơơn pr’đươi văn hoá chr’nắp âng zâp acoon cóh...

Buôn bơơn lêy râu liêm chr’nắp tơợ Liên hoan pr’hát xa’nưl quần chúng lầng chi’ớh p’cắh xa’nập xập ty chr’nắp. Ha dang cơnh t’ngay tr’nơợp âng bhiệc bhan, zêng lêy zâp apêê lêy nắc pazưm chô ooy trung tâm văn hoá tỉnh Quảng Nam đoọng lêy cha’mêết xơợng đợ pr’hát xa’nay, chi’ớh p’cắh xa’nập xập ty chr’nắp bấc pr’hoọm âng 20 acoon cóh. Moót t’ngay thứ 2, đhị Bảo tàng tỉnh Quảng Nam, đhanuôr, ta’mooi lâng đhanuôr zâp acoon cóh bơơn ắt pazưm ooy pr’ắt tr’mung bhiệc bhan ma bhưy chr’nắp âng đhanuôr. Nắc pazêng 13 c’bhúh acoon cóh ting chi’ớh p’cắh xa’nập xập, bhrợ padưr cớ 13 bhiệc bhan, j’niêng cr’bưn bấc pr’hoọm chr’nắp âng acoon cóh đay cơnh: J’niêng cr’bưn bhuốih k’tiếc bhrợ padưr vel bhươl âng đhanuôr Cơ Tu tỉnh Quảng Nam; bhiệc bhan đắh ta rí âng đhanuôr acoon cóh Cor cóh tỉnh Quảng Ngãi; bhiệc bhan hơnh déh ha roo t’mêê âng đhanuôr Pa Kô-Vân Kiều tỉnh Quảng Bình... pr’hoọm âng t’ngay bhiệc bhan bhrợ đoọng ha pêê lêy c’jựch lêy, chắp kiêng. T’coóh Ngô Đăng Khoa, mưy giáo viên chắp kiêng văn hoá acoon cóh cóh thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Mưy không gian văn hoá cơnh đâu acu lêy nắc k’rong pazưm cắh bấc zâp, hân đhơ cơnh đêếc nắc cung n’léh p’cắh đợ pr’hoọm lalay chr’nắp âng đhanuôr zâp acoon cóh miền Trung. Lấh mơ nắc 2, 3 pr’múa lâng zâp bhiệc bhan bhuốih cáih âng zâp acoon cóh cơnh Quảng Bình, Bình Định liêm chr’nắp p’cắh pr’hoọm âng acoon cóh apêê. Lấh mơ nắc văn minh ha’roo ruộng chr’nắp liêm bơơn p’cắh đoọng lêy zâp acoon cóh, zr’lụ k’tiếc nắc zêng vêy văn hoá chr’nắp liêm lalay âng đay, bhrợ padưr pr’hoọm chr’nắp liêm zr’nưm âng đhanuôr zâp acoon cóh Việt Nam đhi noo”.

T’ngay bhiệc bhan văn hoá zâp acoon cóh miền Trung g’lúh 3, c’moo 2018 lalua ơy váih nắc đhị k’rong pazưm zâp apêê liêm chr’nắp, zâp apêê pa bhriêl âng zâp acoon cóh miền Trung. 13 c’bhúh p’cắh mặt đoọng ha 20 acoon cóh đhi noo cóh zr’lụ miền Trung âng đơơng tước t’ngay bhiệc bhan đợ tiết mục bấc pr’hoọm văn hoá âng acoon cóh đay. Đợ râu văn hoá chr’nắp ty âng zâp acoon cóh miền Trung nắc bơơn bhrợ p’cắh đhị bhiệc bhan, j’niêng cr’bưn bhrợ têng, tr’thi thể thao, pr’hát xa’nưl lâng p’cắh xa’nập xập ty chr’nắp âng acoon cóh. Nắc đoo bhrợ p’cắh chr’nắp cắh ha mơ choom bil âng văn hoá zâp acoon cóh Việt Nam đhi noo. Đhị râu ta zư lêy, manứih eley cha’mêết Hoàng Đức Hậu, Trưởng Ban Gíam khảo, bêl ahay nắc bhrợ Vụ trưởng Vụ Văn hoá acoon cóh, Bộ Văn hoá Thể thao lâng Du lịch moon: “Đợ râu chr’nắp liêm văn hoá ty chr’nắp âng đhanuôr zâp acoon cóh pa bhlâng chr’nắp. Đợ c’cir nâu ha dang cắh p’cắh pa choom đoọng tơợ lang nâu tước lang tốh nắc vêy đhr’năng bil pất. Bơơn lêy zâp nghệ nhân chô pấh t’ngay bhiệc bhan vêy đợ apêê t’coóh t’ha bhlâng. 77 c’moo, 80 c’moo nắc dzợ hát dân ca âng acoon cóh đay pr’hay, zâp nghệ nhân bhrợ c’la ooy zâp bhiệc bhan lướt moót cóh loom luônh, cóh pr’ắt tr’mung âng đhanuôr. Ahêê bhrợ têng bhiệc bhan cơnh đâu nắc p’loon chấc lêy năl, zư đợc đợ chr’nắp văn hoá dzợ ặt váih cóh apêê t’coóh nâu”.

T’ngay bhiệc bhan văn hoá zâp acoon cóh miền Trung nắc t’ngay bhiệc bhan âng 20 acoon coh đhi noo cóh truíh c’lâng Trường Sơn zr’lụ miền Trung. Truíh c’lâng trường sơn cắh mưy vêy váih đợ c’cir lịch sử ma bhưy chr’nắp ooy zâp g’lúh zêl penh a’rập a’bhưy âng acoon cóh hêê, nắc dzợ đhị ắt tớt, k’rong pazưm bấc pr’hoọm, bấc truyền thống âng zâp acoon cóh đhi noo. T’ngay bhiệc bhan văn hoá zâp acoon cóh miền Trung lalua nắc g’lúh pazưm bấc pr’hoọm âng đhanuôr zâp acoon cóh đhị truíh trường Sơn ma bhưy chr’nắp./.

Ngày hội văn hóa các dân tộc miền Trung

Nơi hội tụ sắc màu

                                                                                  Thành Long

Trong 3 ngày, gần 2.000 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên của 20 dân tộc ở 13 tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa đến Bình Thuận tề tựu về thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam tham gia Ngày hội văn hóa các dân tộc miền Trung. Đây không chỉ là một sự kiện mà là ngày hội văn hóa, nơi mà các nghệ nhân, diễn viên được thỏa sức sáng tạo, trình diễn những truyền thống, tập tục cổ truyền của dân tộc mình. Đến với ngày hội, đoàn nào cũng chuẩn bị bộ trang phục đẹp nhất, mang những tập tục đặc sắc nhất khoe sắc với bạn bè, tạo thành bữa tiệc đa sắc màu.

Với chủ đề “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc miền Trung grong thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững đất nước”, 13 đoàn nghệ thuật mang đến Ngày hội những tập tục đặc sắc nhất, thu hút nhất để trình diễn có cho khán giả và các dân tộc anh em. Hơn 2.000 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đại diện cho 20 dân tộc ở 13 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung. Đã có những hoạt động nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc ở miền Trung trong nền văn hóa thống nhất và đa dạng của cộng đồng 54 dân tộc anh em. Trong thời gian 3 ngày, những ấn tượng của ngày hội đã mang đến những nụ cười mãn nguyện cho đồng bào các dân tộc. Anh Hồ Văn Thùa, đồng bào Pa Kô ở tỉnh Quảng Trị chia sẻ: “Đây là em đi lần đầu tiên ở Quảng Nam. Đối với cá nhân em được tham gia đợt giao lưu văn hóa quần chúng các dân tộc ở Quảng Nam thì rất phấn khởi, rất là vinh dự được đến dự buổi giao lưu đó. Đó là ý nghĩa rất lớn đối với cuộc đời em để có thể học hỏi rất nhiều các đồng bào dân tộc khác”.

Tại ngày hội, các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên cùng nhau tham gia các hoạt động chính như: Liên hoan văn nghệ quần chúng và trình diễn trang phục truyền thống; hoạt động thể thao và trò chơi dân gian truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số; triển lãm giới thiệu các sản phẩm văn hóa đặc trưng các dân tộc thiểu số...

Dễ dàng nhận thấy sức hút từ Liên hoan văn nghệ quần chúng và trình diễn trang phục truyền thống. Nếu như ngày đầu tiên của lễ hội, hầu hết khán giả đều tập trung về Trung tâm văn hóa tỉnh Quảng Nam để được thưởng thức những làn điệu dân ca, dân vũ, trình diễn trang phục truyền thống, để được ngắm những chàng chai cô gái trong những bộ trang phục rực rỡ sắc màu của 20 dân tộc khác nhau. Bước sang ngày thứ 2, tại Bảo tàng tỉnh Quảng Nam, người dân, du khách và bà con các dân tộc được hòa vào đời sống lễ hội, đời sống tâm linh của đồng bào. Lần lượt 13 đoàn trình diễn, phục dựng lại 13 lễ hội, tập tục truyền thống mang đậm bản sắc của dân tộc mình. Đó là: Tập cúng đất lập làng của đồng bào Cơ Tu tỉnh Quảng Nam; Lễ hội ăn Trâu của dân tộc Cor tỉnh Quảng Ngãi; Lễ hội mừng lúa mới của đồng bào Pa Kô-Vân Kiều tỉnh Quảng Bình…Sắc màu cua ngày hội khiến khán giả không khỏi ngỡ ngàng, thích thú. Ông Ngô Đăng Khoa, một giáo viên đam mê văn hóa dân tộc ở thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Một không gian văn hóa thế này tôi thấy hội tụ không đông đủ nhưng đã toát lên bản sắc rất riêng, rất độc đáo của các dân tộc thiểu số ở miền Trung. Đặc biệt là một số vũ điệu và các bài cúng của các dân tộc ở vùng như là Quảng Bình, Bình Định mang sắc thái rất đặc trưng của dân tộc đó. Đặc biệt đó là văn minh lúa nước rất ý nghĩa, rất hay khẳng định được mỗi dân tộc mỗi vùng miền khác nhau đều có văn hóa độc đáo riêng hội tụ làm lên bản sắc chung của cộng đồng các dân tộc Việt Nam anh em”.

Ngày hội văn hóa các dân tộc miền Trung lần thứ III, năm 2018 thực sự đã trở thành nơi quy tụ các gương mặt tiêu biểu, các tài năng xuất sắc của các dân tộc miền Trung. 13 đoàn đại diện cho 20 dân tộc anh em ở khu vực miền Trung mang đến Ngày hội những tiết mục mang đậm sắc màu văn hóa của dân tộc mình. Những nét văn hóa tinh túy, đặc trưng của các dân tộc miền Trung lần lượt được hiện ra qua việc mô phỏng một số lễ hội, nghi thức sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, thi đấu thể thao, diễn tấu âm nhạc và trình diễn những bộ trang phục dân tộc sặc sỡ. Đó là bằng chứng khẳng định giá trị trường tồn của nền văn hóa cộng đồng các dân tộc Việt Nam anh em. Ở góc độ bảo tồn, nhà nghiên cứu Hoàng Đức Hậu, Trưởng Ban giám khảo, nguyên Vụ trưởng Vụ Văn hóa dân tộc, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cho rằng: “Những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc hết sức quý báu. Những di sản này nếu mình không trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ kia thì chắc chắn nó sẽ mất. Có thể thấy các nghệ nhân về tham gia ngày hội có những nghệ nhân rất cao tuổi. 77 tuổi, 80 tuổi vẫn hát dân ca của dân tộc mình rất hay, các nghệ nhân làm chủ lễ trong các trích đoạn lễ hội đi vào máu thịt, đi vào tình cảm cuộc sống của đồng bào. Mình tổ chức hoạt động như thế này để mình tranh thủ khai thác, lưu giữ những giá trị văn hóa đấy nó còn đang nằm trong các nghệ nhân cao tuổi này”.    

Ngày hội văn hóa các dân tộc miền Trung là ngày hội của đồng bào 20 dân tộc anh em trên dải Trường Sơn ở khu vực miền Trung. Dãy Trường Sơn không chỉ chứa đựng trong nó những chiến tích lịch sử vĩ đại trong các cuộc kháng chiến của dân tộc ta, mà còn là nơi cư ngụ, hội tụ đa sắc màu, giàu truyền thống của các dân tộc anh em. Ngày hội văn hóa các dân tộc miền Trung thực sự là cuộc hội ngộ đa sắc màu của đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn hùng vĩ./.