Pr’hát n’năc chr’va, đoo bêl Đại đội tr’lum. Pazêng bh’rợ tr’coop têy nhâm mâng, bh’rợ tr’cuôl đanh… cơnh ngoọ pa chô cớ apêê đoo chô ooy c’xêê c’moo grơơ k’rơ coh bêl ahay. “Tr’lum cơnh đâu năc ren a năm, bhui har pa bhlâng. Xay truih lâng k’điêl k’coon năc căh n’năl hau tu ama zâl arọp cơnh đêêc, 2 chu crêê bhrêy năc doo crêê chêệt bil. Rau đêêc năc bhui har pa bhlâng.”

T’ngay đâu, coh pazêng apêê anoo, manuyh dzợ mamông, manuyh lâh chêệt bil. Lâng apêê cựu chiến binh Trần Đình Ất, cr’noọ ooy t’ngay c’xêê 4/1975 năc chô cơnh ty đanh. Ađoo xay truih, c’moo 1067, xang năl mơ bil g’lêêh c’rơ, cr’noọ cr’niêng, ađoo ta đhâm Trần Đình Ất năc bơơn vêy ta đoọng bha ar mọt ooy đại học. Hân đhơ cơnh đêêc, coh cr’chăl n’năc ađoo vêy ta đoọng bha ar lướt bộ đội. Xay moon căh ơy lướt học bha ar bha tơ, năc lướt ooy c’lâng bh’rợ zâl arọp abhuy coh chiến trường, c’moo 1968 ađoo t’mêê mọt bộ đội Trần Đình Ất tước ooy Sư đoàn 338, pa bhrợ đhị Ngọc Lặc, Thanh Hoá.

Xang đợ t’ngay c’xêê đơn vị đoọng lướt học, văl chô, ađoo năc vêy cấp m’piing pazao đoọng bh’rợ t’mêê, bhrợ Chính trị viên Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 390. Đhị chiến trường Quảng Trị, ađoo lâng đồng đội ơy zâl arọp lâng bơơn pay pa chô rau liêm choom ga măc chr’năp pa bhlâng. C’xêê 9/1973, Chính trị viên Trần Đình Ất lầng đồng đội lướt ooy Bắc, bhrợ pa dưr lực lượng, zư lêy miền Bắc, ra văng đương zup zooi ha chiến trường miền Nam.

Tứơc t’ngay 12/4/1975 đơn vị ơy tước ooy Đồng Xoài- Phước Long. T’cooh Ất hay cớ: Cóh chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, 5 n’đăh quân âng 20 sư đoàn đh’rưah mót giải phóng Sài Gòn. Coh đêêc, Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 390 vêy ta k’dua zâl pay lâng dzông cờ coh p’bhung đong Bộ Tổng tham mưu Nguỵ quyền Sài Gòn. “Coh x’rịa c’moo 1974 sư đoàn vêy ta k’dua dưr lướt ooy Sài Gòn. Trung đoàn 48 năc Đại tá Trần Minh Xuân chỉ huy vêy ta k’dua zâl ooy Bộ tổng tham mưu quân đội Sài Gòn.”

Cựu chiến binh Trần Đình Ất hay ghit pa bhlâng coh ra diu lịch sử chr’năp n’năc, t’ngay 30/4/1975: Đại đội 5 lướt l’lăm đươi súng cha răh k’rơ pa bhlâng coh bơr n’đăh tước ooy arọp. Xang n’năc z’lâh c’riing bha lâng tươc ooy tang âng Bộ tổng tham mưu Quân đội Sài Gòn. Cr’chăl bâc bom, cha răh, lâng cr’noọ xa nay đơơh lâh mơ, grơơ nhool lâh mơ, đồng chí Trần Đình Ất lâng Lại Đức Lưu lướt bơr n’đăh zư ta la cờ. 3 đồng chí ha mơ dzợ năc đơơng âng cờ tước ooy zr’lụ dal bhlâng coh p’bhung đong Bộ tổng tham mưu nguỵ quyền Sài Gòn. “C’bhuh đương dzông cờ năc ava Trần Đình Ất, Chính trị viên chỉ huy lâng đại đội trưởng Lưu chỉ huy, đh’rưah lâng 3 đồng chí dzợ. Ta la cờ bhưah, dal bhlâng, đồng chí tiểu đội trưởng trinh sát k’đhơợng, ha dzợ p’bhung đong Bộ Tổng tham mưu dal pa bhlâng, tang bhuông păr trực thăng âng Đại tướng Cao Văn Viên, 5 đhi noo tước, ađoo k’dua đoọng B40, B41 ting lướt đoỌng zâl đhr’năng arọp penh zâl ooy c’bhuh dzông cờ, ha dang c’chêệt đhi noo hêê năc đoọng đơơng súng k’rơ. Tr’nơơp tơơp đâc công ha der năc coh t’tun bhui har pa bhlâng, xang bêl ta dzông cờ dưr păr dal coh Bộ tổng tham mưu, năc coh dup đhi noo bhui har pa bhlâng, năc dưr tr’cuôl ren.”

Lâng đhr’năng boo bom, đhí cha răh, lâng cr’noọ xa nay đơơh lâh mơ, grơơ nhool lâh mơ, p’loon pazêng phút, Chính trị viên Trần Đình Ất đh’rưah lâng đồng đội đay ơy xay bhrợ liêm xang bh’rợ tr’nêng vêy ta pazao đoọng.

45 c’moo ơy lâh, pazêng g’lêêh c’rơ, bh’rợ tr’nêng chr’năp ga măc âng Đại đội 5 Anh hùng lâng âng Chính trị viên Trần Đình Ất năc dzợ chr’va chr’đhô coh đhăm k’tiêc Thanh. Rau đêêc năc xa nay ooy cr’noọ bh’rợ zâl arọp abhuy grơơ nhool âng pazêng cán bộ, chiến sỹ Trung đoàn 48, Sư đoàn 390 coh c’xêê c’moo zâl arọp Mỹ. Thượng tá Phạm Trí Đính- Phó Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 390, Quân đoàn 1 bhui har căh dzợ ooy xa nay bh’rợ âng Đại đội 5 xoọc vêy ta xay truih cớ đoọng ha lang nâu cơy lâng ha y chroo: “Ava Ất năc muy manuyh chiến sĩ anh hùng grơơ nhool coh bh’rợ zâl arọp abhuy ting pâh đh’rưah lâng c’bhuh 5 cha năc đoọng dzông cờ coh p’bhung đong tổng tham mưu. Nâu cơy chô ooy pr’ăt tr’mông âng manuyh đhanuôr ava dzợ zư lêy xa nay bh’rợ âng manuyh lính Ava Hồ bêl ahay, năc manuyh tr’đăn, liêm crêê. Pazêng xa nay âng ava xay truih đoọng ha lang zi nâu cơy năc đoọng azi t’bhlâng pa dưr lâng t’bhlâng xay bhrợ liêm xang bh’rợ tr’nêng đoọng ha zập bh’rợ tr’nêng vêy ta pazao đoọng.”

Xang giải phóng, Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48 năc vêy ta cher đoọng ch’ner Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cựu chiến bình Trần Đình Ất chô ooy pr’ăt tr’mông âng manuyh đhanuôr lâng k’điêl đoo ơy đanh đươnh đương ađoo chô, k’rang ha pr’loọng đong, bêl ađoo dzợ coh chiến trường. Manuyh cựu chiến binh n’năc dzợ hay apêê đồng đội, đợ manuyh ơy đh’rưah lâng đoo bhrợ t’vaih chiến thắng lịch sử t’ngay 30/4/1975./.

Gặp cựu binh tham gia cắm cờ trên nóc nhà

Bộ tổng tham mưu Ngụy quyền Sài Gòn ngày 30/04/1975

                                      PV Sĩ Đức

Trong cuộc Tổng tiến công chiến lược mùa Xuân 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, chúng ta không thể không nhắc tới chiến công của Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 390. Sau khi đánh chiếm Bộ tổng tham mưu Ngụy quyền Sài Gòn, Đại đội 5 được giao nhiệm vụ cắm cờ trên nóc nhà Bộ tổng tham mưu Ngụy quyền Sài Gòn.
        Bài hát ấy lại vang lên, mỗi dịp Đại đội gặp nhau. Những cái bắt tay thật chặt, những cái ôm thật lâu… như đưa họ trở về với những tháng ngày máu lửa năm xưa. “Gặp nhau là chỉ có khóc thôi, sướng lắm, rất là hạnh phúc. Nói với vợ con là không biết vì sao bố đánh nhau như thế, 2 lần bị thương mà vẫn chưa chết. Đó là hạnh phúc nhất.”

Hôm nay, trong số các anh, người còn, người mất. Với cựu chiến binh Trần Đình Ất, ký ức về những ngày tháng 4/1975 lại ùa về nguyên vẹn. Ông kể, năm 1967, sau bao công sức, ước nguyện, chàng thanh niên Trần Đình Ất đã nhận được giấy trúng tuyển đại học. Thế nhưng, cùng thời điểm này ông cũng nhận được giấy gọi nhập ngũ. Quyết định gác lại đèn sách, chọn con đường binh nghiệp ra chiến trường, năm 1968 tân binh Trần Đình Ất lên đường nhập ngũ tại Sư đoàn 338, đóng quân ở Ngọc Lặc, Thanh Hóa.

Sau thời gian đơn vị cho đi học, trở về, ông được cấp trên giao nhiệm vụ mới, làm Chính trị viên Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 390. Tại chiến trường Quảng Trị, ông và đồng đội đã chiến đấu và giành những trận thắng vang dội. Tháng 9/1973, Chính trị viên Trần Đình Ất và đồng đội được lệnh hành quân ra Bắc, xây dựng lực lượng, bảo vệ miền Bắc, chuẩn bị chi viện cho chiến trường miền Nam.

Đến ngày 12/4/1975 đơn vị đã có mặt tại Đồng Xoài - Phước Long. Ông Ất nhớ lại “Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, 5 cánh quân của 20 sư đoàn đồng loạt tiến vào giải phóng Sài Gòn. Trong đó, Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 390 được giao nhiệm vụ phải đánh chiếm và cắm bằng được lá cờ trên nóc nhà Bộ Tổng tham mưu Ngụy quyền Sài Gòn.” "Cuối năm 1974 sư đoàn được lệnh hành quân vào Sài Gòn. Trung đoàn 48 do Đại tá Trần Minh Xuân chỉ huy được lệnh đánh vào Bộ tổng tham mưu quân đội Sài Gòn”

Cựu chiến binh Trần Đình Ất nhớ rất rõ buổi sáng lịch sử, ngày 30/04/1975: Đại đội 5 dẫn đầu dùng hỏa lực hai bên hướng vào mục tiêu đã xác định. Sau đó vượt qua cổng chính và sân Bộ tổng tham mưu Quân đội Sài Gòn. Giữa làn mưa bom bão đạn, với tinh thần thần tốc, táo bạo, đồng chí Trần Đình Ất và Lại Đức Lưu đi hai bên bảo vệ lá cờ. 3 đồng chí còn lại đưa cờ lên vị trí cao nhất trên Bộ tổng tham mưu ngụy quyền Sài Gòn. “Tổ cắm cờ do bác Trần Đình Ất, Chính trị viên chỉ huy và đại đội trưởng Lưu chỉ huy, cùng 3 đồng chí nữa. Lá cờ rộng, dài lắm, đồng chí tiểu đội trưởng trinh sát cầm lên nhưng nóc nhà Bộ tổng tham mưu cao nhất, sân bay thực thăng của Đại tướng Cao Văn Viên, 5 anh em lên, bác hạ lệnh cho B40,B41 đi theo phòng khi địch bắn vào tổ cắn cờ tiêu diệt anh em mình thì cho hỏa lực đi theo. Lên lúc đầu thì hồi hộp nhưng sau đó sung sướng, xong cắm cờ bay cao lên Bộ tổng tham mưu, dưới thì anh em cảm xúc sung sướng phấn khởi, ôm lấy nhau khóc.”

Giữa làn mưa bom bão đạn, bằng tinh thần thần tốc, táo bạo, tranh thủ từng phút, Chính trị viên Trần Đình Ất cùng với những người đồng đội của mình đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

45 năm đã đi qua, những chiến công anh dũng của Đại đội 5 Anh hùng và của Chính trị viên Trần Đình Ất vẫn ngân vang trên mảnh đất xứ Thanh. Đó là câu chuyện về tinh thần chiến đấu dũng cảm của các cán bộ, chiến sỹ Trung đoàn 48, Sư đoàn 390 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Thượng Tá Phạm Trí Đính - Phó Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 390, Quân đoàn 1 vui mừng, tự hào vì những chiến công của Đại đội 5 đang được kể lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau: “Bác Ất là một người chiến sĩ anh dũng kiên cường trong chiến đấu tham gia cùng với tổ 5 người để cắm cờ trên nóc tổng tham mưu. Ngày nay về với đời thường bác vẫn giữ được bản chất của người lính Cụ Hồ năm xưa, là người gần gũi, tình cảm. Những câu chuyện của bác truyền lại cho thế hệ chúng tôi hôm nay sẽ tiếp lửa để chúng tôi phát huy và quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.”

Sau giải phóng, Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48 đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cự binh Trần Đình Ất trở về, sống cuộc sống bình dị bên người bạn đời suốt bao năm đằng đẵng chờ đợi, lo toan cho gia đình, lúc ông còn ở chiến trường. Người cựu binh ấy vẫn luôn đau đáu hướng về đồng đội, những người đã cùng ông làm nên chiến thắng lịch sử 30/04/1975./.