Chiến dịch pay pa chô Thừa Thiên Huế hân noo ha pruốt c’moo 1975, nắc muy bh’nơơn ga mắc chr’nắp âng quân lâng đha nuôr hêê, nắc muy g’lúh zêl prúh bhrơợng ooy kế hoạch đương zêl cơnh t’mêê âng a rập. Xang 43 c’moo bơơn pa chô, tỉnh Thừa Thiên Huế âi vêy bấc râu t’bhlâng cốh pa dưr tr’mông tr’mêếh pr’ặt tr’nợt, zư đớc lâng pa dưr apêê chr’nắp văn hóa lâng truyền thống cách mạng grơơ k’rơ.

Tước nâu câi, t’coóh Nguyễn Huy Ngọc – bêl a hay nắc bhrợ Chính trị viên đơn vị Biệt động n’đắh Bắc thành phố Huế ta luôn hay tước muy cr’chăl grơơ nhool cóh apêê c’moo zêl prúh a rập Mỹ trông dấc k’tiếc k’ruung. T’coóh n’niên lâng dưr pậ cóh chr’val Hương Thái nâu câi nắc chr’val Hương Chữ, thị xã Hương Trà, ting bhrợ cách mạng bêl 18 c’’moo. C’moo 20 c’moo, t’coóh âi bhrợ Xã đội trưởng Xã đội Hương Thái, prúh a rập cóh zr’lụ trúih toor thành phố Huế. Tước c’moo 1971, t’coóh nắc Chính trị viên đội biệt động âng Thành đội Huế. Cóh chiến dịch pay pa chô Huế, C’bhúh biệt động âng t’coóh Ngọc bơơn k’đươi zêl prúh t’váih c’lâng dơơng âng bộ đội moọt ooy thành phố Huế. T’coóh Nguyễn Huy Ngọc, hay cớ: “Ha dum 19/3 /1975, a zi t’bhlâng nắc ng’cơnh choom prúh đợ clông phân chi zr’lụ Hương Sơ, poong An Hòa lâng Bốt Cảnh sát An Hòa. A zi bơơn mặt tước Ga An Hòa dâng 11 giờ ha dum lâng a zi moọt đăn trụ sở Hương Sơ nắc cắh bơơn lêy a rập tu plêêng k’năm lâng đh’lúc cơợng, nắc a cu pay p’lêê đèn tr’ang a cu dưr dzoọng lêy prang trụ sở, nắc 3 c’bhúh tập kích moọt, đhi noo k’rong pănh B40 lâng B41. Xa nul súng đh’âr prang zr’lụ cơnh đêếc, a rập zươi”.

  Đoọng bơơn pay pa chô Huế, nắc tơợp tơợ t’ngay 8/3/1975, quân hêê nắc tơợp zêl prúh g’lúh muy cóh vel bhươl, đồng bằng. Xang 18 t’ngay ha dum zêl prúh, tước 26/3/1975, tỉnh Thừa Thiên Huế bơơn pay pa chô zêng. T’coóh Nguyễn Hữu Hường, bêl ahay bhrợ Bí thư Huyện ủy Hương Trà, cóh chiến dịch pa chô Huế đoọng năl: “Ha dum t’ngay 23 ra diu 24 nắc zấp ngai gung dưr pay pa chô pa zêng Hương Trà. Ra diu 25 a zi đơơng âng bộ đội chủ lực âng quân khu đơớh moọt pa chô Huế. Bêl đêếc pa zêng c’bhúh âng a rập cóh Trị Thiên zêng rạch chô đoọng t’bhlâng zêl cốh Quảng Nam – Đà Nẵng, nắc crêê a hêê moọt túh đơớh pêê zươi”.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Thu- bêl ahay brhợ Tham mưu trưởng Quân khu Trị Thiên, k’đhơợng xay n’đắh Tây thành phố Huế đoọng năl: Cóh chiến dịch pay pa chô Huế quân lâng đha nuôr âi bhrợ tr’toọt g’roong k’rơ bhlâng âng a rập n’đắh Bắc, bhrợ bil hư kế hoạch “ zêl cha groong mâng đanh” âng a rập, chroi đoọng ooy bh’nơơn chiến dịch Huế - Đà Nẵng, brhợ t’váih pr’đơợ chiến thắng cóh chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, pa chô pa zêng miền Nam, pa zum k’tiếc k’ruung: “A zi pa chô Huế xang zấp ngai a rập xiêr ooy Thuận An lâng cửa Tư Hiền zêng crêê ahêê lêệng, bhrợ pa xrướt c’bhúh âng a rập cắh đoọng u moọt ooy Đà Nẵng bhrợ cứ điểm, brhợ đhị bha lâng cóh đêếc. Pr’đươi chiến dịch Huế- Đà Nẵng brhợ pr’đơợ cắh đoọng a rập pa zum muy ooy, chroi đoọng ha pa chô miền Nam”.

Xang 43 c’moo  bơơn pa chô, đảng bộ, chính quyền lâng đha nuôr tỉnh Thừa Thiên Huế âi bhrợ pa dưr vel đong ting t’ngay ting dưr k’rơ. Pr’dưr pr’dzoọng đô thị, vel bhươl cắh đhêy tr’xăl t’mêê. Pr’đợợ tr’mông tr’mêếh tr’xăl ting c’lâng dịch vụ, công nghiệp, nông nghiệp. C’bhúh hạ tầng bơơn k’rong bhrợ mr’cơnh, p’têệt bhlưa văn hóa lâng du lịch, bhlưa zư đớc lâng pa dưr, ting bhr’dzang moon ghít nắc đô thị du lịch văn minh, liêm t’viêng áih. T’coóh Nguyễn Văn Cao, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đoọng năl: tỉnh xoọc k’rong t’đang tr’pấh záp râu pr’đơợ đoọng k’rong bhrợ k’rơ kinh tế, k’rong pa dưr ngành Du lịch dưr váih ngành kinh tế bha lâng: “A zi vêy xay trúih  đhị tước xoọc đâu a zi âi bhrợ pa dưr xang bộ phim xay trúih ooy c’kir lâng bấc c’léh du lịch bha lâng vêy bơơn xay trúih p’cắh đhị bhuông păr. K’noọ tước a zi pa chắp lêy ng’cơnh choom vêy bấc bh’nơơn du lịch đoọng t’mooi tước bấc lấh mơ lâng công xoọc p’too moon apêê đong k’rong bhrợ liêm xang apêê zr’lụ du lịch, apêê khách sạn cao cấp đoọng bhrợ t’váih pr’đơợ liêm buôn ha t’mooi, tu t’mooi kiêng tước nắc choom zấp prang bh’nơơn”./.

Hồi ức của những cự binh tham gia chiến dịch giải phóng Huế

                   PV Lê Hiếu/VOV miền Trung

Chiến dịch giải phóng Thừa Thiên-Huế mùa xuân năm 1975, là một thắng lợi vang dội của quân và dân ta, là một đòn phủ đầu chí mạng giáng vào kế hoạch phòng ngự co cụm chiến lược mới của địch. Sau 43 năm giải phóng, tỉnh Thừa Thiên-Huế đã có nhiều nỗ lực trong  phát triển kinh tế xã hội, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá và truyền thống cách mạng vẻ vang.  

Đến bây giờ, ông Nguyễn Huy Ngọc- nguyên Chính trị viên đơn vị Biệt động cánh Bắc thành phố Huế luôn nhớ về một thời oanh liệt trong những năm chống Mỹ cứu nước. Ông sinh ra và lớn lên ở xã Hương Thái nay là xã Hương Chữ, thị xã Hương Trà, theo cách mạng lúc 18 tuổi. Năm 20 tuổi, ông đã là Xã đội trưởng Xã đội Hương Thái, đánh địch ở vùng ven thành phố Huế. Đến năm 1971, ông là Chính trị viên đội biệt động của Thành đội Huế. Trong chiến dịch giải phóng Huế, Đội biệt động của ông Ngọc được giao nhiệm vụ đánh mở đường đưa bộ đội tiến vào thành phố Huế. Ông Nguyễn Huy Ngọc, nhớ lại: “Đêm 19-3 năm 1975, chúng tôi hạ quyết tâm là phải đánh cho được phân chi khu Hương Sơ, cầu An Hòa và bốt Cảnh sát An Hòa. Chúng tôi tiếp cận về tại Ga An Hòa khoảng 11 giờ đêm và chúng tôi vào gần trụ sở Hương Sơ thì không phát hiện mục tiêu  bởi vì trời tối và sương đêm dày đặc thì tôi lấy quả đèn sáng tui thụt lên thấy cả trụ sở vậy  thì 3 tổ cũng tập kích vào, anh em tập trung bắn B40 và B41. Tiếng súng nổ rền cả khu vực như vậy, địch tê liệt”.

Để giải phóng Huế, bắt đầu từ ngày 8-3-1975, quân ta bắt đầu tấn công đợt một ở nông thôn, đồng bằng. Sau 18 ngày đêm chiến đấu, đến 26/3/1975, tỉnh Thừa Thiên-Huế được hoàn toàn giải phóng. Ông Nguyễn Hữu Hường, nguyên Bí thư Huyện ủy Hương Trà, trong chiến dịch giải phóng Huế cho hay: “Tối ngày 23 sáng 24 là quần chúng nổi dậy giải phóng toàn bộ Hương Trà. Sáng 25 chúng tôi đưa bộ đội chủ lực của quân khu thần tốc vào giải phóng Huế. Khi đó toàn bộ lực lượng của địch ở Trị Thiên nó định rút vô để tăng cường cho Quảng Nam-Đà Nẵng thì bị mình thọc vô mình đánh cái làm hắn tan rã”.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Thu- nguyên Tham mưu trưởng Quân khu Trị Thiên, chỉ huy cánh phía Tây thành phố Huế cho biết: Trong  chiến dịch giải phóng Huế quân và dân ta đã đập tan tấm lá chắn mạnh nhất của địch ở phía Bắc, làm thất bại kế hoạch “Phòng ngự co cụm chiến lược” của địch, góp phần quyết định vào thắng lợi chiến dịch Huế-Đà Nẵng, tạo đà chiến thắng trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc: “Mình giải phóng Huế xong tất cả địch xuống Thuận An và cửa Tư Hiền bị ta tiêu diệt, cắt tất cả lực lượng của địch không cho nó vào cùng với Đà Nẵng làm cứ điểm, làm điểm chốt ở đó. Tác dụng chiến dịch Huế-Đà Nẵng làm đòn bẫy không cho địch co cụm lại, góp phần cho giải phóng miền nam nữa”.

Sau 43 năm giải phóng, đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Thừa Thiên huế đã xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Bộ mặt đô thị, nông thôn không ngừng đổi mới. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng dịch vụ, công nghiệp, nông nghiệp. Kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, gắn kết giữa văn hóa với du lịch, giữa bảo tồn và phát triển, từng bước khẳng định là đô thị du lịch văn minh, thân thiện, xanh sạch đẹp. Ông Nguyễn Văn Cao, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế cho hay: tỉnh đang tập trung thu hút nguồn lực để đẩy mạnh đầu tư phát triển kinh tế, tập trung phát triển ngành Du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn: “Chúng tôi sẽ quảng bá điểm đến hiện nay chúng tôi đã xây dựng xong bộ phim giới thiệu về di sản và những nét du lịch chính sẽ được quảng bá trên máy bay. Sắp tới chúng tôi phải tính làm sao cho có nhiều sản phẩm du lịch để du  khách đến nhiều hơn và cũng đang vận động các nhà đầu tư hoàn thiệm các khu du lịch, các khách sạn cao cấp để tạo điều kiện thuận lợi cho du khách, bởi vì du khách muốn đến thì phải có đầy đủ sản phẩm”./.