Bh’rợ bhrợ têng Bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê âi bơơn nhà trường bhrợ têng tơợ k’noọ 20 c’moo đâu, tr’xăl muy c’moo nắc bhiệc bhan cha ha roo t’mêê ting đhr’niêng âng muy c’bhúh acoon ma nứih. C’moo đâu nắc Bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê âng ma nứih Cơ Tu. Nâu đoo nắc bh’rợ zooi đoọng apêê a đhi học sinh năl ghít lấh ooy truyền thống văn hóa acoon cóh đay.

Tơợ k’noọ muy c’xêê ha nua, thầy lâng trò trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam tr’vâng bh’rợ pa choom pr;hát pr’múa, ra văng zấp râu đoọng ha bhiệc bhan t’ty “ Cha ha roo t’mêê” âng ma nứih Cơ Tu. Bhiệc bhan buôn bơơn nhà trường bhrợ têng zấp c’moo crêê bêl t’ngay c’xêê cha ha roo t’mêê âng apêê vel bhươl acoon cóh cóh tỉnh. Bêl ahay, Bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê cóh trường bhrợ têng za zum, choom năl nắc nắc vêy zêng 10 c’bhúh acoon cóh-  ma mơ lâng c’bhúh  học sinh âng 10 acoon cóh cóh tỉnh. Nâu câi, nắc muy c’moo ting bhrợ bhiệc cha ha roo t’mêê ting đhr’niêng âng muy c’bhúh a coon cóh, c’moo ahay nắc âng ma nứih Xê Đăng, ha dợ c’moo đâu nắc bhrợ ting đhr’niêng cha ha roo t’mêê âng ma nứih Cơ Tu.

Bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê bơơn bhrợ têng âi la lua dưr váih nắc t’ngay bhiệc bhan cơnh lâng 466 ađhi học sinh âng lấh 10 c’bhúh acoon cóh âng trường. Đhị đêếc lấh muy pâng nắc học sinh ma nứih Cơ Tu.  Moọt Bhiệc bhan, prang tang trường dưr đơơr đh’riêng g’roóh c’peng, prá c’chăng, đơơr xa nul n’táp têy âng apêê đương lêy bấc ngai ting pấh ch’ớh cr’chụt, tr’glụ, a k’pị mắt lướt m’bhí gọ a bhị. N’đăh acoon c’lâng mật ooy đong cha cha âng trường nắc r’rộ r’răm lâh mơ apêê đương lêy bấc ngai tr’thi z’zêệ, ơ úh pa bhrợ bấc ch’na đh’nắh crêê cơnh âng ma nứih acoon cóh: cớnh tr’thi cuột a vị cuốt, hor a vị, bóh lêệ, zrá zi rá… phr’phoong nắ đha hum âng đha hum bhiệc bhan, âng zr’lụ crâng ca coong! R’vai âng bhiệc bhan cha ha roo t’mêê cóh vel bhươl ch’ngai bha dắh âi bơơn chô âng đớc đhị crloọng trường.

N’đhơ nắc zr’lụ ặt bệch lâng tang trường, n’đhơ nắc n’đắh hoong đong cha cha âng trường, zấp ooy công bơơn lêy r’rộ r’răm, xu blu  bhưng ang pr’hoọm xa nập âng lấh 10 acoon cóh. Apêê ađhi pa bhlâng bhui har đương kía t’ngay bhiệc bhan n’nâu:

- C’moo đâu nắc c’moo g’lúh 2 acu bơơn ting pấh bhiệc bhan n’nâu. Đhị záp c’moo nắc vêy muy cơnh pr’hay, vêy muy cơnh bhrợ têng. C’moo ahay nắc a zi t’mêê moọt học tu cơnh đêếc cắh lấh choom bhrợ cuốt, hor a vị. c’moo đâu nắc p’rơơm liêm choom lấh.

- Khối 12 moon za zum nắc đoo g’lúh x’ría bơơn ting pấh bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê cóh đhr’nong đong za zum n’nâu. Lâng nâu đoo nắc đợ râu cắh choom ha vil bhlâng. Đhị bhiệc bhan n’nâu, a cu bơơn năl bấc râu đhr’niêng cr’bưn, văn hóa liêm pr’hay âng Cơ Tu công cơnh apêê đhi noo acoon cóh n’lơơng.

- C’moo đâu acu t’mêệt moọt học cóh đâu lâng nâu đoo nắc g’lúh tr’nơợp a cu bơơn ting pấh bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê ga mắc cơnh đâu. Acu lêy Bhiệc bhan cóh đâu mr’cơnh cóh đong âh, vêy tân tung, da dặ, hát pr’hát acoon cóh tr’thi zệ úh ch’na pr’dzăm…

N’đhơ, c’moo đâu nhà trường bhrợ têng bhiệc bhan cha ha roo t’mêê ting cơnh đhr’niêng âng acoon cóh Cơ Tu, n’đhơ cơnh đêếc zấp ngai apêê ađhi âng acoon cóh n’lơơng công zêng bhui har mr’hall mr’dzăng. Nâu đoo cắh muy nắc bêl đoọng apêê ađhi chơớc năl râu liêm pr’hay đhị văn hoá acoon cóh Cơtu đhị bhiệc bhan cơnh xa nập, ch’na đh’nắh a năm, nắc dzợ t’xay t’trúih văn hoá âng apêê acoon cóh n’lơơng.

Thầy giáo Phạm Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam, Trưởng Ban Bhrợ têng bhiệc bhan xay moon, bhiệc bhan n’nâu cắh muy nắc bh’rợ tr’nêng la lêếh đơơng âng râu liêm pr’hay  âng nhà trường, đhị vêy rúp học sinh âng bấc đhi noo acoon cóh  học tập, bhui har, pr’choom tr’moóh, nắc dzợ bhrợ đoọng ha pêê ađhi doó lấh hay đong, ma năl cr’er ma mơ lâng ặt tợt đh’rứah liêm crêê lâng nhà trường, thầy cô, pr’zớc chr’ớh. Pa bhlâng nắc p’too moon loom năl lêy chắp văn hóa cóh zấp apêê a đhi học sinh. Thầy giáo Phạm Hùng moon: “Cơnh lâng Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam, lấh bh;rợ học văn hóa, băn par apêê a đhi, nhà trường công bhrợ bấc bh’rợ pa too pa choom. Cóh đêếc, bh’rợ pa t’moo pa dưr loom zư đớc, pa dưr chrnắp văn hóa ty đanh âng đha nuôr acoon cóh bơơn nhà trường k’rang tước. Bhrợ têng Bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê đoọng ha pêê ađhi nắc muy bh’rợ ba bi moon. Đhị đâu, chroi đoọng bhrợ pa đhép z’hai ma mông, bhrợ k’rơ bh’rợ bhrợ pa dưr trường học liêm ta níh – học sinh bhriêl choom; bhrợ t’váih râu bhui har cóh apêê a đhi lâng zooi apêê ađhi bh’rợ học tập lâng pa đhép liêm choom lấh.”

Bhiệc bhan Cha ha roo t’mêê âi pa cắh râu liêm pr’hay la lay âng đha nuôr Cơ Tu moon la lay lâng apêê acoon cóh tỉnh Quảng Nam moon za zum tơợ ch’na dhd’nắh tước xa nập xập, tơợ xa nul ching cha gâr tước tân tung da dặ…. Đhị đh’rôông óih j’jộ, muy đhiêr  ting bhứah a năm, têy cr’đhợơng têy, dzung bh’dzang đh’rứah ting xa nul ching cha gâr âng thầy lâng trò Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam bh’nhăn bhrợ ha bhiệc bhan r’rộ r’răm pr’hay pr’hươn, bơơn xơợng râu ặt ma mông liêm pr’hay, hơnh đoọng ha vel đong bơơn hân noo lâng nhà trường muy c’moo học t’mêê vêy bấc bh’nơơn t’mêê./.

Trường PTDTNT Quảng Nam:

Tưng bừng lễ hội ăn mừng lúa mới

 ( Alăng Lợi)

Hàng năm, cứ đến tháng 10, 11 dương lịch, đồng bào các dân tộc Cơ Tu, Xê Đăng, Ca Dong, Cor, Giẻ - Triêng…phía tây tỉnh Quảng Nam lại rộn ràng chuẩn bị Lễ hội Mừng lúa mới. Trong không khí vào mùa, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú (PTDTNT) tỉnh Quảng Nam cũng tổ chức Lễ Mừng lúa mới để học sinh tham gia. Việc phục dựng lễ Mừng lúa mới đã được nhà trường tổ chức từ gần 20 năm nay, luân phiên mỗi năm là lễ ăn mừng lúa mới của một dân tộc. Năm nay là lễ ăn mừng lúa mới của dân tộc Cơ Tu. Đây là hoạt động giúp các em học sinh hiểu rõ hơn truyền thống văn hóa của dân tộc mình.

Từ mấy tuần nay, thầy và trò trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam bận rộn tập luyện, chuẩn bị cho lễ hội truyền thống  “ Mừng lúa mới” của người Cơ Tu. Lễ hội thường được nhà trường tổ chức hàng năm đúng dịp mừng lúa mới ở các bản làng dân tộc thiểu số trong tỉnh. Trước đây, Lễ ăn mừng lúa mới ở trường tổ chức theo kiểu tổng hợp, nghĩa là bao gồm đủ 10 dân tộc - tương ứng với thành phần học sinh là 10 dân tộc thiểu số trong tỉnh. Bây giờ, mỗi năm làm Lễ mừng lúa mới của một dân tộc, năm ngoái là dân tộc Xê Đăng, còn năm nay là Lễ Mừng lúa mới của dân tộc Cơ Tu.

Lễ hội Mừng lúa mới được tổ chức đã trở thành ngày hội thật sự đối với 466 em học sinh  của hơn 10 dân tộc của trường. Trong đó hơn một nửa là học sinh dân tộc Cơ Tu. Vào hội, cả sân trường vang lên những tiếng hò, reo, tiếng vỗ tay cổ vũ, động viên các vận động viên tham gia trò chơi dân gian như đẩy gậy, kéo co, đập niêu. Một góc của sân trường là nơi chế biến các món ăn đặc trưng của dân tộc: bánh cuốt, nướng cơm lam, thịt nướng ống … Không khí lễ hội ăn mừng lúa mới ở những bản làng xa xôi đã được “đưa về” ngay trong khuôn viên nhà trường.

Cả khu nội trú và sân trường, đâu đâu cũng thấy không khí nhộn nhịp, vui tươi, rực rỡ sắc màu trang phục của hơn 10 dân tộc. Các em học sinh rất háo hứng, chào đón ngày hội truyền thống này.

-  Năm nay là năm thứ hai được tham gia lễ hội này. Qua mỗi năm không khí mỗi khác, có những trải nghiệm nhiều hơn. Năm ngoái, bọn em là học sinh đầu cấp nên rất vụng về trong khâu gói bánh, nướng thịt và trình bày ẩm thực. Năm nay có lẽ sẽ tốt hơn nhiều.

- Khối 12 nói chung có lẽ đây là lần cuối cùng được tham gia lễ hội Mừng lúa mới trong mái nhà chung này.  Và có lẽ đây là những kỷ niệm khó quên nhất. Thông qua lễ hội này, em được học hỏi và biết thêm nhiều phong tục tập quán, văn hóa đặc sắc của Cơ Tu cũng như các dân tộc anh em khác.

- Năm nay em mới nhập học tại trường và đây là lần đâu tiên em được chứng kiến tổ chức lễ hội ăn mừng lúa mới to như thế này.  Em thấy không khí lễ hội giống như trên quê vậy, cũng tân tung da dặ, hát dân ca, thi ẩm thực…

Mặc dù, năm nay nhà trường tổ chức lễ hội ăn mừng lúa mới theo phong tục  truyền thống của dân tộc Cơ Tu, nhưng  tất cả các em thuộc dân tộc khác cũng đều vui mừng, háo hức. Đây không chỉ là dịp để các em tìm hiểu nét đặc sắc trong văn hóa dân tộc Cơ Tu thông qua lễ hội, trang phục hay cách chế biến các món ăn Cơ Tu mà còn là dịp giao lưu văn hóa các dân tộc.

Thầy giáo Phạm Hùng, Phó Hiệu trưởng trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội chia sẻ, lễ hội này không chỉ là hoạt động ngoại khóa mang đậm sắc thái của nhà trường, nơi có đông học sinh của nhiều dân tộc anh em cùng học tập, vui chơi, rèn luyện mà còn giúp các em vơi đi nỗi nhớ nhà, yêu thương và gắn bó với nhà trường, thầy cô, bạn bè hơn. Đặc biệt giáo dục ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa trong mỗi em học sinh. Thầy giáo Phạm Hùng nói: “Đối với với Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam, ngoài việc dạy học văn hóa, nuôi dạy các em, nhà trường cũng tổ chức nhiều hoạt động giáo dục. Trong đó, hoạt động giáo dục ý thức giữ gìn, phát huy và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số nhà trường luôn quan tâm. Tổ chức Lễ hội Mừng lúa mới cho các em học sinh là một điển hình. Qua đây, góp phần rèn luyện kỹ năng sống, đẩy mạnh hoạt động xây dựng trường học thân thiện- học sinh tích cực; tạo không khí vui tươi phấn khởi trong đời sống nội trú và giúp cho các em việc học tập rèn luyện kỹ năng sống tốt hơn.”

Lễ hội Mừng lúa mới đã thể hiện được nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Cơ Tu nói riêng và các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Nam nói chung từ ẩm thực đến trang phục truyền thống, từ nghệ thuật trống chiêng đến dân ca dân vũ,.…  Bên ánh lửa bập bùng, một vòng tròn càng lúc càng lớn, tay nắm chặt tay, chân bước đều theo nhịp trống chiêng của thầy và trò Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam càng làm cho lễ hội thêm tưng bừng, ngập tràn không khí yêu thương, phấn khởi, mừng cho quê hương được mùa và nhà trường một năm học mới có nhiều thành tích mới./.