Nâu đoo nắc g’lúh 7, bh’rợ prá xay p’niên k’tứi thành phố Hà Nội vêy ta bhrợ têng đoọng pa dưr quyền ting pấh âng apêê a đhi k’tứi. Lâng pr’đớc: Tu pr’ắt tr’mông liêm crêê đoọng ha p’niên k’tứi, bh’rợ prá xay c’moo đâu vêy ting pấh âng 120 ađhi k’tứi, p’cắh mặt đoọng ha 1,8 ức p’niên đhị zr’lụ thành phố. Apêê ađhi cắh muy bơơn ting pấh ooy bh’rợ văn nghệ, bơơn xay moon bh’rợ học tập, ắt tớt, bơơn prá xay pazêng xa nay bh’rợ âng đay k’rang ting n’nắc nắc dzợ bơơn xay moon rau cr’noọ cr’niêng, rau rơơm kiêng âng đay lâng apêê t’coóh xa nay zập cấp, a pêê ngành ooy pazêng rau xa nay bh’rợ âng apêê ađhi k’rang tước. A đhi Trần Thu Yến, học sinh lớp 8, trường Trung học cơ sở chr’val Thọ Xuân, chr’hoong Đan Phượng lâng ađhi Vương Hà Trang, học sinh lớp 8, trường Trung học cơ sở Lưu Hoàng, chr’hoong Ứng Hoà, thành phố Hà Nội prá: “Acu bhui har pa bhlâng. Nâu đoo nắc g’lúh tr’nơớp acu bơơn ting pấh bh’rợ prá xay bh’rợ p’niên k’tứi – đhị zr’lụ cha ớh liêm crêê đoọng ha p’niên k’tứi. Lâng tước ooy đâu nắc acu dzợ bơơn ting pấh bấc pa bhlang bh’rợ liêm crêê, bơơn prá xay pazêng rau xa nay tước ooy apêê ava t’coóh xa nay lâng bơơn xơợng pazêng rau p’rá xa nay xay moon ooy rau âng đay kiêng xơợng, nắc cóh loom đay bhui har, doọ dzợ k’noọ bấc đoọng yêm têêm lấh mơ nắc ađay nắc p’niên k’tứi vêy bấc manuýh zư lêy ađay”.

“Nắc tơợ t’ngay nua tước nâu cơy, azi bơơn ting pấh bấc bh’rợ tr’nêng. Pr’hay pa bhlâng nắc bh’rợ prá xay ooy bh’rợ ng’bơơn xay moon, bơơn xay p’cắh cr’noọ cr’niêng âng đay lâng apêê pr’zớc, bơơn ting pấh pazêng tiết mục văn nghệ lâng ting pấh prá xay. Tước ooy đâu lâng cu nắc cơnh muy tang cha ớh, nắc ađoo công zup zooi ha cu bơơn lêy n’năl bấc lấh mơ ooy rau zư lêy âng apêê ava t’coóh xa nay ha p’niên k’tứi cơnh xoọc đâu lâng acu rơơm kiêng cóh ha y chroo nắc bơơn đợ rau k’rang bấc lấh mơ dzợ tơợ apêê ava t’coóh xa nay”.

Đhị bh’rợ prá xay, bấc rau xa nay vêy apêê ađhi k’rang, prá xay lâng ta moóh tước ooy apêê t’coóh xa nay âng apêê bộ, ngành ting pấh cơnh: K’conh k’căn nắc choom ting prá xay bấc ooy pr’ắt tr’mông la lay âng p’niên k’tứi? Bêl p’niên ta bhrợ lất ooy a chắc a zân, nắc apêê ađhi xay moon ooy cơ quan hân đoo lâng ngai đương zúp zooi apêê ađhi, pay bằng chứng đoọng ha apêê ađhi?Cắh cậ p’niên k’tứi choom tr’câl tr’bhlêy cóh môi trường mạng cắh lâng môi trường mạng cóh xoọc đâu xoọc váih bấc rau cắh liêm crêê, cơnh đêếc nắc apêê cơ quan chức năng zư lêy apêê ađhi cơnh ooy cóh môi trường mạng… Xa nay bh’rợ ta bhúch đhị cha ớh, sinh hoạt cộng đồng, pa bhlâng nắc cóh zr’lụ bhươl cr’noon lâng rau xa nay k’dua t’bhlâng học t’bấc bhrợ ha apêê ađhi cắh vêy cr’chăl bơơn cha ớh công nắc xa nay vêy bấc apêê ađhi xay moon. A đhi Doãn Văn Cường, học sinh lớp 8, trường Trung học cơ sở Trung Châu, chr’hoong Đan Phượng, Hà Nội prá xay: “XoỌc đâu vêy bấc rau cắh liêm crêê xoọc dưr váih, vêy bấc pr’zớc crêê ta g’lớc, vêy cơnh cậ nắc crêê ta bhrợ lất ooy a chắc a zân cóh pazêng trang mạng xã hội. Pazêng rau chr’ớh game lâng điện tử nắc bấc pa bhlâng lâng đợ hình ảnh tr’vey tr’poóh. Tu crêê tước âng pazêng chr’ớh game lâng rau crêê tước tơợ pazêng trang mạng xã hội nắc bấc apêê pr’zớc ha vil học hành, nắc dưr huông lấh mơ, cắh mặ zư lêy a đay vêy cơnh nắc bhrợ bh’rợ n’lất xa nay. Cơnh đêếc, tơợ rau cắh la lua dưr váih bh’rợ n’lất cóh rau la lua. Cơnh đêếc apêê ava t’coóh xa nay vêy đợ bh’rợ hân đoo đoọng zư lêy p’niên cóh môi trường mạng”?

Pr’căn Nguyễn Thị Nga, Phó cục Trưởng Cục p’niên k’tứi – Bộ Lao động Thương binh lâng Xã hội xay moon: xoọc đâu, Điều 54 Luật p’niên k’tứi lâng Nghị định 56, c’moo 2017 âng Chính phủ xay moon ghít pa bhlâng trách nhiệm âng pazêng n’đắh crêê tước cóh bh’rợ zư lêy p’niên k’tứi cóh môi trường mạng. Cóh đêếc, Nghị định 56 xay moon trách nhiệm âng Cơ quan k’đhơợng xay Nhà nước, trách nhiệm âng pr’loọng đong, doanh nghiệp xay moon đợ bh’rợ mạng. Bêl n’léh pazêng rau xa nay bh’rợ, hình ảnh cắh crêê ciưnh lâng lang p’niên k’tứi cóh môi trường mạng nắc apêê doanh nghiệp ting pấh bhrợ dịch vụ vêy trách nhiệm pay lơi, t’bil lơi, vêy cơnh cậ nắc pa liêm ha dang pazêng xa nay n’nắc nắc cắh u crêê cơnh. Ooy trách nhiệm âng Cục p’niên k’tứi, pr’căn Nguyễn Thị Nga prá: “Cục p’niên k’tứi xoỌc pazum đh’rứah lâng pazêng c’bhúh bhrợ têng muy bêệ app, đoọng tơợ pazêng xa nay âng a ngắh a dêy lêy bêl k’coon ting mót ooy môi trường mạng ha dzợ váih rau cắh liêm crêê, cắh ơy vêy ta zư lêy nắc Tổng Đài 11 – lấh ooy bh’rợ đương pa choom, ta ơơi pa chô pazêng rau ta moóh đoọng ha p’niên k’tứi tơợ c’lâng điện thoại… nắc tơợ nâu cơy tước x’rịa c’moo lâng tước tr’nơớp c’moo 2019 pr’đươi app n’nắc nắc zúp zooi apêê a ngắh, a dêy prá xay trực tuyến lâng k’coon. Tơợ đêếc, xay moon đợ xa nay bh’rợ liêm crêê đoọng ha k’coon, đoọng k’coon bơơn ting pấh ooy môi trường mạng liêm crêê bhlâng”.

Zư lêy p’niên k’tứi doọ crêê lâng đhr’năng rau cắh liêm crêê nắc trách nhiệm âng pr’loọng đong, nhà trường lâng prang xã hội; bhrợ têng môi trường ắt mamông liêm crêê đoọng pazêng p’niên k’tứi bơơn dưr pậ banh; bhrợ đoọng ha p’niên t’béch g’lăng đoọng choom k’đhơợng lêy công nghệ số… nắc đợ xa nay k’rơ pa bhlâng vêy ta xay moon tơợ bh’rợ prá xay p’niên thành phố Hà Nội cóh c’moo đâu. Hân đhơ cơnh đêếc đoọng chô đơơng pr’ắt tr’mông liêm crêê đoọng ha p’niên k’tứi, bhrợ pazêng xa nay ta đang moon dưr váih cóh rau la lua, trách nhiệm nắc âng zập cha nắc ahêê./.

Vì cuộc sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em

   Hà Nam

  Trong 2 ngày 16 và 17/8, tại thủ đô Hà Nội diễn ra “Diễn đàn trẻ em thành phố Hà Nội năm 2018”. 10 thông điệp được đưa ra tại Diễn đàn. Trong đó, làm thế nào đề bảo vệ trẻ em khỏi bị xâm hại, bạo hành, bóc lột;  xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh để trẻ em được phát triển toàn diện, hay bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng tiếp tục là những vấn đề được nhiều em quan tâm, nêu ý kiến....

Đây là năm thứ 7 liên tiếp, Diễn đàn trẻ em thành phố Hà Nội được tổ chức nhằm thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em. Với chủ đề “Vì cuộc sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em”, Diễn đàn năm nay có sự tham gia của 120 em nhỏ, đại diện cho 1,8 triệu trẻ em trên địa bàn thành phố. Các em không chỉ được tham gia các hoạt động văn nghệ, được chia sẻ về quá trình học tập, rèn luyện, được thuyết trình các chủ đề mình quan tâm mà còn được bày tỏ ý kiến, mong muốn, nguyện vọng, kiến nghị của mình với lãnh đạo các cấp, các ngành về những vấn đề các em quan tâm. Em Trần Thu Yến, học sinh lớp 8, trường Trung học cơ sở xã Thọ Xuân, huyện Đan Phượng và em Vương Hà Trang, học sinh lớp 8, trường Trung học cơ sở Lưu Hoàng, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội bày tỏ:

“ Con thực sự rất vui. Đây là lần đầu tiên con được tham dự Diễn đàn trẻ em- sân chơi an toàn, lành mạnh, bổ ích dành cho trẻ em. Và đến đây con được tham gia rất nhiều hoạt động bổ ích, được thảo luận những câu hỏi đối với các bác lãnh đạo và được giải đáp nhứng thắc mắc của mình, thì trong lòng được giải tỏa những suy nghĩ để yên tâm hơn là mình là trẻ em thì có rất nhiều người bảo vệ mình”.

“Suốt từ hôm qua đến nay, bọn con được tham gia rất nhiều hoạt động. Ấn tượng nhất phải nói đến hoạt động được nói ra, được bày tỏ những suy nghĩ của mình với các bạn, được tham gia các tiết mục văn nghệ và tham gia thuyết trình. Đến đây đói với con như một sân chơi, nhưng nó cũng giúp con học hỏi và hiểu biết được nhiều hơn về sự bảo vệ của các bác lãnh đạo đối với trẻ em hiện nay và con mong muốn sau này sẽ nhận được sự quan tâm nhiều hơn, mọt cách sâu sắn hơn từ các bác lãnh đạo”.

Tại diễn đàn, nhiều vấn đề được các em quan tâm, nêu ý kiến và đặt câu hỏi đến đại diện lãnh đạo các bộ, ngành tham gia như: Cha mẹ có nên can thiệp sâu vào đời sống riêng tư của con trẻ hay không? Khi trẻ em bị xâm hại tình dục, các em sẽ phải trình báo với cơ quan nào và ai sẽ là người giúp đỡ, lấy lại công bằng cho các em? Hay trẻ em có được kinh doanh qua môi trường mạng hay không và môi trường mạng hiện nay đang tiềm ầm rất nhiều nguy cơ, vậy cơ quan chức năng sẽ bảo vệ các em như thế nào trên môi trường mạng....Vấn đề thiếu sân chơi, thiếu nơi sinh hoạt cộng đồng, nhất là ở vùng nông thôn và áp lực học hành khiến trẻ không có thời gian vui chơi, giải trí cũng được các em bày tỏ ý kiến. Em Doãn Văn Cường, học sinh lớp 8, trường Trung học cơ sở Trung Châu, huyện Đan Phượng, Hà Nội nêu ý kiến: “Hiện nay có rất nhiều mối nguy hiểm đang rình rập, có nhiều bạn đã bị lợi dụng, dụ dỗ, thậm chí có thể đã bị xâm hại tình dục qua các trang mạng xã hội. Các trò chơi game và điện tử thì tràn lan với những hình ảnh bạo lực. Do bị ảnh hưởng của các trò chơi game và ảnh hưởng của các trang mạng xã hội mà nhiều bạn đã quên đi việc học hành, tính tình thì hung hăng hơn, không thể làm chủ được bản thân hay đã trở thành tội phạm. Như vậy, từ thế giới ảo đã chuyển thành một tội ác của thế giới thực. Vậy các bác lãnh đạo có những biện pháp gì để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng?”

Bà Nguyễn Thị Nga, Phó cục Trưởng Cục Trẻ em- Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cho biết: hiện nay, Điều 54- Luật Trẻ em và Nghị định 56, năm 2017 của Chính phủ quy định rất rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Trong đó, Nghị định 56 quy định trách nhiệm của Cơ quan Quản lý Nhà nước, trách nhiệm của gia đình, của doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ mạng. Khi xuất hiện những thông tin, nội dung, hình ảnh không phù hợp với lứa tuổi trẻ em trên môi trường mạng thì các doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm gỡ bỏ, xóa bỏ, thậm chí là đăng cải chính nếu những thông tin đó không phù hợp. Về trách nhiệm của Cục Trẻ em, bà Nguyễn Thị Nga cho biết: “Cục trẻ em đang phối hợp với các tổ chức thiết kế một cái app, để thông qua các thông tin các cô chú nhận được khi các con tham gia vào môi trường mạng mà không được an toàn, chưa được bảo vệ thì Tổng Đài 111- ngoài chức năng tư vấn, trả lời cho các con qua điện thoại…thì từ nay đến cuối năm và đến đầu năm 2019 cái app đó sẽ giúp các cô chú giao tiếp trực tuyến với các con. Qua đó, đưa ra những tư vấn tốt nhất để cho các con, để các con có thể tham gia môi trường mạng một cách an toàn nhất”.

Bảo vệ trẻ em khỏi nạn xâm hại, bạo hành, bóc lột là trách nhiệm của gia đình, nhà trường và toàn xã hội; Xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh để mọi trẻ em được phát triển toàn diện; Giúp trẻ em thông minh, sáng suốt để có thể làm chủ công nghệ số…. là những thông điệp mạnh mẽ và rõ ràng tiếp tục được truyền đi từ Diễn đàn trẻ em thành phố Hà Nội năm nay. Song để mang lại “cuộc sống an toàn và lành mạnh cho trẻ em”, biến những thông điệp thành hiện thực, trách nhiệm thuộc về mỗi chúng ta./.