M’pâng c’xêê xang bêl bhrợ têng bh’rợ ăt la lay đhị Trường quân sự tỉnh Sơn La, chô ooy bhươl cr’noon, a noo Vàng A Sở đh’rưah lâng 10 cha năc manuyh n’lơơng coh cr’noon Sa Lai, chr’val Chiềng Xuân, chr’hoong Vân Hồ dzợ hay lâng chăp hơnh pa bhlâng lâng rau zup zooi crêê liêm âng apêê bộ đội. Coh zr’lụ ăt la lay zập t’ngay vêy apêê đoọng cha cha 3 chu coh muy t’ngay lâng zập pazêng rau pr’đươi chr’năp, cơnh xà phòng, dầu prăh a cọ, đác ộm… zập ngai công yêm loom, bhui har.

Anoo Sở xay moon, đoọng pazêng 11 cha năc manuyh tộ ăt la lay, y tế bhươl cr’noon Vàng A Páo ơy lươt xay moon, pa choom bâc pa bhlâng.

Tr’nơơp c’xêê 3 bêl đêêc ahay, bêl pazêng c’bhuh âng anoo Sở xoọc pa bhrợ coh Trung Quốc, xơợng pr’luh cr’ăy ting t’ngay trơơi boọ k’rơ, năc apêê anoo pr’zước chô coh c’lâng crâng. Bêl ăt xe đơơng âng ta mooi tơợ Lào Cai chô ooy Sơn La, Vàng A Páo ta đang điện ta mooh, n’jưah pa hêl, p’too pa choom zập ngai căh choom chô ooy bhươl cr’noon năc đoọng cán bộ đơơng âng ooy zr’lụ đoọng ăt la lay đương lêy c’rơ: “Lướt chô tơợ Lào Cai, ng’moon zazum zập ngai công k’rang bhlâng, năc anoo Páo moon ha zi, nâu cơy apêê anoo chô ooy bhươl cr’noon năc êêh rau azi dzơơng lêy năc đhiệp kiêng rau liêm crêê tước lâng bhươl cr’noon, lâng zập ngai. Êêh muy ahêê năc pazêng k’tiêc k’ruung n’lơơng công đoọng ăt la lay lâng đợ manuyh chô tơợ zr’lụ vêy pr’luh, tu cơnh đêêc năc đhi noo hêê t’bhlâng, ăt la lay xang năc chô, doọ rau rị vêy. Xơợng Páo xay moon cơnh đêêc năc pazêng azi mơ 10 cha năc lưch xơợng đươi, têêm loom ăt la lay mơ 14 t’ngay.”

Năc manuyh bhrợ têng bh’rợ y tế coh bhươl cr’noon bâc c’moo ơy, Vàng A Páo n’năl đợ rau k’pân âng đhanuôr Mông đay bêl xay moon tước ooy bh’rợ đoọng ăt la lay. Tu cơnh đêêc, k’zệt chu ta đang điện thoại ooy anoo Sở lâng zập ngai, Páo ta luôn xay moon ăt la lay năc đoọng đương lêy a năm, đoọng nhâm mâng rau liêm crêê ha bhươl cr’noon, êêh rau ta coop cơnh zập ngai k’noọ. Cơnh đêêc năc zập ngai n’năl lâng xơợng đươi: “Lêy apêê đoo chô tơợ Trung Quốc- zr’lụ vêy pr’luh năc acu xay moon ooy uỷ ban nhân dân chr’val bhrợ têng bh’rợ đoọng apêê đoo ăt la lay, căh đoọng apêê đoo chô ooy đong, vêy bh’rợ đoọng ăt la lay, ha dzợ đoọng apêê đoo chô ooy đong xang n’năc tước k’dua ăt la lay năc ng’lướt c’lâng ch’ngai pa bhlâng, xang n’năc tr’lum lâng bâc ngai năc bhrợ k’đhap ha bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy. Đhanuôr hêê năc căh bool ta đoọng ăt la lay cơnh đâu, tu cơnh đêêc năc đơp k’rang k’pân, năc acu đh’rưah lâng cán bộ chr’val, chr’hoong tước ooy zr’lụ ăt la lay đoọng p’too pa choom đhanuôr têêm loom ăt tợt la lay.”

Phó Giám đốc Trung tâm Y tế chr’hoong Vân Hồ, Nguyễn Quốc Tuấn xay moon ghit: Bh’rợ tr’nêng âng Páo bêl đêêc ahay năc đơơh loon, bêl n’năl đhanuôr coh bhươl cr’noon xoọc tơợ Trung Quốc chô, bêl vaih pr’luh cr’ăy Covid-19 k’rơ pa bhlâng, Páo đơợ ta đang điện ooy cấp m’piing. Lâh ooy rau đơơh hân âng chr’hoong, chr’val. Đoọng tr’đăn lâng đhanuôr năc vêy đợ apêê y tế bhươl cr’noon cơnh Páo pa bhrợ zâl cha groong pr’luh cơnh đêêc năc vêy đợ rau liêm choom: “Rau chr’năp bhlâng coh đâu năc đơơh ng’bơơn lêy coh tr’nơơp, tu ha dang muy cha năc crêê pr’luh cr’ăy covid chô ooy bhươl cr’noon năc đhr’năng trơơi boọ bâc pa bhlâng. Hân đhơ cơnh đêêc, ha dang ahêê đơơh zâl cha groong tơợ tr’nơơp năc tơợ bêl đhanuôr chô tơợ zr’lụ vêy pr’luh bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy công liêm choom bhlâng. Tơợ năc đoọng lêy apêê y tế bhươl cr’noon, pa bhlâng năc aconh a noo Páo năc chr’năp pa bhlâng đoọng zâl cha groong pr’luh cr’ăy tơợ tr’nơơp. Azi xay moon dal pa bhlâng xa nay bh’rợ âng Páo lâng haanh deh pa bhlâng.”

Lâh ooy bh’rợ tr’nêng ta luôn coh zập c’xêê năc ch’mêệt lêy dân số, n’năl đợ p’niên t’mêê n’niên, pân đil vêy a chăc k’đhap, zư lêy p’niên tơợ 1 tước 5 c’moo… xoọc đâu, t’ngay hân đoo y tế bhươl cr’noon Vàng A Páo công trơ vâng lâng bh’rợ xay moon, pa choom đhanuôr zâl cha groong pr’luh cr’ăy. Cr’noon Sa Lai vêy lâh 80 pr’loọng đong ăt coh trui acoon tọm đác, crâng k’coong, bêl pr’luh cr’ăy dưr vaih k’rơ pa bhlâng cơnh xoọc đâu, Páo căh k’pân zr’năh k’đhap năc đh’rưah lâng cán bộ chr’val, bhươl cr’noon lướt tước ooy pazêng pr’loọng đong đhanuôr đoọng xay moon p’too pa choom, n’jưah lêy pr’loọng đong hân đoo vêy manuyh lướt pa bhrợ ch’ngai đoọng ta đang điện p’too pa choom têêm loom ăt coh đêêc.

Hân đhơ đợ zên zup zooi ha y tế bhươl cr’noon mơ 200 r’bhâu dồng coh muy c’xêê, bâc bêl đợ zên n’nâu căh zập đoọng câl xăng xe, năc Páo dzợ bhrợ têng lưch loom lâng bh’rợ tr’nêng, lâng bhươl cr’noon, pazêng rau chroi đoọng âng anoo năc ơy ting zâl cha groong pr’luh cr’ăy, zư lêy c’rơ âng bhươl cr’noon./.

Vàng  A Páo bám bản chống dịch Covid-19

                                                                                                                                   Thanh Thủy

Trong thời điểm hàng chục cán bộ y tế thôn bản vùng cao Sơn La viết đơn xin nghỉ việc vì phụ cấp quá thấp chỉ có 200.000d/tháng không đủ trang trải cuộc sống, thì ở bản Sa Lai, xã Chiềng Xuân, huyện Vân Hồ,  Vàng A Páo vẫn cần mẫn bám bản, lặn lội đến từng nhà, rà từng người để tuyên truyền, hướng dẫn bà con phòng chống dịch bệnh Covid-19. Chính nhờ nắm chắc tình hình ở bản mà Vàng A Páo đã kịp thời báo cáo lên tỉnh đón được hàng chục người đi lao động từ Trung Quốc trở về vào khu cách ly tập trung, góp phần bước đầu  ngăn ngừa dịch bệnh tại tuyến cơ sở.

Nửa tháng sau khi hoàn thành nghĩa vụ cách ly tại Trường quân sự tỉnh Sơn La, trở về bản, anh Vàng A Sở cùng 10 người khác ở bản Sa Lai, xã Chiềng Xuân, huyện Vân Hồ vẫn luôn nhớ và cảm động trước sự chăm sóc nhiệt tình, chu đáo của các anh bộ đội. Ở khu cách ly mỗi ngày được phục vụ 3 bữa ăn và có đầy đủ đồ dùng sinh hoạt thiết yếu từ sà phòng, dầu gội, nước uống…ai cũng ấm cái bụng.

Anh Sở bảo, để cả đoàn 11 người yên tâm vào cách ly tập trung, y tế bản Vàng A Páo đã phải thuyết phục nhiều lắm.

Đầu tháng 3 vừa qua, khi cả nhóm anh Sở đang lao động thuê bên Trung Quốc, thấy dịch bệnh ngày càng lan rộng, nguy hiểm nên vội rủ nhau bỏ về theo đường tiểu ngạch. Lúc ngồi trên xe khách từ Lào Cai về Sơn La, Vàng A Páo gọi điện liên tục vừa hỏi thăm, vừa động viên, thuyết phục mọi người không về bản mà để cán bộ tỉnh đón và đưa vào khu cách ly theo dõi sức khỏe: “Đi từ Lào Cai về nói chung tất cả cũng lo lắm nhưng anh Páo nói với chúng tôi là, bây giờ mọi người về bản không phải các anh ghét bỏ mà chỉ muốn những điều tốt đẹp đến với bản, với mọi người. Không phải mỗi mình mà nước nào họ cũng cách ly với người đi từ vùng dịch về cả nên anh em mình cố gắng, cách ly xong là về, không có gì đâu. Nghe Páo nói thế thì tất cả 10 người chúng tôi đều đồng ý, yên tâm cách ly 14 ngày”

Là y tế bản đã nhiều năm nay, Vàng A Páo hiểu nỗi sợ hãi của bà con người Mông mình khi nói đến việc cách ly. Vì thế trong hàng chục cuộc điện thoại cho anh Sở và mọi người, Páo nhắc đi nhắc lại là cách ly để theo dõi thôi, để đảm bảo an toàn cho cả bản nữa, không phải bị bắt như mọi người nghĩ đâu. Thế rồi mọi người hiểu và chấp hành “Thấy mọi người đi về từ Trung Quốc- vùng đang có dịch về thì tôi cũng báo cáo với ủy ban xã luôn để có biện pháp cách ly luôn chứ để mọi người về đến nhà rồi mới cách ly thì phải đi một quãng đường rất xa rồi, lại tiếp xúc nhiều người thì gây khó khăn cho công tác phòng chống dịch. Bà con mình thì chưa bao giờ bị cách ly cả nên rất hoang mang, vì thế tôi cũng cùng cán bộ xã, huyện lên tận nơi cách ly để động viên bà con để ổn định tinh thần, yên tâm cách ly”

Phó Giám đốc Trung tâm y tế huyện Vân Hồ Nguyễn Quốc Tuấn khẳng định: Việc làm của Páo hôm đó rất kịp thời, khi biết người dân trong bản đang từ Trung Quốc về, giữa lúc dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, Páo đã nhanh trí gọi điện báo lên cấp trên. Ngoài sự sát sao của huyện, xã, để gần gũi đồng bào nhất thì phải có đội ngũ y tế thôn bản như Páo công tác phòng chống dịch mới hiệu quả được: “Cái quan trọng nhất ở đây là phát hiện bước đầu, bởi vì nếu chỉ một người có nhiễm covid trở về cộng đồng thì mức độ lây lan theo cấp số nhân sẽ rất nhanh. Tuy nhiên nếu chúng ta ngăn chặn được ngay từ đầu thì kể từ khi bà con đi từ vùng dịch về mà nắm được thì sẽ phòng chống dịch tốt nhất. Qua đó cho thấy rằng đội ngũ y tế thôn bản, nhất là như anh Páo đây là rất quan trọng để phòng chống dịch ngay bước đầu tiên. Chúng tôi đánh giá rất cao về sự nhiệt huyết của Páo và rất cảm ơn anh ấy”

Ngoài những công việc đều đặn hàng tháng là điều tra dân số, nắm tỷ lệ trẻ sinh, phụ nữ mang thai, quản lý trẻ em từ 1 đến 5 tuổi…giờ đây, ngày nào y tế bản Vàng A Páo cũng bận rộn với công tác tuyên truyền, hướng dẫn bà con phòng chống dịch bệnh. Bản Sa Lai có hơn 80 hộ nằm rải rác ở từng con suối, mé rừng, giữa lúc dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp, Páo đã không quản vất vả lặn lội qua những con đường đất trơn trượt cùng cán bộ xã, bản đến từng nhà vừa tuyên truyền vừa xem nhà nào có người đi lao động xa  để gọi điện dặn dò yên tâm ở lại địa phương sở tại.

Dù mức hỗ trợ cho y tế bản chỉ vẻn vẹn 200.000đ một tháng, nhiều khi số tiền này không đủ  để mua xăng xe, nhưng Páo vẫn gắn bó, trách nhiệm với công việc, với bản làng những mong góp phần sớm đẩy lùi dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đông./.