Cóh apêê t’ruíh lalăm, k’bhúh phóng viên Đài TNVN ăt đhị miền Trung ơy xay moon pazêng râu k’đháp k’ra cóh đhr’năng bhrợ têng pazêng bh’rợ âng k’tiếc k’ruung bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Nắc đoo bhiệc quy hoạch bươl, tân gơn. Apêê vel bhươl t’mêê k’nặ mr’cơnh. Bấc vel đong nắc ting t’pun bh’nơơn, pr’hân bhrợ têng, k’rong c’rơ đhanuôr lalấh bấc, bhrợ cắh yêm loom đhanuôr. Xang tước bhiệc apêê cán bộ bhrợ bhiệc cắh liêm ta níh bhrợ ha đhanuôr cắh tin đươi, bil loom đhanuôr… cóh cr’chăl ha y, cr’noọ bh’rợ nâu nắc dzợ t’váih mục tiêu tước c’moo 2020, lấh 50% đợ chr’val cóh prang k’tiếc k’ruung bơơn bhrợ  liêm xang vel bhươl t’mêê, bhrợ têng liêm xang kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội ting chuẩn vel bhươl t’mêê, pa dưr dal bh’nơơn pr’ắt tr’mông âng đhanuôr vel bhươl; bh’nơơn bh’rợ âng đhanuôr vel bhươl dzoóc lấh 2,5 chu t’ping lâng xoọc đâu. Pr’lứch t’nooi bh’ar xrắ: Vel bhươl t’mêê, k’rang k’uôl ty”

Tỉnh Quảng Ngãi xoọc vêy 21 chr’val truíh biển. Pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cóh đâu ắt đhị mức ếp bhlầng, cơ sở hạ tầng dzợ đhưr yếu. bhiệc bhrợ têng apêê tiêu chí vel bhươl t’mêê đhị pazêng zr’lụ nâu lalấh k’đháp k’ra. T’coóh Phạm Trường Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi xay moon:

            Tước nâu kêi, a zi nắc ơy vêy 1 chr’val đhị truíh biển a năm. Nắc đoo chr’val Phố Vinh zập pr’đợơ đoọng bơơn xay moon nắc vel bhươl t’mêê. Ha dợ apêê chr’val truíh toor biển lơơng pr’đợơ nâu lalấh k’đháp k’ra.

            Nâu đoo nắc cung đhr’năng za zưm đhị bấc vel đong. Báo cáo âng Văn phòng Điều phối TW cung xay moon râu ha dưr cắh liêm ma mơ bhlưa apêê zr’lụ lâng apêê tỉnh cóh prang k’tiếc k’ruung. Tỉnh Quảng Ngãi bấc c’moo đâu nắc ơy k’rong zập đắh c’rơ  đoọng ha 40 chr’val bhrợ têng liêm xang 19 tiêu chí vel bhươl t’mêê lâng zên k’rong bhrợ dâng 700 – 800 tỷ đồng. XoỌc đâu nắc dzợ k’nặ 200 chr’val lêy vêt râu k’rong bhrợ têng đoọng bhrợ têng liêm xang apêê tiêu chí đắh bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Cóh đếêc đợ chr’val nâu nắc k’rong đhị da ding k’coong, c’lâng k’tốch zr’nắh k’đháp, đhanuôr cắh vêy ắt k’rong muy đhị. Tu cơnh đếêc, bhiệc tệêm ngăn bhrợ cha âng đhanuôr ơy k’đháp, bh’rợ ta bil ha ul pa xiêr đha rựt ting zr’nắh k’đháp lấh mơ. T’coóh Đinh Văn Thu, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi k’đươi moon:

            Ha y nắc vêy bơr pêê râu xa nay lêy xay prá. Râu muy năc lâng 19 tieu chí vêy bơr pêê tiêu chí k’đháp đoọng bhrợ têng xang lâng pa đanh. Lêy ch’mếêt cớ lâng bhrợ têng loon đấh đắh zên bạc. ba bi cơnh pazêng tiêu chí đắh pa xiêr đha rựt, nắc đoo muy tiêu chí lalấh k’đháp k’ra, lâng c’rơ pa xiêr đha rựt c’moo đâu, đha rựt cớ đhị c’moo t’tun lâng pazêng c’moo t’tun dzợ nắc muy râu buôn dưr váih. Râu bơr nắc choom lêy ch’mếêt nắc tệêm ngăn cơ sở hạ tầng. c’moo đâu nắc a hêê mặ bhrợ têng cơ sở hạ tầng, ha dợ bhiệc hư zớch cơ sở hạ tầng xang vel bhươl t’mêê, lâng bhiệc zư lêy, pa liêm pa mâng nắc bil bấc zên bạc.

Râu muy dzợ nắc pr’đợơ âng apêê chr’val mơ dzợ đhị Quảng Nam k’rong đhị da ding k’coong. Tu cơnh đếêc bhiệc đoọng ta bil ha ul pa xiêr đha rựt đoọng ha pêê chr’val nâu nắc bơơn đắh pr’ắt tr’mông lâng tệêm ngăn đanh mâng, nắc râu k’đháp bhlầng lâng Quảng Nam.

Tợơ đhr’năng lalua đhị vel đong, t’coóh Phạm Quyền, Phó Chánh Văn phòng điều phối bhrợ têng vel bhươl t’mêê tỉnh Thừa Thiên Huế đoọng năl: đh’rứah lâng pazêng bh’nơơn ơy bơơn, bh’rợ bhrợ têng  vel bhươl t’mêê đhi tỉnh Thừa Thiên Huế dzợ lưm bấc râu k’đháp k’ra, pa bhlầng nắc đắh pa dưr bh’rợ tr’nêng đoọng pa dưr dal bh’nơơn, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt lâng môi  trường âng vel bhươl nắc râu lalấh k’đháp. Tợơ đanh a hay, cán bộ cơ sở bhrợ têng vel bhươl t’mêê nắc pa ghít đắh k’rong bhrợ hạ tầng, cắh lấh pa ghít tước bh’rợ bhrợ cha, pa dưr dal pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. Ting cơnh t’coóh Phạm Quyền, bhrợ têng vel bhươl t’mêê nắc lêy k’rong pa dưr dal bh’nơơn pr’ắt tr’mông âng đhanuôr vel bhươl:

Ha dang bhrợ têng vel bhươl t’mêê ha dợ pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cắh vêy ha dưr, ma nuýh đha rựt dzợ lưm bấc râu k’đháp k’ra nắc bhiệc bhrợ têng vel bhươl t’mêê cắh vêy âng chô chr’nắp râu rị. tu cơnh đếêc cóh cr’chăl ha y nắc lêy bh’rợ pa dưr c’rơ bhrợ cha nắc râu chr’nắp bhlầng, pa xiêr pr’loọng đong đha rựt đoọng n’jứah t’váih pr’đợơ c’rơ n’jứah bhrợ mục tiêu đoọng bhrợ têng đhậu bhứah lâng đanh mâng lấh.

Ơy bấc c’mnoo pa tệêt g’bọ lâng vel bhươl t’mêê, t’coóh Hồ Xuân Hùng, bêl a hay nắc bhrợ Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl, Cố vấn Ban xay moon TW đắh bhrợ têng vel bhươl t’mêê moon, nâu đoo nắc muy bh’rợ đanh đươnh ếh râu bh’rợ phong trào, ting cắh choom bhrợ cơnh “ acọ ruốih, xooi a mọ”

Lăm lăm nắc pa chô râu cắh ơy liêm đoọng pa xoọng pr’hân râu đhị dzợ đhưr. Râu bơr nắc pa liêm cơnh bhrợ têng, bhrợ têng đoọng liêm glặp lâng đhr’năng lalua. Râu pêê nắc xay moon đoọng zập ch’nắc năl nâu đoo nắc bh’rợ cách mạng đanh đươnh âng Đảng âng đhanuôr, cắh choom bhrợ têng pr’hân. A hêê tợơp bhrợ nắc kiêng đấh u xang, kiêng cơnh đâu, kiêng cơnh tốh. lêy pa nhâm loom bhrợ têng. Đhơ cơnh đếêc ếh râu pa nhâm đoọng bhrợ lalấh u đanh. Năl ghít cơnh bhrợ têng âng zập tổ chức, ch’nắc ma nuýh, zập pr’loọng đong, zập đoàn thể đoọng chớih pay zập bh’rợ đoọng liêm choom.

Bêl xay moon đắh bh’nơơn bhrợ têng vel bhươl t’mêê, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh, Trưởng ban xay moon bhiệc ơy k’đươi apêê vel đong cắh choom bhrợ têng lalấh mơ c’rơ âng đhanuôr; đh’rứah nắc k’đươi moon lâng Bộ tài chính lâng apêê vel đong nắc pa liêm đhr’năng k’rong c’rơ tợơ đhanuôr chroi đoọng ting cơnh tr’pác ma mơ, mr’cơnh. Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh k’đươi moon, lâng pazêng zr’lụ đha rựt, Nhà nước nắc lêy zúp zooi tước 95%, cắh choom k’rong đoọng ha đhanuôr chroi k’rong lalấh bấc cơnh cr’chăl a hay:

Xa nay nâu, a cu xay moon ơy bấc chu, ha dang cắh nắc dưr váih đhr’năng nâu, bhrợ cắh liêm ta níh, k’đháp ng’lêy, x’ría nắc đhanuôr apêê “k’pân” vel bhươl t’mêê nắc ting k’đháp lấh mơ. Tu k’dua cớ ha pêê, apêê cắh vêy nắc k’đháp bhlầng. pr’loọng đong đha rựt ha dợ k’dua đoọng 1 ức đồng nắc apêê tợơ bơơn zên nâu, bơr pêê ha riêng dzợ cắh vêy hâu moon tước zên k’ức. chr’val k’rong đoọng bhrợ têng liêm xang đấh nắc cung pa ghít lêy. Tỉnh cung đoọng zên bạc bhrợ têng.

Tước nâu kêi, pazêng apêê tỉnh, thành phố nắc ơy bhrợ têng liêm xang Đại hội Đảng bộ vel đong. Nghị quyết Đại hội âng apêê Đảng bộ vel đong zêng năl ghít, pa zay tước c’moo 2020 vêy 50% đợ chr’val bhrợ têng liêm xang vel bhươl t’mêê. Nâu đoo, lalua nắc chỉ tiêu k’đháp đoọng bhrợ têng liêm xang ha dợ cắh vêy c’rơ pa zay, pa zưm k’rơ âng prang xã hội,. đhơ cơnh đếêc, ha dang ting t’pun chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội ha dợ cắh lêy tợơ đhr’năng lalua âng vel đong đay đoọng k’rong c’rơ tợơ đhanuôr liêm choom nắc cung buôn váih râu cắh liêm cơnh cr’chăl a hay. Kinh nghiệm tợơ apêê k’tiếc k’ruung ha dưr cơnh Nhật Bản, Hàn Quốc đoọng lêy, apêê k’tiếc k’ruung nâu nắc lêy bil tợơ 50-70 c’moo nắc vêy choom bhrợ têng liêm xang vel bhươl t’mêê. Tu cơnh đếêc, a hêê cung lêy vêy cr’chăl zập đanh đoọng bhrợ têng cớ vel bhươl t’mêê Việt Nam./.