Dap tơợ bêl ma nưih boọ HIV bơơn năl g’luh tr’nơơp moot c’moo 1990, tươc c’moo 2020 Việt Nam âi vêy 30 c’moo âi đương zêl lâng pr’luh HIV/AIDS.

Ting Ths.Bs Nguyễn Hữu Hải, Phó Trưởng phòng Zư pa dưah HIV/AIDS, Cục Zêl lâng cha groong HIV/AIDS, xang 30 c’moo bơơn năl ma nưih boọ HIV, ma nưih boọ HIV tr’nơơp coh k’tiêc k’ruung hêê công dzợ bhreh k’rơ đươi vêy đươi dua liêm bh’rợ zư pa dưah. Xooc ma nưih pân đil n’nâu xooc ma mông, bhrợ bhiêc đhị TP.HCM lâng xooc zư pa dưah coh Bệnh viện Bệnh nhiệt đới thành phố.

Bơơn năl, ma nưih pân đil n’nâu crêê u trơơi tơợ k’dic k’noọ xay, bêl đoo 30 c’moo. Tơợ bêl bơơn năl boọ HIV, a đoo âi ting ch’mêêt lêy ta luôn lâng tươc c’moo 1997 a đoo năc tơơp ộm z’nươu zêl virus (ARV).

Ting BS Hải, muy pa chăp ch’mêêt lêy c’moo 2017 coh Thái Lan đoọng lêy, ha dang bơơn zư pa dưah ARV đơơh, ma nưih boọ HIV coh ruh 20 c’moo dzợ mă ma mông tươc 70-80 c’moo. Xa nay coh đâu năc ma nưih boọ HIV bơơn năl đơơh đhr’năng boọ âng đay lâng bơơn zư pa dưah đơơh, xơợng đươi zư pa dưah liêm ta nih năc c’moo ma mông âng a pêê đoo đăn cơnh ma nưih n’lơơng âh.

Coh lâh 10 c’moo ha nua, Việt Nam ta luôn bơơn 3 xiêr: Xiêr ooy đợ ma nưih boọ HIV, xiêr ooy đơợ apêê dzang AIDS lâng xiêr ooy đợ ma nưih căh ma mông crêê tươc HIV/AIDS; ch’mêêt lêy đợ boọ HIV coh đha nuôr n’dup 0,3%. Tơợ c’moo 2000 tươc đâu, Việt Nam âi dự phòng dâng 500.000 cha năc  doó crêê boọ HIV lâng 200.000 cha năc doó chêêt bil tu AIDS.

Công ting PGS.TS Hoàng Đình Cảnh, n’đhơ pr’luh HIV/AIDS coh đha nuôr năc cớ bơơn xiêr n’đhang đhr’năng dưr vaih k’đhap, dưr bâc coh muy bơr c’bhuh vêy đhr’năng dal (ăt tơt tr’kiêng căh ta nih, nghiện ma túy). Zâp c’moo Việt Nam công dzợ 10.000 cha năc crêê t’mêê cơnh lâng dâng 2.000 – 3.000 cha năc căh ma mông. Coh đêêc, đợ  apêê căh ma mông zêng ăt đhị c’bhuh pa bhlâng dzợ p’niên ( n’dup 30 cmoo).

Ha bu 16/11, Quốc hội âi ha lỵ lêy Luật bhrợ bhr’lậ, p’xoọng muy bơr điều âng Luật Zêl lâng cha groong HIV/AIDS, vêy pr’đươi xơợng đươi tơợ t’ngay 1/7/2021. Ting PGS.TS Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Zêl lâng cha groong HIV/AIDS, nâu đoo năc “ kỷ lục” g’luh tr’nơơp Quốc hội xơợng bhrợ ha lỵ lêy lâng ơơi đoọng coh muy g’luh; lâng 1 coh 3 Luật bơơn 100% đại biểu vêy măt ơơi đoọng. Cr’chăl tươc, zâp câp vêy thẩm quyền vêy xră pa gluh Nghị định âng Chính phủ, Quyết định âng Thủ tướng Chính phủ, Thông tư âng apêê Bộ lâng apêê tổ chức xay bhrợ, bhrợ k’rơ apêê bh’rợ zêl, cha groong HIV/AIDS, pa chăp tươc pa lưch pr’luh cr’ay AIDS đhị Việt Nam moot c’moo 2030.

Ting Cục Zêl lâng cha groong HIV/AIDS, Việt Nam xooc vêy dâng 230.000 ma nưih boọ HIV dzợ ma mông n’đhang năc đhêêng vêy 190.000 cha năc bơơn năl đhr’năng boọ HIV âng đay. Prang k’tiêc vêy 153.000 cha năc xooc zư pa dưah ARV. Nâu đoo năc z’nươu zêl virus vêy pr’đươi k’đhơợng pa xiêr râu pa dưr âng virus HIV. Ha dang bơơn ộm đơơh z’nươu, ta luôn lâng xơợng đươi liêm ta nih cr’đhơợng zư pa dưah, ma nưih ca ay vêy pa xiêr đhr’năng crêê boọ cr’ay bâc râu, pa xiêr râu chêêt bil.

Choom p’ghit bhlâng Việt Nam năc muy coh 4 k’tiêc k’ruung đh’rưah lâng Anh, Đức, Thụy Sỹ zư pa dưah ARV liêm choom bhlâng.

Việt Nam là 1 trong 4 nước

có chất lượng điều trị HIV/AIDS hàng đầu thế giới

                                                vov.vn

Việt Nam là 1 trong 4 nước gồm Đức, Thụy Sĩ, Anh điều trị ARV cho người nhiễm HIV/AIDS đạt chất lượng hàng đầu thế giới Nhân Ngày Quốc tế phòng chống HIV/AIDS (1/12) năm nay, mời bà con và các bạn cùng nhìn lại những dấu ấn trong công tác điều trị và phòng ngừa HIV/AIDS ở Việt Nam.

Kể từ khi người nhiễm HIV được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1990, đến năm 2020 Việt Nam đã có 30 năm chính thức ứng phó với dịch HIV/AIDS.

Theo Ths.Bs. Nguyễn Hữu Hải, Phó Trưởng phòng Điều trị HIV/AIDS, Cục Phòng chống HIV/AIDS, sau 30 năm phát hiện nhiễm HIV, người nhiễm HIV đầu tiên ở nước ta vẫn khỏe mạnh nhờ tuân thủ điều trị. Hiện người phụ nữ này đang sống, làm việc tại TP.HCM và đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới thành phố.

Được biết, người phụ nữ này bị lây HIV từ chồng sắp cưới, khi bà 30 tuổi. Từ khi phát hiện nhiễm HIV, bà được theo dõi định kỳ và đến năm 1997 bà bắt đầu uống thuốc kháng virus (ARV).

Theo BS Hải, một nghiên cứu năm 2017 ở Thái Lan cho thấy, nếu được điều trị ARV sớm, người nhiễm HIV ở tuổi 20 có thể sống đến 70-80 tuổi. Thông điệp ở đây là người nhiễm HIV biết được sớm tình trạng nhiễm của mình và được điều trị sớm, tuân thủ điều trị thì tuổi thọ của họ gần như người bình thường.

Trong hơn 10 năm qua, Việt Nam liên tục đạt 3 giảm: Giảm số người mới nhiễm HIV, giảm số chuyển sang AIDS và giảm số tử vong liên quan đến HIV/AIDS; kiểm soát tỉ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng dưới 0,3%. Từ năm 2000 đến nay, Việt Nam đã dự phòng cho khoảng 500.000 người không bị lây nhiễm HIV và 200.000 người không bị tử vong do AIDS.

Cũng theo PGS.TS Hoàng Đình Cảnh, mặc dù dịch HIV/AIDS trong cộng đồng tiếp tục giảm nhưng diễn biến phức tạp, gia tăng ở một số nhóm nguy cơ cao (quan hệ tình dục đồng giới nam MSM, nghiện chích ma tuý). Mỗi năm Việt Nam vẫn có 10.000 người mắc mới với khoảng 2.000 – 3.000 người tử vong. Trong đó, số trường hợp tử vong đều rơi vào nhóm tuổi rất trẻ (dưới 30 tuổi).  

Chiều 16/11, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống HIV/AIDS, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2021. Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS, đây là "kỷ lục" lần đầu tiên Quốc hội thực hiện xem xét và thông qua trong một kỳ; và là 1 trong 3 Luật được 100% đại biểu có mặt đồng ý thông qua. Thời gian tới, các cấp thẩm quyền sẽ ban hành các Nghị định của Chính phủ, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Thông tư của các Bộ, và tổ chức triển khai thực hiện, đẩy mạnh các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, hướng tới chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam vào năm 2030.

Theo Cục Phòng chống HIV/AIDS, Việt Nam hiện có khoảng 230.000 người nhiễm HIV còn sống nhưng chỉ có 190.000 người biết được tình trạng nhiễm HIV của mình. Cả nước có 153.000 bệnh nhân đang điều trị thuốc ARV. Đây là thuốc kháng virus có tác dụng ức chế sự phát triển của virus HIV. Nếu được uống thuốc sớm, liên tục và tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc điều trị, người bệnh sẽ giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội, giảm nguy cơ tử vong.

Đáng lưu ý Việt Nam là 1 trong 4 quốc gia cùng với Anh, Đức, Thụy Sĩ điều trị ARV đạt chất lượng hàng đầu thế giới. Cụ thể, số lượng bệnh nhân được điều trị ARV tăng nhanh qua các năm. Tính đến tháng 6/2020, cả nước có gần 150.000 bệnh nhân điều trị ARV, đạt trên 75%. Việc tuân thủ điều trị ARV sau 12 tháng đạt 88%. Tải lượng virus dưới ngưỡng ức chế đạt trên 96%, góp phần giảm lây nhiễm HIV trong cộng đồng./.