Acoon c’lâng lướt ooy cr’noon Tha –uôn, chr’hoong Sa- Nạm- xay, tỉnh A –ta-pư (Lào) đác ơy xrêết, n’léh ghít bấc ơl a bhị. Bơr n’đắh toor c’lâng, đong xang, n’loong n’cuông lứch ma c’lâm tr’đéh. Cr’noon vêy lấh 200 pr’loọng đong đhanuôr lâng 800 cha nắc manuýh ắt mamông, nắc crêê tước rau bil hư tu ha voóh bha nậ thuỷ điện. Đhanuôr cóh cr’noon xang bấc t’ngay ắt lâng đác túh nắc ma nhứh nhêên. Bấc ngai nắc đơớh hân ta pa dứah tu a chắc a zân cắh dzợ mặ ắt lâng đhr’năng môi trường nha nhự, ha ul cha. Đhị đâu, 1 bệnh viện vêy ta bhrợ đơớh hân âng apêê đơn vị âng lực lượng Quân khu 5 bhrợ têng đoọng zư lêy c’rơ ha đhanuôr k’tiếc k’ruung pr’zớc. Lấh 20 cán bộ, y sĩ, bác sỹ Bệnh viên Quân y 17, Đội Y học Dự phòng Quân khu 5 đh’rứah lâng 100 cán bộ, manuýh pa bhrợ vêy ta k’dua tơợ apêê đơn vị, cơnh: Công ty zr’ziêng Nam Lào, Đội pa bhrợ K53, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Kon Tum ta luôn đương pa bhrợ đhị pazêng zr’lụ crêê bil bal ngân, zúp zooi đhanuôr bhr’lậ rau bil hư xang tơợ bh’rợ ha voóh bha nậ thuỷ điện. Zr’nắh k’đháp pa bhlâng cóh pazêng bhươl cr’noon âng chr’hoong Sa- Nạm – xay cóh xoọc đâu nắc cắh zập đác ch’ngaách, môi trường nha nhự, pr’lúh cr’ăy dưr váih. Tước lum lêy đhanuôr cóh cr’noon Tha- uôn, Trung tướng Trần Quang Phương, Chính uỷ Quân khu 5 xay moon ghít, lâng cr’noỌ xa nay chr’nắp ga mắc bhlưa quân, đhanuôr 2 k’tiếc k’ruung, lực lượng vũ trang Quân khu 5 nắc đương zúp zooi đhanuôr, chính quyền chr’hoong Sa- Nạm – xay bhr’lậ rau bil hư tu bh’rợ ha voóh bha nậ thuỷ điện: “Xa nay âng Quân khu 5 nắc đoọng cớ lực lượng âng đay, bhrợ t’bhứah bệnh viện đoọng đương pa dứah đh’réh cr’ăy, trôông dzấc đhanuôr. Xoọc đâu, rau k’rang bhlâng nắc ha ul lâng jéh k’ăy. Ha ul nắc choom t’bil lơi nắc đhr’năng jéh k’ăy xang nong túh nắc bấc pa bhlâng. Đợ z’nươu tr’hau đươi dua đoọng pa dứah đh’réh cr’ăy ha đhanuôr bấc pa bhlâng, xay moon nắc vêy ting pấh zúp zooi âng bấc cấp, bấc ngành, âng k’tiếc k’ruung pr’zớc lâng âng hêê”.

Zập t’ngay, bệnh viện âng Quân khu 5 bhrợ têng cóh cr’noon Tha –uôn, chr’hoong Sa- Nạm-xay tỉnh A –ta-pư (Lào) đương pa dứah tơợ 200 tước 300 cha nắc. Tu bấc t’ngay ắt lâng đác nong đhậu, a bhị bấc, ta bhúch đác ch’ngáach nắc bấc đhanuôr crêê pr’lúh cr’ăy k’hir, k’ăy pa zruốh, đác cha dzung… Apêê bác sỹ Bệnh viện Quân y 17 z’lấh k’ha riêng km c’lâng đơơng âng z’nươu tr’hau vêy chr’nắp 150 ức đồng, zúp zooi đhanuôr pa dứah đh’réh cr’ăy. Apêê Y học Dự phòng Quân khu 5 bhrợ têng bh’rợ phun z’nươu lêệng c’chêết vi khuẩn đhị đhr’năng pậ bhưáh lấh 120 r’bhâu mét vuông; pa choom đhanuôr tấp lơi đợ bh’năn lấh chêết, pa liêm pa sạch môi trường g’đéch đhr’năng trơơi boọ pr’lúh cr’ăy. Pr’căn Chay Xa Mỏn, đhanuôr cr’noon Tha – uôn, chr’hoong Sa- Nạm- xay, tỉnh A-ta-pư (Lào) prá: “Bơr pêê t’ngay n’nâu azi zr’nắh xr’dô pa bhlâng tu bấc a bhị, bil lứch cr’van, pr’loọng đong cu pr’đoọng vêy Bộ đội Quân khu 5 Việt Nam pa dứah đh’réh cr’ăy. Chắp hơnh bấc pa bhlâng”.

Bh’rợ pazum bhrợ đh’rứah bhr’lậ rau bil hư tu ha voóh bha nậ điện bhrợ t’váih đhị Lào bhlưa lực lượng Quân khu 5 lâng Ban Chỉ huy Quân sự chr’hoong Sa- Nạm- Xay cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay nắc bhrợ pa dưr k’rơ lấh mơ xa nay bh’rợ chr’nắp ga mắc Việt – Lào. Cơ quan Ban Chỉ huy Quân sự chr’hoong Sa- Nạm- Xay xoọc đâu nắc zr’lụ đoọng ha lực lượng, pr’đươi lâng công nắc sở chỉ huy đoọng apêê đơn vị prá xay lâng mr’cơnh cr’noọ xa nay bh’rợ, xay moon pazêng c’bhúh lướt pa bhrợ, lướt tước ooy pazêng zr’lụ crêê bil hư đoọng chêếc lêy manuýh bil tíc, đơơng âng chr’na đha nắh, đác ộm lâng khám pa dứah đh’réh cr’ăy đoọng ha đhanuôr. Trung tá Bun –mi Say-ban-nha, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự chr’hoong Sa- Nạm- xay, tỉnh A –ta- pư (Lào) prá: “Cóh pazêng t’ngay ahay, apêê đơn vị Quân khu 5 pazum đh’rứah lâng zi chêếc lêy, trôông dzấc đoọng ha đhanuôr. Cóh đêếc, Công ty zr’ziêng Nam Lào 206 ơy bơơn trôông dzấc 32 cha nắc, apêê đơn vị ơy khám pa dứah đh’réh cr’ăy, đoọng z’nươu lâng đoọng chr’na đha nắh ha đhanuôr. Azi chắp hơnh pa bhlâng”.

Xoọc đâu, pleng cóh Nam Lào xoọc vêy boo. Pazêng c’lâng lướt ooy bấc bhươl cr’noon cắh choom lướt, a bhị. Cán bộ, chiến sỹ đh’rứah lâng apêê y, bác sỹ Bệnh viện Quân y 17, Quân khu 5 nắc dzợ t’bhlâng ắt cóh bhươl cr’noon, cha bếch đhị đêếc đoọng zúp zooi đhanuôr chr’hoong Sa- Nạm- xay đơớh nhâm mâng pr’ắt tr’mông. Cóh tr’nơớp, apêê quân y Quân khu 5 bhrợ bh’rợ phun z’nươu lêệng c’chêết vi trùng, vi khuẩn cóh đhăm ga mắc 120 r’bhâu mét vuông; pa liêm pa sạch k’nặ 80 khối đác đoọng đhanuôr Lào đươi dua. P’cắh mặt Bộ Tư lệnh Quân khu 5, Trung tướng Trần Quang Phương pay đoọng zên zúp zooi cóh tr’nơớp ha 5 pr’loọng đong đhanuôr crêê bil hư ngân, muy pr’loọng đong mơ 10 ức đồng; cher đoọng zên zúp zooi 150 ức đồng ha Ban Chỉ huy Quân sự chr’hoong Sa- Nạm- xay, Sư đoàn 5, bhươl cr’noon Tha –uôn lâng đoọng 50 ức đồng ha đhanuôr cr’noon Tha Uôn đơớh hân z’lấh zr’nắh k’đháp, nhâm mâng pr’ắt tr’mông./.

Nghĩa tình Việt- Lào sau sự cố vỡ đập thủy điện tại tỉnh A-ta-pư

Hoài Nam

Hơn 10 ngày sau sự cố vỡ đập thủy điện Xe Pien-Xe Namnoy, tại các vùng trọng điểm của huyện Sa-Nạm-xay, tỉnh A-ta-pư (Lào), cuộc sống người dân nơi đây gặp rất nhiều khó khăn. Bà con thiếu lương thực, thực phẩm, nước sạch, bệnh tật phát sinh… Được sự cho phép của Bộ Quốc phòng 2 nước, những ngày qua, lực lượng vũ trang Quân khu 5 phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh A-ta-pư triển khai nhiều hoạt động giúp dân khắc phục hậu quả sự cố vỡ đập.

Con đường vào bản Tha-uôn, huyện Sa-Nạm-xay tỉnh A-ta-pư (Lào) nước đã rút, lộ rõ lớp bùn non đặc quánh. Hai bên đường, nhà cửa, cây cối tiêu điều, xơ xác. Bản có hơn 200 hộ dân với 800 nhân khẩu, chịu tác động trực tiếp do vỡ đập thủy điện. Người dân trong bản sau nhiều ngày dầm mình trong nước bắt đầu mỏi mệt. Nhiều người phải điều trị khẩn cấp do cơ thể không chống chọi nổi với môi trường bị ô nhiễm, thiếu đói. Tại đây, 1 bệnh viện dã chiến được các đơn vị trực thuộc lực lượng vũ trang Quân khu 5 thành lập để chăm sóc sức khỏe cho người dân nước bạn. Hơn 20 cán bộ, y sĩ, bác sỹ Bệnh viện Quân y 17, Đội Y học Dự phòng Quân khu 5 cùng 100 cán bộ, nhân viên huy động từ các đơn vị gồm: Công ty Hữu nghị Nam Lào, Đội công tác K53, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Kon Tum túc trực tại những nơi bị thiệt hại nặng, giúp dân khắc phục hậu quả sau sự cố vỡ đập thủy điện. Khó khăn lớn nhất ở các bản của huyện Sa-Nạm-xay lúc này là thiếu nước sạch, môi trường bị ô nhiễm, dịch bệnh phát sinh. Đến thăm bà con bản Tha-uôn, Trung tướng Trần Quang Phương, Chính ủy Quân khu 5 khẳng định, với tình cảm đặc biệt giữa quân dân 2 nước, lực lượng vũ trang Quân khu 5 sẵn sàng hỗ trợ người dân, chính quyền huyện Sa-Nạm-xay khắc phục hậu quả vỡ đập thủy điện: “Chủ trương của Quân khu 5 là tiếp tục cử lực lượng của mình, mở rộng bệnh viện dã chiến để tiếp tục cứu chữa đồng bào. Hiện nay cái lo nhất là cái đói và cái đau. Cái đói thì giải quyết được nhưng cái đau, bệnh sau ngập lụt rất là lớn. Yêu cầu lượng thuốc men để điều trị cho bà con rất là lớn, đòi hỏi sự chung tay của nhiều cấp, nhiều ngành, của cả bạn và của chúng ta”.

Mỗi ngày, bệnh viện dã chiến do Quân khu 5 thành lập ở bản Tha-uôn, huyện Sa-Nạm-xay tỉnh A-ta-pư (Lào) tiếp nhận, khám và điều trị từ 200 đến 300 người. Do nhiều ngày sống trong vùng nước ngập sâu, bùn lầy lội chia cắt, thiếu nước sạch nên đa số người dân mắc các bệnh cảm sốt, tiêu chảy, nước ăn chân…Các bác sỹ Bệnh viện Quân y 17 vượt hàng trăm cây số mang theo cơ số thuốc trị giá 150 triệu đồng, hỗ trợ người dân điều trị bệnh. Đội Y học Dự phòng Quân khu 5 triển khai phun thuốc diệt khuẩn, diệt côn trùng trên diện tích 120 ngàn mét vuông; hướng dẫn người dân chôn lấp xác động vật bị chết, xử lý môi trường tránh dịch bệnh lây lan. Bà Chay Xa Mỏn, người dân Bản Tha- uôn, huyện Sa-Nạm-xay, tỉnh A-ta-pư (Lào) bộc bạch: “Mấy ngày nay chúng tôi rất khó khăn do bùn ngập, mất hết tài sản. gia đình tôi may mắn được Bộ đội Quân khu 5 Việt Nam chữa bệnh. Cảm ơn nhiều lắm”.

Công tác phối hợp khắc phục hậu quả vỡ đập thủy điện tại Lào giữa lực lượng Quân khu 5 và Ban Chỉ huy Quân sự huyện Sa-Nạm-xay những ngày qua càng sưởi ấm nghĩa tình Việt – Lào. Cơ quan Ban Chỉ huy Quân sự huyện Sa-Nạm-xay hiện là nơi tập kết lực lượng, phương tiện và cũng là sở chỉ huy tiền phương để các đơn vị bàn bạc thống nhất phương án, triển khai các tổ, đội công tác, đi sâu vào các vùng bị thiệt hại tìm kiếm người mất tích, chuyển lương thực thực phẩm, nước uống và khám chữa bệnh cho người dân. Trung tá Bun-mi Say-ban-nha, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện Sa-Nạm-xay, tỉnh A-ta-pư (Lào) cho biết: “Những ngày qua, các đơn vị Quân khu 5 phối hợp với chúng tôi tìm kiếm, cứu nạn cho nhân dân. Trong đó, Công ty Hữu nghị Nam Lào 206 đã cứu sống 32 người, các đơn vị giúp khám chữa bệnh, cấp thuốc và hỗ trợ thực phẩm cho người dân. Chúng tôi rất cảm ơn”.

Hiện nay, thời tiết ở Nam Lào tiếp tục mưa. Các tuyến đường vào nhiều bản bị chia cắt, lầy lội. Cán bộ, chiến sỹ cùng đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Quân y 17, Quân khu 5 tiếp tục bám bản, ăn ngủ tại chỗ để giúp người dân huyện Sa-Nạm-xay sớm ổn định cuộc sống. Trước mắt, đội ngũ quân y Quân khu 5 tiến hành phun thuốc diệt trùng, diệt khuẩn trên diện tích 120 ngàn mét vuông; xử lý gần 80 khối nước sạch để người dân Lào sử dụng. Thay mặt Bộ Tư lệnh Quân khu 5, Trung tướng Trần Quang Phương trao tiền hỗ trợ bước đầu cho 5 gia đình người dân bị thiệt hại nặng, mỗi hộ 10 triệu đồng; trao tặng tiền ủng hộ 150 triệu đồng cho Ban Chỉ huy Quân sự huyện Sa-Nạm-xay, Sư đoàn 5, bản Tha-uôn và hỗ trợ 50 triệu đồng giúp người dân bản Tha Uôn nhanh chóng vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống./.