Ặt mr’đoo zr’lụ lâng t’cooh Hồ Cửu, zập t’ngay pa căn Hồ Thị Lũ zêng lêy t’cooh Cửu lướt truih bh’nậ biển đoọng k’rong n’noh x’xriing. Đhang âng muy cha nắc t’cooh, têy k’đhợơng pr’đươi k’tuôih bhơi lâng 1 bệê thùng, lướt muy c’nặt nắc pa đhây k’tuôih n’noh t’moọt ooy thùng, n’toh ooy xe đơơng ooch lơi, ơy loih lâng zập ngai. T’cooh k’rong bấc g’luh xe n’noh cơnh đếêc k’rong muy đhị xang nắc ooch lơi coh t’ngay n’nặc. Pa căn Lũ đoọng năl, bhiệc bhrợ âng t’cooh Cửu căh muy zooi đoọng bh’nậ truih biển liêm ạch nắc tợơ đếêc, đhanuôr coh vel bhươl cung ting năl ghit lâng mơ đăh bh’rợ zư lêy đhr’năng liêm sạch coh pr’ặt tr’mông, vel bhươl: “A cu lêy  bh’rợ âng a noo Cửu chr’năp bhlầng. Nắc cu ting lêy bhrợ lâng chăp bh’rợ âng a đoo ơy bhrợ. A đoo ta luôn k’rong n’noh, n’toh đác nha nhự coh zập t’ngay. A đoo moon, lêy vel  bhươl, zr’lụ đhanuôr ặt ma mông liêm sạch nắc a đoo cung xợơng bhui har coh loom đay.”

 Đọong t’pâh zập cha nắc đh’rưah k’rong n’noh cơnh a đay, t’cooh Hồ Cửu đớc zên k’rong câl thùng đớc n’noh đoọng k’rong đhị vel lâng t’pâh đhanuôr lơi n’noh ooy đếêc. Pazêng đhị ta luôn nong đác boo, bhrợ căh liêm tước đhr’năng lướt ra vech, t’cooh Cửu cung pay zên đay câl pr’đươi pa liêm, pa hooi đác, jưah t’đang đhanuôr mị đăh c’lâng đh’rưah ting bhrợ têng. T’cooh Lê Quang Chính, muy cha nắc đhanuôr đhị chr’val Phước Thể, chr’hoong Tuy Phong truih: loom luônh ta nih liêm lâng bhrợ tr’nêng liêm choom âng t’cooh Hồ Cửu nắc ơy bhrợ ha đhanuôr vel bhươl chăp lâng ting bhrợ têng: “A cu lêy a bhướp coh vel 9 chr’val Phước Thể cung t’cooh đhưr ự ha dợ ađoo cung dzợ lưch loom đh’rưah lâng đhanuôr k’rong pa liêm n’noh xr’xiing, k’tuôih đác nong, zư lêy pr’ặt tr’mông liêm sạch, lêy a bhướp bhrợ cơnh đếêc nắc c’la cu cung đh’rưah ting zooi bhrợ.”

Nắc ma nuyh t’cooh t’ha, pr’loọng đong ma mông lâng bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuôch cơnh bấc apêê đhanuôr lơơng coh chr’val, t’cooh Hồ Cửu nắc k’bớch, k’rong zăng đanh vêy mặ câl xe đoọng k’rong n’noh. C’moo 2015, bêl vel đong k’đươi bhrợ têng cr’noọ bh’rợ “ C’lâng ang tệêm ngăn”, ra lắp điẹn đoọng ha pêê c’lâng, t’cooh Hồ Cửu cung đớc zên k’bớch âng đay zooi vel câl bóng điện, a ngoọn điện. Lâng t’cooh Hồ Cửu, bh’rợ za zưm căh cợ bh’rợ âng c’la đay, lêy liêm ta nih nắc t’cooh zêng bhrợ têng: “A cu vêy câl 2 bệê xe đoọng đơơng đác nha nhự, bhrợ sạch c’lâng lướt, câl cung tước 3 ức đồng. A cu pa liêm c’lâng bê tông cung tước 4-5 ức đồng. A cu pa chăp xợơng bh’rợ âng xã hội cung nắc bh’rợ âng c’la đay, đhị ooy u hư nắc choom pa liêm pa crêê nắc lêy bhr’lậ  pa liêm.”

          Tợơ pazêng bhiệc bhrợ liêm chr’năp lâng la lua ta nih đoọng ha đhanuôr, t’cooh Hồ Cửu bơơn UBND tỉnh Bình Thuận cher đoọng bằng khen vêy bh’nơơn coh bh’rợ thi đua “Pazưm c’rơ, muy loom  bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê”. T’mêê đâu, t’cooh Hồ Cửu hâng hơnh đớp Bằng khen âng Thủ tướng Chính phủ tu ơy vêy  bh’nơơn coh bh’rợ thi đua “Prang k’tiếc k’ruung pa zưm têy bhrợ têng vel bhươl t’mêê”. T’cooh Đặng Thiện Viên, Chủ tịch UBND chr’val Phước Thể, chr’hoong Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận xay moon ooy t’cooh Hồ Cửu cơnh đâu: “Tợơ bấc c’moo đâu, bhiệc bhrợ âng a va Cửu nắc bhiệc bhrợ đơơng chr’năp ta nih liêm, lưn lớp, tự bhrợ têng. Bêl a đoo bhrợ căh ngai năl, doó chếêc moon rau rị, a đoo toon bhrợ cung căh vêy ngai k’đươi moon. Hau lêy choom bhrợ nắc a va bhrợ. Apêê c’moo đâu, a va dzợ bhrợ têng bh’rợ âng đay. Apêê đơn vị, lâng apêê apêê t’mooi du lịch cung chăp bh’rợ âng a va.”

Chuyện về ông già “xin rác”

                                       PV Đoàn Sĩ

Nhiều năm nay, người dân ở thôn 3, xã Phước Thể, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận không còn xa lạ với hình ảnh ông già 74 tuổi đẩy xe 3 bánh đi khắp xóm để xin rác, gom rác. Việc làm thầm lặng của ông Hồ Cửu diễn ra gần 8 năm nay, góp phần không nhỏ trong việc cải thiện môi trường sống và nâng cao ý thức của người dân nơi đây.

Là hàng xóm của ông Hồ Cửu, mỗi ngày bà Hồ Thị Lũ đều thấy ông Cửu đi dọc theo kè biển để thu gom rác. Hình ảnh một ông già trên tay cầm chiếc cào cỏ và 1 cái thùng, cứ đi một đoạn là dừng lại cào rác cho vào thùng, đổ lên xe đẩy đi đốt, đã trở nên quen thuộc với người dân. Ông gom nhiều chuyến xe rác như vậy vào một chỗ rồi đốt ngay trong ngày. Bà Lũ cho biết, việc làm của ông Cửu không chỉ giúp bờ kè ven biển sạch sẽ mà qua đó, bà con trong xóm, trong thôn cũng ý thức hơn trong việc giữ vệ sinh chung:"Tôi thấy việc làm của anh Cửu cũng rất có ý nghĩa. Thành ra tôi rất ủng hộ việc của ảnh làm. Ảnh thường đi thu gom rác, hốt nước thải cả ngày. Ảnh thường nói hễ thấy cộng đồng sạch sẽ thì mình cũng cảm thấy vui vẻ".

Để vận động mọi người cùng thu gom rác như mình, ông Hồ Cửu để dành tiền mua thùng đựng rác để ngay trong thôn và vận động bà con bỏ rác vào thùng. Những chỗ thường xuyên bị ứ đọng nước mưa, ảnh hưởng đến việc đi lại, ông Cửu cũng bỏ tiền ra mua dụng cụ thu gom nước, vừa làm vừa kêu gọi người dân hai bên đường cùng tham gia. Ông Lê Quang Chính, một người dân ở xã Phước Thể, huyện Tuy Phong kể: Tinh thần tự nguyện, hành động của ông Hồ Cửu đã lan toả đến nhiều người dân trong thôn, xóm. Từ đó, nhiều người cứ rảnh là cùng ông Cửu làm việc chung: "Tôi thấy ông cậu ở đây, ở xóm 9 xã Phước Thể cũng lớn tuổi rồi mà ông cũng có cái tâm thành với bà con xóm làng để thu gom nước thải, vệ sinh môi trường, rồi điện đài, tôi thấy vậy nên cũng phụ giúp với ông".)

Là người cao tuổi, gia đình sống bằng nghề nông như đa số người dân trong xã, ông Hồ Cửu phải tiết kiệm, dành dụm khá lâu mới mua được chiếc xe thô sơ để đi "xin rác". Ông xem việc đi thu gom rác là việc đương nhiên, không cần bất cứ quyền lợi hay sự ghi nhận nào. Năm 2015, khi địa phương phát động phong trào thực hiện chương trình “Ánh sáng an ninh”, lắp đèn cho các tuyến đường hẻm, ông Hồ Cửu cũng dành tiền tiết kiệm của mình ủng hộ xóm mua bóng điện, dây điện. Với ông Hồ Cửu, việc chung cũng như việc nhà mình, làm được việc gì có ích ông đều sẵn lòng:"Tôi có mua 2 chiếc xe để chở nước thải, làm sạch cái đường đi, tính ra cũng hơn 3 triệu đồng. Tôi sửa lại các đường bê tông cũng mất 4- 5 triệu đồng. Tôi cứ nghĩ việc của cộng đồng xã hội cũng là việc của mình, hễ chỗ nào hư hỏng thì mình làm".)

Từ những việc làm ý nghĩa thiết thực vì cộng đồng, ông Hồ Cửu được UBND tỉnh Bình Thuận tặng bằng khen có thành tích trong phong trào thi đua “Chung sức, chung lòng xây dựng nông thôn mới”. Mới đây, ông HỒ Cửu vinh dự nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì đã có thành tích trong phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”. Ông Đặng Thiện Viên, Chủ tịch UBND xã Phước Thể, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận nhận xét về ông Hồ Cửu như thế này: "Từ nhiều năm nay, việc làm của bác Cửu là việc làm mang tính chất thầm lặng, tự giác làm. Khi làm không khoe, không biểu hiện thành tích này thành tích nọ và cũng không có ai gợi ý cái chuyện của bác làm. Mấy năm nay, bác vẫn duy trì việc làm của mình. Các đơn vị, thậm chí những người khách du lịch cũng rất ấn tượng việc làm của bác".)

Ông Hồ Cửu hy vọng việc làm của mình sẽ góp phần làm giảm thiểu lượng rác thải dọc bờ biển và ngày càng có thêm nhiều người, nhất là các bạn trẻ cùng chung tay bảo vệ môi trường sống xanh, sạch, đẹp./.