Việt Nam căh muy ăt lâng đhr’năng đhí boo, tuh bhlong ga măc ta luôn u vaih ting n’năc năc dzợ vêy đợ căh ơy liêm choom coh thể chế dưr pa zih bh’rợ zâl cha groong đơơh hân. Tu cơnh đêêc, Bộ Nông nghiệp lâng Môi trường xoọc đơơh hân p’căh ooy Chính phủ dự thảo Luật Zâl cha groong đhí boo tuh bhlong xăl ha Luật coh c’moo 2013. Nâu đoo vêy ta moon năc bh’rợ xăl k’rơ bhlâng tơợ bh’rợ zâl cha groong căh loon tước ooy bh’rợ k’đhơợng lêy đhr’năng dưr vaih rau căh liêm crêê đơơh loon lâh mơ

Ting cơnh Cục K’đhơợng lêy đê điều lâng zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong, Bộ Nông nghiệp lâng Môi trường, bh’rợ bhrợ têng Luật xăl ha Luật zâl cha groong đhí boo coh xoọc đâu năc zooi bh’rợ p’too pa choom đhr’đhuông lâh mơ, doọ dzợ vaih đhr’năng “bấc n’đăh k’đhơợng xay năc căh ghít trách nhiệm” bêl dưr vaih pr’hậc rau căh liêm crêê. Rau chr’năp bhlâng, bh’rợ bhrợ têng luật t’mêê năc xa nay chr’năp bhlâng đoọng xay bhrợ cơnh xa nay âng pazêng nghị quyết t’mêê bhlâng âng Đảng, pa bhlâng năc Kết luận số 213 âng Ban Bí thư, đoọng xay bhrợ liêm xang bh’rợ mr’cơnh pháp luật ooy đhí boo, tuh bhlong. T’cooh Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục K’đhơợng lêy đê điều lâng zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong, Bộ Nông nghiệp lâng Môi trường prá xay:

“Bh’rợ bhr’lậ, p’xoọng năc đoọng xay bhrợ liêm xang cơ chế pháp lý mr’cơnh ha bh’rợ zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong. Dự thảo t’mêê xay moon đớc bhr’lậ tước 30 coh pazêng 50 điều âng Luật coh xoọc đâu. Ting cơnh xa nay xay moon, bêl số liệu bhr’lậ lâh muy pâng năc ng’bhrợ Luật xăl t’mêê đoọng nhâm mâng rau mr’cơnh”.

Dự thảo Luật zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong xăl ha Luật coh c’moo 2013 vêy puôn c’bhuh chính sách bha lâng vêy ta rơơm năc bhr’lậ đợ rau căh ơy liêm choom tơợ đanh ahay. Tr’nơơp, năc pác moon ghít thẩm quyền lâng trách nhiệm g’đéch đhr’năng tr’văc tr’clanh bhlưa pazêng cơ quan thường trực phòng thủ dân sự lâng cơ quan chuyên môn ooy bh’rợ zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong.

Rau bơr cậ năc mr’cơnh thẩm quyền k’rong rau bil hư lâng c’rơ trôông dzấc. Xăl tu tr’vắc tr’claanh bhlưa bấc bộ ngành, bh’rợ k’rong dự phòng ngân sách nhà nước năc vêy ta pa crêê lâh mơ đoọng c’rơ tước ooy đhanuôr coh zr’lụ tuh bhlong đơơh lâh mơ, liêm choom lâh mơ.

Rau pêê năc pa đhuông đợ zên zooi đoọng âng bha lang k’tiếc. Bộ Nông nghiệp lâng Môi trường năc vêy ta pazao đoọng bh’rợ bha lâng ta đang moon chroi đoọng lâng đương đơp rau zooi đoọng đơơh hân tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng. Rau đâu zooi pa xiêr k’rơ lâh mơ bha ar bha tơ hành chính bấc cơnh, đoọng t’nôm mì tôm, zơ nươu tr’hau căh cậ zên prặ zooi đoọng tơợ apêê pr’zớc bha lang k’tiếc năc choom tước ooy đhanuôr đơơh bhlâng coh cr’chăl zr’năh k’đhap pa bhlâng.

Rau puôn cậ năc xăl ooy cr’noọ xa nay coh bh’rợ quy hoạch. Xăl thu k’rong bhrợ đh’rưah đoọng t’vêy, dự thảo t’mêê ta đang moon pazêng dự án pa dưr kinh tế - xã hội năc nhâm mâng cơnh cr’noọ xa nay zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong. Pa bhlâng, zr’lụ đoọng đác tuh choom hooi âng pazêng k’ruung ga măc cơnh k’ruung Hồng, k’ruung Cửu Long năc vêy ta zư lêy ghít liêm pa bhlâng, căh choom đớc bh’rợ bhrợ têng công trình dưr t’vaih đhr’năng đác tuh nong k’rơ lâh mơ coh đô thị.

T’cooh Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp lâng Môi trường prá xay:

“4 chính sách n’nâu đhơ đhơ cơnh năc công vêy xa nay tr’zươi prá xay, muy năc thầm quyền, prá xay ta nih lâh mơ năc pazêng xa nay xay moon ooy cơ quan k’đhơợng xay. Rau bơr cậ năc ooy chính sách la lay, xa nay âng Luật năc căh vêy chính sách xay moon cán bộ ghít…Rau pêê cậ năc ooy thẩm quyền, xa nay coh xoọc đâu  năc bhrợ h’cơnh ooy ooy thẩm cấp, thầm quyền lâng xang bêl pác cấp năc ng’xay bhrợ liêm choom”.

Chroi đoọng p’rá xa nay ooy bh’rợ bhrợ têng Luật Zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong (xăl ha Luật coh xoọc đâu) t’cooh Nguyễn Duy Tiến, Vụ trưởng Vụ Pháp luật lâng Tư pháp âng Uỷ ban Pháp luật lâng Tư pháp âng Quốc hội prá xay: bh’rợ bhr’lậ Luật năc ng’xăl ghít ooy chính sách, năc êêh muy ng’bhrợ bhr’lậ ting cơnh bh’rợ kỹ thuật căh cậ bhr’lậ cr’liêng xa nay. Tu cơnh đêêc, ha dang muy ng’xăl ooy cr’liêng xa nay năc căh ng’xăl ooy cr’noọ xa nay k’đhơợng xay, dự thảo năc dzợ tỵ cơnh đhr’năng “căh ơy ghít” lâng căh ơy cơnh cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng tơợ rau la lua:

“Bhr’lậ năc u vaih cơnh chính sách năc vêy liêm choom, bhrợ t’vaih rau tr’xăl ghít bhlâng ooy dự án Luật n’năc, vêy cơnh đêếc năc ng’choom bhr’lậ t’mêê. Ha dang muy chêêc pazum cr’liêng xa nay, bhr’lậ kỹ thuật a năm, hân đhơ tơợ 50-60 điều công căh vêy rau choom pr’đươi. Rau la lua cậ năc đoo năc xa nay k’tứi, xay p’căh đoọng k’rong xay zazum, năc ng’lêy zr’năh k’đhap n’hau đoọng ng’xăl, ha dợ ng’xay xang n’năc đớc lơi cơnh đêêc. Cơnh đêêc năc ahêê lêy pay đợ n’hau chr’năp pa bhlâng đoọng choom ng’zư đớc”.

Bh’rợ bhr’lậ chính sách Luật Zâl cha groong đhí boo, tuh bhlong năc bh’rợ tr’xăl k’rơ pa bhlâng tơợ rau dưr vaih căh liêm crêê âng plêệng k’tiếc. Bêl dự án Luật vêy ta prá xay xang - xay moon đớc năc coh c’xêê 5/2027 năc vêy muy xa nay pháp lý liêm choom bhlâng, zooi pa đhuông pazêng rau c’rơ lâng zư lêy liêm choom lâh mơ bh’nơơn bh’rợ pa dưr nhâm mâng âng k’tiếc k’ruung./.

4 TRỤ CỘT CHÍNH SÁCH MỚI:  BƯỚC ĐỘT PHÁ TRONG DỰ THẢO LUẬT PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI THAY THẾ

Theo số liệu thống kê, chỉ riêng năm 2025, thiệt hại kinh tế do thiên tai tại Việt Nam ước tính lên tới hơn 104 nghìn tỷ đồng – mức thiệt hại lớn nhất từ trước đến nay. Việt Nam không chỉ đối mặt với "bão chồng bão", "lũ chồng lũ" mà còn cả những rào cản về thể chế đang làm chậm tiến độ ứng phó khẩn cấp. Chính vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương trình Chính phủ dự thảo Luật Phòng, chống thiên tai thay thế cho Luật năm 2013. Đây được xem là bước chuyển biến mạnh mẽ từ "ứng phó bị động" sang "quản trị rủi ro chủ động"

Theo Cục Quản lý đê điều và phòng chống thiên tai, Bộ NN&MT, việc xây dựng Luật thay thế Luật phòng chống thiên tai hiện hành sẽ giúp công tác chỉ đạo thông suốt, không còn tình trạng "nhiều đầu mối nhưng không rõ trách nhiệm" khi xảy ra sự cố khẩn cấp. Đáng chú ý, việc xây dựng luật mới là yêu cầu khách quan để thể chế hóa các nghị quyết mới nhất của Đảng, đặc biệt là Kết luận số 213 của Ban Bí thư, nhằm hoàn thành việc đồng bộ pháp luật về thiên tai. Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và phòng chống thiên tai, Bộ NN&MT cho biết.

“Việc sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện cơ chế pháp lý thống nhất cho công tác phòng chống thiên tai. Dự thảo mới dự kiến sửa đổi tới 30 trên tổng số 50 điều của Luật hiện hành. Theo quy định, khi số điều sửa đổi quá một phần hai thì phải xây dựng Luật thay thế để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất”.

Dự thảo Luật Phòng, chống thiên tai thay thế cho Luật năm 2013 có bốn nhóm chính sách trọng tâm được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những "điểm nghẽn" bấy lâu nay. Thứ nhất đó là phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm tránh sự chồng chéo giữa cơ quan thường trực phòng thủ dân sự và cơ quan chuyên môn về phòng chống thiên tai.

Thứ hai là thống nhất thẩm quyền tổng hợp thiệt hại và nguồn lực cứu trợ. Thay vì sự chồng chéo giữa nhiều bộ ngành, quy trình huy động dự phòng ngân sách nhà nước sẽ được chuẩn hóa để nguồn lực đến với người dân vùng lũ nhanh nhất, hiệu quả nhất.

Thứ 3 là khơi thông dòng vốn hỗ trợ quốc tế. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ được giao nhiệm vụ đầu mối kêu gọi và tiếp nhận viện trợ khẩn cấp từ nước ngoài. Điều này giúp rút ngắn tối đa các thủ tục hành chính rườm rà, để mì tôm, thuốc men hay kinh phí hỗ trợ từ bạn bè quốc tế có thể đến tay đồng bào ngay trong những giờ khắc sinh tử.

Thứ tư là thay đổi tư duy trong quy hoạch. Thay vì chỉ "lồng ghép" một cách hình thức, dự thảo mới yêu cầu các dự án phát triển kinh tế - xã hội phải "bảo đảm yêu cầu" phòng chống thiên tai. Đặc biệt, không gian thoát lũ của các dòng sông lớn như sông Hồng, sông Cửu Long sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt, không để việc xây dựng công trình làm trầm trọng thêm tình trạng ngập lụt đô thị.

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân tích:

“4 chính sách này chắc chắn sẽ có tranh cãi, một là thẩm quyền, nói chính xác là các quy định về cơ quan chỉ đạo. Thứ 2 là về chính sách đặc thù, nguyên tác của Luật là không có chính sách về cán bộ cụ thể v.v. Vấn đề thứ 3 là về thẩm quyền, câu chuyện hiện nay là làm thế nào về thẩm cấp, thẩm quyền và phân cấp rồi thì phải làm được”.

Góp ý vào công tác xây dựng Luật Phòng chống thiên tai (thay thế Luật hiện hành) ông Nguyễn Duy Tiến, Vụ trưởng Vụ Pháp luật và Tư pháp thuộc Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng: việc sửa đổi Luật phải làm thay đổi căn bản về chính sách, chứ không đơn thuần là sự cộng hưởng của các sửa đổi kỹ thuật hay hiệu chỉnh câu chữ. Do đó, nếu chỉ thay đổi thuật ngữ mà không chuyển đổi tư duy quản trị, dự thảo vẫn sẽ mang tính "chưa tới" và chưa đáp ứng được kỳ vọng thực tiễn.

“Sửa đổi phải mang tính chính sách mới đáng, làm thay đổi căn bản dự án Luật đó mới mang tính sửa đổi. Còn nếu chỉ đơn giản cộng hưởng, sửa đổi kỹ thuật kể cả 50-60 điều cũng không ý nghĩa gì. Thực ra nó là vấn đề nhỏ nêu ra phải tổng kết, phải xem vướng gì mới đưa vào, chứ không đưa vào bỏ lửng đó. Tức là chúng ta phải lựa chọn những gì đích đáng thì mới giữ”.

Việc sửa đổi chính sách Luật Phòng, chống thiên tai là một bước chuyển mạnh mẽ trước diễn biến phức tạp của khí hậu. Khi dự án Luật được thông qua – dự kiến vào tháng 5/2027 sẽ có một hành lang pháp lý minh bạch, giúp khơi thông mọi nguồn lực và bảo vệ tốt hơn thành quả phát triển bền vững của đất nước./.