Đhơ đhanuôr ơy bấc chu  k’đươi moon ha dợ đhr’năng nâu cung căh ơy bhrợ pa liêm

Ting cơnh xay moon âng đhanuôr, bh’rợ đơơng k’tiếc tơợ An Hội ta luôn tơợ ra diu tước ha dưm. Mơ chu c’bhuh xe ga măc z’lâh, bhrung bhrăng k’tiếc păr prang zr’lụ lâng ặt vaih đhr’năng bhrêy tăh. Pr’căn Trần Thị Ngoan, muy cha năc đhanuôr đhị vel mốp loom:

“C’nặt văng âng c’lâng moọt zr’lụ pay k’tiếc An Hội xe lướt đâh bhlầng. Nâu kêi, căn ngai pân luh ooy c’lâng. Mơ chu xe z’lâh năc bhrung bhrăng căh dzợ cơnh, moọt lưch ooy đong. Xoọc đâu, bhrung bhrăng boọ lưch ooy pa pan, giường bếch… đui cơnh k’tiếc bhrôông dưr t’pô. Lalăm đêêc, ơy đhanuôr xay moon bhrung bhrăng căh ngai mặ zâng, xe nắc xó đâh, zu zăng k’uôh bha li. Nâu kêi rơơm năc xe oọ lâh xó bấc cơnh đêêc, tưới đác coh c’lâng oọ lâh bhrung bhrăng, xang năc đoọng xe xó”.

Đọong cha groong lâng “ặt ma mông lâng đhr’năng bhrung bhrăng”, bấc pr’loọng đhanuôr năc k’đâp pr’loọng toong t’ngay lâng pay bạt za đêr. Đhơ đơn vị đơơng k’tiếc vêy tưới đác coh c’lâng ha dợ ting cơnh đhanuôr moon năc tưới căh vêy ta luôn lâng căh vêy liêm choom. C’lâng tỉnh 627B zăng k’tứi, bấc c’nặt z’lâh zr’lụ đhanuôr ặt ma mông tu cơnh đêêc nắc k’rang tước rau căh tệêm ngăn coh c’lâng nâu. Pr’căn Huỳnh Thị Lệ, ặt vel Minh Tân Bắc k’rang cơnh lâng đhr’năng căh tệêm ngăn:

“Bhrung bhrăng toong t’ngay, pih dooh xang năc xe xó bhrung bhrăng cớ. Đhanuôr coh đâu ơy xay moon bấc chu ha dợ căh ngai k’rang bhrợ pa liêm, cơ quan chức năng căh vêy tước. Cr’chăl căh đanh năc căh ng’moon, ha dợ zr’lụ pay k’tiếc nâu bhrợ bơr pêê c’moo ơy. Đhanuôr coh đâu ơy xay moon bấc chu, ha dang pêê căh bhrợ pa liêm năc groong căh đoọng c’bhuh xe nâu lướt dzợ”.

Bơơn năl, zr’lụ pay k’tiếc da ding An Hội năc âng Công ty Cổ phẩn Khoáng sản Thành Hưng bhrợ lâng đhăm bhưah 9,4 héc-ta, công suất zập t’ngay bấc bhlầng 240.000m3 zập c’moo, cr’chăl đoọng bhrợ năc 6 c’moo.

Prá xay ooy bh’rợ nâu, t’cooh Trần Ngọc Nam, Chủ tịch UBND chr’val Mỏ Cày moon đhr’năng bhrung bhrăng lâng k’uôh bha li năc lalua. Lalăm, chính quyên vel đong ơy k’đươi doanh nghiệp xay bhrợ zập cơnh đoọng pa liêm đhr’năng nâu:

“Nâu kêi cung chấc lêy c’lâng pa liêm, pa xiêr bhrung bhrăng bhrợ căh liêm tước pr’ặt tr’mông âng đhanuôr. Bh’rợ xoọc tr’nơợp năc k’đươi công ty tưới đác ta luôn, câl bạt groong đoọng ha đhanuôr đoọng pa xiêr bhrung bhrăng. Chr’val ơy k’đươi moon, trực tiếp pa bhrợ lâng doanh nghiệp, zêng lâng prá xay đh’rưah lâng đhanuôr crêê zâng lâng đhr’năng nâu”.

Chính quyền chr’val Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi cung k’đươi doanh nghiệp cha mêệt pa ghit xe âng đơơng k’tiếc, ting xơợng bhrợ cơnh quy định đăh âng đơơng mơ bấc, đhr’năng xó đâh lâng cr’chăl pa bhrợ. Cơnh lâng đhr’năng c’lâng hư zơch căh cợ crêê tước đong ặt âng đhanuôr, doanh nghiệp nắc pa zưm cha mêệt lêy đoọng bhrợ crêê cơnh quy định./.

KHỐN KHỔ VÌ XE CHỞ ĐẤT BỦA VÂY KHU DÂN CƯ

Thời gian qua, nhiều hộ dân sinh sống dọc Tỉnh lộ 627B, đoạn qua thôn Minh Tân Bắc, xã Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi liên tục bức xúc trước tình trạng xe tải chở đất gây ô nhiễm bụi bẩn và mất an toàn giao thông. Dù người dân đã nhiều lần kiến nghị, nhưng thực trạng này vẫn chưa được giải quyết triệt để:

Theo phản ánh của người dân, hoạt động vận chuyển đất từ mỏ An Hội diễn ra liên tục từ sáng đến chiều tối. Mỗi khi dàn xe tải trọng lớn đi qua, bụi đất lại bay mù mịt, bủa vây khu dân cư và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao. Bà Trần Thị Ngoan, một người dân địa phương bức xúc chia sẻ:

“Khúc cua chỗ đường vào mỏ đất An Hội mà xe tải không thắng hoặc giảm tốc độ rất ít. Bây giờ không dám đi ra đường. Những lúc xe chạy bụi rất nhiều, bụi bay vào đỏ hết trong nhà. Hiện nay, bụi bay vào dính vào bàn, chiếu, ghế…giống như đất đỏ nổi bọt. Bữa trước, dân đưa lên phản ánh nói là bây giờ bụi bặm quá, dân chịu không nổi, rồi xe chạy nhanh tốc độ nè, ồn ào. Giờ mong muốn là chạy ít lại, tưới đường cho đàng hoàng đi rồi mới chạy".

Để đối phó với cảnh "sống chung với bụi", nhiều gia đình phải đóng cửa im ỉm suốt ngày và dùng bạt che chắn. Dù đơn vị khai thác có tưới nước hạn chế bụi nhưng theo người dân là không đều và không hiệu quả.Tỉnh lộ 627B khá nhỏ hẹp, nhiều đoạn đi qua khu dân cư nên nguy cơ xảy ra va chạm giao thông cao. Bà Huỳnh Thị Lệ ở thôn Minh Tân Bắc lo ngại trước nguy cơ mất an toàn trên tuyến đường nhỏ hẹp này:

“Bụi bay vào cả ngày, quét ra rồi  khi xe chạy bụi lại bay vào. Người dân ở đây kiến nghị nhiều nhưng chưa ai giải quyết dứt điểm, cơ quan chức năng đâu có tới. Thời gian ngắn không nói, đằng này mỏ đất này khai thác vài năm rồi. Người dân ở đây kiến nghị nhiều lắm, nếu không giải quyết thì sẽ cản không cho chạy nữa”.

Được biết, mỏ đất núi An Hội do Công ty Cổ phần Khoáng sản Thành Hưng khai thác với quy mô 9,4 héc-ta, công suất tối đa 240.000 mét khối mỗi năm, thời hạn cấp phép là 6 năm.

Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Ngọc Nam, Chủ tịch UBND xã Mỏ Cày thừa nhận tình trạng ô nhiễm bụi và tiếng ồn là có thật. Trước mắt, chính quyền địa phương đã yêu cầu doanh nghiệp triển khai ngay các biện pháp khắc phục:

"Bây giờ cũng phải tìm phương pháp khắc phục, hạn chế tối đa bụi bặm ảnh hưởng đến đời sống của bà con nhân dân. Biện pháp tạm thời là yêu cầu công ty tưới nước thường xuyên, mua bạt che chắn cho bà con khi bà con có nhu cầu để giảm bụi. Xã cũng đã kiến nghị, trực tiếp làm việc với doanh nghiệp, kể cả làm việc với nhiều bà con nhân dân bị ảnh hưởng trực tiếp".

Chính quyền xã Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi cũng yêu cầu doanh nghiệp kiểm soát chặt phương tiện vận chuyển, chấp hành quy định về tải trọng, tốc độ và thời gian hoạt động. Trường hợp phát sinh hư hỏng đường giao thông hoặc ảnh hưởng đến nhà ở của người dân, doanh nghiệp phải phối hợp kiểm tra và có biện pháp khắc phục theo quy định./.