Đhị tỉnh Sơn La, truíh c’lâng k’noong k’tiếc Việt Nam-Lào vêy 7 vel đông 2 đắh k’noong k’tiếc ơy ký ắt pazưm liêm ta níh, lâng cr’liêng xa nay lêy bhrợ liêm ghít, crêê cơnh pr’ắt tr’mung cóh zâp vel đông lâng j’niêng bh’rợ âng đhanuôr 2 đắh k’noong k’tiếc. Bh’rợ ắt pazưm liêm ta níh nâu ơy bhrợ a’ngoọn p’têết pazưm zâp vel đông, đhanuôr 2 đắh k’noong k’tiếc ting cơnh pr’ắt bh’rợ đoàn kết “P’ngan a’vị ting tr’pác m’pâng, cr’liêng bhoóh tr’đoọng đh’rứah”, t’bhlâng pazưm bhrợ đhị đhr’năng t’mêê.

Vel Lao Khô 1, chr’val Phiêng Khoài, chr’hoong Yên Châu ooy đợ c’moo c’xêê tr’zêl tr’penh lâng a’rập Pháp (1949-1952) bơơn n’crool Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Cay-xỏn Phôm-vi-hẳn lâng Ban xung phong Lào Bắc bêl đêếc ahay lêy pay đhị bhrợ pa dưr bh’rợ cách mạng. Râu zooi đoọng liêm ta níh, cắh chấc k’rang k’pân âng pr’loọng đông t’coóh Tráng Lao Khô p’lơớp băn zư cán bộ lâng zooi đoọng lứch c’rơ đay ha k’tiếc k’ruung pr’zợc ơy chrooi pa xoọng bhrợ liêm nhâm pr’ắt bh’rợ đoàn kết âng 2 đảng, 2 k’tiếc k’ruung, 2 acoon manứih Việt-Lào. Anoo Tráng Lao Khai, Trưởng vel Lao Khô 1 lâng vel Nà Khạng, đhị bha nụ vel Phiêng Xa, chr’hoong Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn (Lào) nắc ơy tr’lêy cơnh đhi noo. Vel bhươl đắh đâu vêy râu bhiệc dưr váih nắc đhanuôr đắh vel n’mưy ting tr’pác, tr’zooi, ha dợ tu cắh ơy bhrợ bhiệc ặt pazưm liêm ta níh nắc bhiệc lướt vốch, lưm lêy đhi noo bhúh xoọng cắh cậ zâp bh’rợ prá xay, giao lưu lưm bấc zr’nắh k’đhạp: “Bêl bhrợ bhiệc ặt pazưm liêm crêê vel lâng vel, azi bhrợ cha đắh đâu nắc pr’zợc cung tước zooi prá đoọng kinh nghiệm, lâng bêl váih kinh nghiệm nắc azi ting prá xay đoọng ha pr’zợc đắh tốh. Pa đhang moon cơnh tơơm a’bhoo, ha roo bêl ahay chóh cắh liêm choom, xoọc đâu azi xăl chóh ha’roo, apêê lêy liêm choom nắc ting chô ta moóh bhrợ, azi cung moon pa choom đoọng bhiệc chóh lâng zư lêy tơơm cha p’lêê.”

Lấh mơ prá xay đắh bhiệc bhrợ, tr’câl hàng hoá, chiến sĩ Đồn Biên phòng Chiềng On, chr’hoong Yên Châu lâng đhanuôr vel Lao Khô 1 dzợ ta luôn lướt ooyvel Nà Khạng pa choom đhanuôr cóh đâu đắh bhiệc chóh bhrợ ha roo ruộng lâng đơơng m’ma ha roo t’mêê chóh lêy. Lâng tr’xăl bhiệc lêy chóh, zooi đhanuôr m’ma tơơm cha p’lêê cơnh ga lộc, chanh leo... Anoo Dừ Lao Chảnh cóh vel Lao Khô 1, chr’val Phiềng Khoài đoọng năl: “2 đắh Việt-Lào ặt pazưm liêm đhi noo, acu cung lướt ooy tốh zooi đhi noo đắh Lào cơnh cóh Nà Khạng, Keo Lôm, Phiêng Xa... đắh tơơm cha p’lêê. Đắh tốh apêê pa câl đoọng a’đay đơơng chô pa câl đoọng ha pêê, ha dợ cóh vel zi chóh đợ pô n’hâu nắc bh’nơơn liêm choom cung đơơng xay moon đắh tốh đoọng đhi noo đh’rứah bhrợ.”

C’moo 2013, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La xay moon đoọng cấp uỷ, chính quyền vel đông xay moon lâng bhrợ ký gr’hoót 7 cặp vel bhươl đhị 2 đắh k’noong k’tiếc âng chr’hoong Yên Châu, tỉnh Sơn La lâng chr’hoong Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn (Lào). K’noọ 10 c’moo ặt pazưm liêm ta níh, zâp đơn vị, vel đông ơy bhrợ liêm ghít zâp quy chế pazưm, tr’zooi đh’rứah đắh bhrợ cha, văn hoá, xã hội, đh’rứah bhrợ pa liêm zâp tu bhiệc dưr váih dhị k’noong k’tiếc lâng pr’ắt bh’rợ âng đợ apêê đhi noo. Tu cơnh đêếc, doọ dzợ vêy đhr’năng lêy moót ắt bhrợ cắh liêm crêê, đhanuôr lơi jợ ha rêê ruộng, moót glúh đhị k’noong k’tiếc cắh crêê, pr’ắt tr’mung đhanuôr zr’lụ k’noong k’tiếc ting z’zăng lấh mơ. T’coóh Bun Luôi Súc-Thi-Vông, Gíam đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Hủa Phăn-Lào đoọng năl: “Zâp vel đông truíh k’noong k’tiếc âng tỉnh Hủa Phăn lâng tỉnh Sơn La tơợ ahay tước đâu ta luôn zư lêy pr’ắt bh’rợ pazưm liêm ta níh, nhâm mâng, đoàn kết, lưm lêy, giao lưu ta moóh đh’rứah, tr’zooi đh’rứah. Đh’rứah pazưm c’rơ zư lêy nhâm mâng c’lâng k’noong k’tiếc âng 2 k’tiếc k’ruung, acoon manứih Việt-Lào moon zr’nưm, lấh mơ nắc zâp vel đông âng tỉnh Hủa Phăn lâng tỉnh Sơn La moon lalay.”

Bhiệc ặt pazưm liêm ta níh âng zâp vel đông 2 đắh k’noong k’tiếc ơy chrooi pa xoọng chr’nắp ooy bhiệc têêm ngăn an ninh, têêm ngăn xã hội zr’lụ k’noong k’tiếc, pa dưr c’rơ đhanuôr đắh k’đhơợng zư lêy, pa dưr k’noong k’tiếc têêm ngăn, zr’ziêng, pazưm bhrợ đh’rứah pa dưr pa xớc, pa dưr pa liêm pr’ắt bh’rợ ty chr’nắp đoàn kết, zr’ziêng âng Việt Nam-Lào ting nhâm mâng lấh mơ./.

Nhân rộng  mô hình đoàn kết bảo vệ an ninh biên giới

Tại tỉnh Sơn La, trên tuyến biên giới Việt Nam – Lào, có 7 bản hai bên biên giới đã ký kết nghĩa, với nội dung được cụ thể hóa, sát với thực tế từng địa bàn và phù hợp với phong tục, tập quán của nhân dân hai bên biên giới. Mô hình kết nghĩa này đã tạo sợi dây gắn kết từng bản, người dân hai bên biên giới theo như truyền thống đoàn kết “bát cơm sẻ nửa, hạt muối cắn đôi”, tăng cường sự hợp tác trong tình hình mới.

 Bản Lao Khô 1, xã Phiêng Khoài, huyện Yên Châu, trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1949-1952), được cố Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Cay-xỏn Phôm-vi-hẳn và Ban xung phong Lào Bắc khi ấy chọn làm nơi xây dựng tổ chức cơ sở hoạt động cách mạng. Sự giúp đỡ tận tình, không màng hiểm nguy của gia đình ông Tráng Lao Khô nuối giấu cán bộ và hỗ trợ hết mình cho nước bạn đã góp phần thắt chặt tình đoàn kết giữa hai Đảng, hai đất nước, hai dân tộc Việt - Lào. Anh Tráng Lao Khai, Trưởng bản Lao Khô 1 cho biết, bản có 130 hộ, trước khi kết nghĩa, người dân bản Lao Khô 1 và bản Nà Khạng, thuộc cụm bản Phiêng Xa, huyện Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn ( Lào) vốn đã xem nhau là anh em. Bản bên này xảy ra chuyện gì thì người dân bên kia cùng chia sẻ; chỉ có điều khi chưa kết nghĩa thì việc đi lại, thăm thân hoặc các hoạt động trao đổi, giao lưu gặp một số khó khăn: “Khi kết nghĩa bản – bản, chúng tôi sản xuất bên này thì bạn cũng sẵn sàng đến để trao đổi kinh nghiệm, và khi có kinh nghiệm thì chúng tôi chuyển đổi kinh nghiệm của chúng tôi cho các bạn. Ví dụ như cây ngô, cây lúa trước đây, bây giờ chúng tôi đã chuyển đổi sang cây ăn quả, bạn cũng đã thấy mô hình của chúng tôi có hiệu quả nên sang học hỏi, chúng tôi cũng sẵn sàng hướng dẫn cách trồng và chăm sóc cây ăn quả.”

        Ngoài trao đổi công việc, giao thương hàng hóa, chiến sĩ Ðồn Biên phòng Chiềng On, huyện Yên Châu và bà con bản Lao Khô 1 còn thường sang bản Nà Khạng hướng dẫn người dân nơi đây cách làm ruộng nước và đưa giống lúa mới vào trồng thử nghiệm. Đồng thời, chuyển giao kỹ thuật trồng, hỗ trợ bà con giống cây ăn quả như mận hậu, chanh leo....Anh Dừ Lao Chảnh ở bản Lao Khô 1, xã Phiêng Khoài cho biết: “2 bên Việt – Lào kết nghĩa anh em, tôi cũng sang bên kia để giúp đỡ anh em bên Lào như: Nà Khạng, Keo Lôm, Phiêng Xa… về mặt hoa quả. Sang bên đấy họ bán mình cũng mua mang về để bán giúp đỡ anh em; còn trong bản tôi trồng những hoa quả gì năng xuất cao thì cũng mang sang bên kia giới thiệu cho anh em để cùng nhau làm”

Năm 2013, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương giới thiệu và tổ chức ký kết kết nghĩa 7 cặp bản và bản ở hai bên biên giới thuộc huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La và huyện Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn (Lào).  Gần 10 năm kết nghĩa, các đơn vị, các bản đã thực hiện nghiêm quy chế kết nghĩa, hỗ trợ nhau trong hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, cùng giải quyết các vụ việc xảy ra trên biên giới với tinh thần của những “người anh em”. Nhờ đó, không còn tình trạng xâm canh, xâm cư, bà con bỏ ruộng nương, xuất cảnh trái phép sang biên giới đi lao động, đời sống của bà con khu vực biên giới ngày một khấm khá hơn. Ông Bun-Luôi Súc-Thi-Vông, Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Hủa Phăn (Lào) cho biết: “Các bản giáp ranh dọc đường biên giới giữa tỉnh Hủa Phăn và tỉnh Sơn La từ trước đến nay luôn giữ mối quan hệ kết nghĩa rất thân thiện, gắn bó keo sơn, đoàn kết, được qua lại, thăm thân, giao lưu học hỏi, giúp đỡ lẫn nhau. Cùng nhau chung sức bảo vệ vững chắc đường biên mốc giới của hai quốc gia, dân tộc Việt Nam-Lao nói chung, đặc biệt là các địa phương của tỉnh Hủa Phăn và tỉnh Sơn La nói riêng.”

Việc kết nghĩa giữa các cụm bản dân cư hai bên biên giới đã góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội khu vực biên giới; phát huy sức mạnh quần chúng trong quản lý, bảo vệ, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển; củng cố mối quan hệ truyền thống đoàn kết, hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào ngày càng bền chặt./.