Hà Giang năc tỉnh da ding ca coong n’đăh Bắc, vêy 7 coh pa zêng 11 chr’hoong, thành phố vêy za zum c’lâng k’noong k’tiêc lâng Trung Quốc n’juối lâh 277km. Đhăm k’tiêc bôh chônh, k’đhap k’ra, apêê chr’hoong n’đăh choch Bắc ( zr’lụ ca coong pa zêng Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc), 90% đhăm k’tiêc năc coong chăng. Đợ pr’đợ ooy đhăm k’tiêc, ra pă ma mông âng đha nuôr, tr’mông tr’meh pr’ăt tr’nơt bhrợ ha Hà Giang dưr vaih đhị bhrơợng ooy bh’rợ pa câl ma nưih, pa bhlâng năc ooy Trung Quốc.

Đại tá Hoàng Ngọc Định, Chỉ huy trưởng, Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang đoọng năl: Râu clêh chooh ooy pr’đợơ tr’mông tr’meh, râu pa chô âng đha nuôr lâng cr’noọ ma  nưih pa bhrợ bâc âng n’đăh Trung Quốc; đh’rưah lâng bh’rợ ăt ma mông zr’ziêng đanh tơợ ahay bhlưa bơr n’đăh k’noong k’tiêc, đha nuôr ta luôn lươt ra vach tr’lum tr’câl, đươi dua za zum p’rá, cr’đơơng tươc đhr’năng luh moot lêt xa nay ooy Trung Quốc đoọng pa bhrợ tự do pa bhlâng bâc lâng k’đhap bơơn ch’mêêt lêy, đhr’năng dưr vaih pa câl ma nưih dal:“Đhr’năng pa câl ma nưih truih k’noong k’tiêc Hà GIang cr’chăl ha nua dưr vaih k’đhap. Đăn đâu bhlâng tơợ c’moo 2020 tươc đâu, Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang âi bơơn lêy lâng xay moon 12 tu bhiêc crêê tươc bh’rợ pa câl ma nưih coh vel đong k’noong k’tiêc âng tỉnh. Cr’chăl l’lăm a hay, apêê đoo buôn đươi dua zr’lụ ngoop ngap truih k’noong k’tiêc đoọng coop p’niên k’tứi, pân đil lươt ooy Trung Quốc pa bhrợ, lươt chợ căh câ pa tang bh’năn, bhrợ têng đhị đăn k’noong k’tiêc xang n’năc coop c’tong, pa bhlâng muy bơr tu bhiêc apêê đoo đươi bhr’ní zr’noot moot ooy đong đha nuôr bêl ha dum xang năc m’bhí t’bhrêy ma nưih ga rứa xang n’năc coop t’coọng p’niên k’tứi tươc Trung Quốc đoọng pa câl.”

Ting cơnh dap lêy, cr’chăl 2016-2020, tỉnh Hà Giang xay moon 56 cha năc vêy c’leh crêê tươc bh’rợ pa câl ma nưih ( ch pa zêng 117 cha năc hêch năc ma nưih crêê pa câl). C’moo ahay, tỉnh n’nâu bơơn lêy 9 đhị pa zêng 21 cha năc vêy bh’rợ pa câl ma nưih cơnh lâng … cha năc crêê pa câl, coh đêêc, bâc năc p’niên n’đil n’dup 18 c’moo, pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, căh nân năl. Xooc đâu, đhr’năng c’bhuh bhrợ pa câl ma nưih dưr vaih k’đhap lâng dưr k’rơ cơnh lâng bâc c’lâng bh’rợ ting t’ngay ting bhriêl g’lăng. Bâc năc tu c’năl âng muy bơr ngai pân đil lâng p’niên n’đil dzợ căh lâh tu cơnh đêêc buôn xruuc crêê ooy bh’rợ lêt chêr âng apêê pa câl ma nưih. Cơnh lâng ngai pr’ăt trmông zr’năh k’đhap, nân năl ooy pháp luật căh vêy, apêê đoo buôn đươi dua bh’rợ boop gr’hoot chơơc đoọng lêy bh’rợ cơnh lâng zên lương dal đoọng g’lơc, đơơng âng ma nưih tươc ooy n’đăh tôh k’noong k’tiêc pa câl ha pêê n’lơơng, đoọng ga ruuh k’tut c’rơ g’lêêh, k’đươi pay k’diic… Thiếu úy Giàng Minh Trung, Đội trưởng Đội Vân động quần chúng, đồn Biên phòng Bạch Đích đoọng năl:“Xooc đâu công nghệ thông tin k’rơ, chr’năp năc tơợ apêê ngai âi ting lươt ooy Trung Quốc pa bhrợ, apêê đoo âi vêy năl n’đăh Trung Quốc, căh cậ đhị apêê g’luh phiên chợ, apêê đoo tr’lum coh chợ căh câ đhị apêê mạng xã hội cơnh FN, Wechat đoọng apêê pa prá xa nay lâng n’đăh Trung Quốc, xay pa căh cr’noọ cr’niêng âng đay lâng n’đăh đâu vêy chơơc lêy pân đil lâng gr’hoot tr’um muy đhị đoọng pr’đơp pa câl. Năc ting ooy cr’noọ âng apêê, pa đhang cơnh pân đil liêm năc apêê đoo chroot đọong bâc zên, n’đhơ cơnh đêêc pa chô lêy muy g’luh pa câl liêm choom năc tơợ 8 tươc 10 vạn.”

Bhrợ bhr’lâ râu căh liêm choom coh bh’rợ xay truih cơnh vêy đhị dzợ đơơng âng cr’lơng bh’rợ, cr’chăl pa bhrợ, bh’rợ p’too moon, xay truih pháp luật căh liêm ghit, cr’chăl đăn đâu, BĐBP tỉnh âi k’rong xay truih p’too moon vêy bha lâng cơnh lâng bâc bh’rợ, cr’liêng xa nay liêm ghit. Coh đêêc, pa zum lâng Sở Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Hà Giang bhrợ k’rơ bh’rợ xay truih ooy zêl, cha groong pa câl ma nưih coh apêê trường học, đơơng đoọng c’năl ha học sinh zr’lụ k’noong k’tiêc. Đhị apêê g’luh xay truih, học sinh âi pa căh cớ muy bơr bh’rợ âng apêê pa câl ma nưih; prá xay ooy c’lâng bh’rợ, z’hai xay bhrợ apêê đhr’năng crêê k’pâ k’mơr, crêê rơl g’lơc pa câl; pa bhlâng năc, pân đil, p’niên n’đil choom p’ghit bêl lum prá coh mạng xã hội. tơợ đêêc, ha dưr dal c’năl trách nhiệm, z’hai c’năl xa nay bh’rợ môp lêt âng apêê pa câl ma nưih. Đhị đêêc, chroi đoọng k’rong ooy moot bhrợ âng pa zêng hệ thống chính trị đh’rưah đoàn kết, pa bhrợ tu râu yêm têêm âng zâp ngai, zâp pr’loọng đong lâng prang xã hội. Đại tá Hoàng Ngọc Định, Chỉ huy trưởng BĐBP Hà Giang đoọng năl:“Đhị apêê dưr vaih k’đhap âng đhr’năng pa câl pân đil, BĐBP Hà Giang âi t’bhlâng ch’mêêt lêy k’noong k’tiêc, k’rong  c’lâng k’tiêc, mị n’đăh toor cửa khẩu, loon đơơh cha groong bh’rợ, đươi dual uh moot lêt xa nay đoọng bhrợ bh’rợ pa câl ma nưih. Lâh đhị đêêc, âi pa zum liêm ghit lâng apêê c’bhuh chức năng coh cr’loọng k’tiêc lâng c’bhuh k’đhơợng lêy n’đăh tôh coh bh’rợ pa zum zêl lâng cha groong c’lâng bhrợ têng pa câl ma nưih, bhrợ liêm bh’rợ đương đơp, xay moon pa ghit, trôông dâc ma nưih crêê ta pa câl, t’bhlâng bh’rợ xay truih ha đha nuôr coh vel đong ooy bh’rợ xa nay apêê let môp, p’too moon đha nuôr  t’bhlâng ting pâh xay truih apêê bhrợ lêt, k’đhơợng zư yêm têêm chính trị,yêm têêm vel đong coh zr’lụ k’noong k’tiêc, p’têêt bh’rợ zêl lâng cha groong ma nưih bhrợ lêt môp lâng cha groong pr’luh Covid-19.”

Cr’đơơng bh’rợ âng c’bhuh môp lêt pa câl ma nưih năc pa bhlâng ha lêêng, đanh đươnh cơnh lâng apêê crêê ta pa câl, pr’loọng đong lâng xã hội. Tu cơnh đêêc, kiêng vêy bh’rợ đương đơp, zooi đoọng lâng zư lêy apêê crêê ta pa câl năc choom bơơn bhrợ bhr’lâ lâh đoọng zooi apêê crêê ta pa câl choom buôn chô ăt ma mông lâng zâp ngai liêm crêê. Râu pa zum loon đơơh, liêm ghit, mr’cơnh bhlưa apêê cơ quan, đơn vị năc râu bha lâng ha dưr dal bh’nơơn bh’rợ đương đơp, zư lêy lâng zooi đoọng apêê crêê ta pa câl./.

Ngăn chặn, đẩy lùi nạn buôn bán phụ nữ, trẻ em gái qua biên giới

Những năm gần đây, tỉnh Hà Giang là một trong những địa phương xảy ra nhiều vụ mua bán người. Trước thực trạng này, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang đã phối hợp với các ban, ngành đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng phòng, chống mua bán người cho người dân. Qua đó, ngăn chặn, đẩy lùi nạn buôn bán phụ nữ, trẻ em gái qua biên giới.

Hà Giang là tỉnh miền núi phía Bắc, có 7 trên 11 huyện, thành phố có chung đường biên giới với Trung Quốc dài hơn 277 km. Địa hình hiểm trở, những huyện cực Bắc (khu vực cao nguyên gồm Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn và Mèo Vạc), 90% diện tích là núi đá vôi. Những đặc thù về địa lý, phân bố dân cư, kinh tế-xã hội khiến Hà Giang trở thành điểm nóng về trung chuyển mua bán người, đặc biệt là qua Trung Quốc.

Đại tá Hoàng Ngọc Định, Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Hà Giang cho biết: Sự chênh lệch về điều kiện kinh tế, thu nhập và nhu cầu lao động lớn của phía Trung Quốc; đồng thời mối quan hệ thân tộc lâu đời giữa hai bên biên giới, người dân thường xuyên qua lại thăm thân và trao đổi hàng hóa, sử dụng chung ngôn ngữ giao tiếp, dẫn đến tình hình xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc để lao động tự do rất phổ biến và khó kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ mua bán người cao: “Tình hình mua bán người trên tuyến biên giới Hà Giang thời gian qua diễn biến phức tạp. Gần đây nhất từ năm 2020 đến nay, BĐBP tỉnh Hà Giang đã phát hiện và ghi nhận 12 vụ việc có liên quan đến tội phạm mua bán người ở địa bàn biên giới của tỉnh. Giai đoạn trước đây, các đối tượng thường lợi dụng khu vực hẻo lánh trên tuyến biên giới để bắt trẻ em, phụ nữ đi Trung Quốc làm thuê, đi chợ hoặc chăn thả gia súc, canh tác ở giáp biên rồi khống chế bắt cóc, đặc biệt 1 số vụ án các đối tượng dùng hung khí đột nhập vào nhà dân ban đêm sau đó đánh trọng thương người thân rồi khống chế bắt cóc trẻ em đưa sang TQ để bán.”

Theo thống kê, giai đoạn 2016-2020, tỉnh Hà Giang xác minh được 56 nạn nhân có dấu hiệu liên quan đến mua bán người (trên tổng số 117 trường hợp nghi là nạn nhân bị mua bán). Năm ngoái, tỉnh này phát hiện 9 đầu mối gồm 21 đối tượng có hành vi mua bán người với 12 nạn nhân bị mua bán, trong đó, đa phần là trẻ em gái dưới 18 tuổi, hoàn cảnh khó khăn, thiếu hiểu biết và kỹ năng sống. Hiện nay, tình hình tội phạm mua bán người diễn biến phức tạp và gia tăng về tính chất nghiêm trọng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Nguyên nhân chủ yếu do nhận thức của một bộ phận phụ nữ và trẻ em còn hạn chế nên dễ sa vào cạm bẫy của các đối tượng buôn người. Đối với người hoàn cảnh kinh tế khó khăn, hiểu biết về pháp luật hạn chế, chúng thường dùng thủ đoạn hứa tìm việc làm với mức lương cao để dụ dỗ, đưa nạn nhân sang bên kia biên giới bán cho "đối tác" nhằm thực hiện hành vi bóc lột sức lao động, cưỡng ép hôn nhân...Thiếu úy Giàng Minh Trung, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, đồn Biên phòng Bạch Đích cho biết:“ Hiện nay công nghệ thông tin phát triển, cơ bản là từ những người đã từng sang TQ làm thuê, và họ có mối quan hệ quen biết từ bên TQ, hoặc qua các phiên chợ, họ gặp nhau ở chợ hoặc thông qua các trang mạng XH như zalo, FB, wechat để họ liên lạc với bên TQ trình bày nhu cầu của mình và bên này sẽ tìm phụ nữ và hẹn các địa điểm để giao bán. Tùy vào yêu cầu của họ VD phụ nữ xinh đẹp họ sẽ trả mức cao hơn, tuy nhiên mức trung bình cho 1 vụ mua bán thành công là 8 đến 10 vạn.”

Khắc phục hạn chế trong việc tuyên truyền như có nơi còn mang tính phong trào, thời vụ, công tác giáo dục, phổ biến pháp luật dàn trải, thời gian gần đây, BĐBP tỉnh đã tập trung tuyên truyền có trọng tâm, trọng điểm với nhiều hình thức, nội dung thiết thực. Trong đó, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Giang đẩy mạnh tuyên truyền về phòng, chống mua bán người trong các trường học, cung cấp kiến thức cho học sinh khu vực biên giới. Tại các buổi tuyên truyền, học sinh đã tái hiện một số thủ đoạn của nạn buôn người; trao đổi, giao lưu về biện pháp, kỹ năng xử lý các nguy cơ bị xâm hại, bị lừa bán; đặc biệt, phụ nữ, trẻ em gái cần thận trọng khi làm quen, giao tiếp trên mạng xã hội. Từ đó, nâng cao ý thức trách nhiệm, năng lực nhận biết âm mưu, phương thức thủ đoạn, tác hại của tội phạm mua bán người. Qua đó, góp phần huy động sự vào cuộc cả hệ thống chính trị cùng đoàn kết, hành động vì sự an toàn của mỗi người, mỗi gia đình và toàn xã hội. Đại tá Hoàng Ngọc Định, Chỉ huy trưởng BĐBP Hà Giang cho biết: “Trước những diễn biến phức tạp của tình hình buôn bán phụ nữ, BĐBP Hà Giang đã tăng cường tuần tra kiểm soát sát biên giới, tập trung đường mòn lối mở, cánh gà 2 bên cửa khẩu, kịp thời phát hiện ngăn chặn hoạt động, lợi dụng xuất nhập cảnh trái phép để thực hiện hành vi mua bán người. bên cạnh đó đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong nước và lực lượng quản lý ở bên phía đối diện trong công tác phối hợp, đấu tranh ngăn chặn đường dây tổ chức mua bán người, làm tốt công tác tiếp nhận, xác minh, giải cứu nạn nhân mua bán, tăng cường công tác tuyên truyền cho nhân dân trên địa bàn về các thủ đoạn, các loại đối tượng, vận động nhân dân tích cực tham gia tố giác tội phạm, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn XH ở khu vực biên giới,  gắn công tác phòng chống tội phạm với phòng chống dịch Covid 19.”

Hệ lụy của tội phạm mua bán người rất nặng nề, dai dẳng đối với các nạn nhân, gia đình và xã hội. Vì thế, đòi hỏi công tác tiếp nhận, hỗ trợ và bảo vệ nạn nhân bị mua bán cần được điều chỉnh, cải thiện hơn nhằm giúp nạn nhân có thể dễ dàng tái hòa nhập cộng đồng. Sự phối hợp kịp thời, chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị là yếu tố chính nâng cao hiệu quả công tác tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người./.