Chr’val Quảng Nhâm năc vêy chr’hoong A Lưới xay moon năc đhị zr’lụ bha lâng xay bhrợ bh’rợ pa dưr bhươl cr’noon t’mêê. Prang chr’val vêy lâh 1 r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr, coh đêêc, đhanuôr acoon coh pay lâh 96%, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr bâc bhlâng đươi ooy bh’rợ bhrợ ha rêê đhuốch. Râu choom bhui har năc đhanuôr coh chr’val zêng ting xay bhrợ liêm choom bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê, ma đoọng k’tiêc, chr’noh chr’bêệt đoọng pazum têy đh’rưah lâng chính quyền vel đong bhrợ c’lâng p’rang, bhrợ chợ, trường học… Anoo Nguyễn Văn Lây, đhanuôr Pa Cô, ăt coh cr’noon Pi Ây 2, chr’val Quảng Nhâm, chr’hoong A Lưới xay moon:“Bêl bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, đhanuôr coh cr’noon zêng ting xay bhrợ, đoọng k’tiêc, chr’noh chr’bêệt… Lâng pr’loọng đong zi ơy đoọng lâh 500m2 k’tiêc đoọng bhrợ c’lâng lướt coh bhươl cr’noon. Acu công ta luôn xay moon, p’too pa choom đhanuôr xơợng đươi c’lâng xa nay âng Đảng, pháp luật âng Nhà nước. Bhui har, đhanuôr coh đâu zập ngai zêng xơợng đươi ta nih đha nâng”

Tước nâu cơy, chr’val Quảng Nhâm, chr’hoong A Lưới ơy xay bhrợ liêm xang 14/19 cr’noọ bh’rợ ooy bh’rợ bhrợ pa dưr Bhươl cr’noon t’mêê. Đợ pr’đươi điện, c’lâng p’rang, trường học, trạm y tế… zêng vêy ta bhrợ t’mêê căh cậ bhr’lậ pa liêm, liêm choom. Hân đhơ cơnh đêêc, xoọc, đợ pr’loọng đong đharựt âng chr’val Quảng Nhâm dzợ 87%, bhrợ zr’năh k’đhap đoọng ha bh’rợ xay bhrợ liêm choom pazêng cr’noọ bh’rợ căh ơy xang. Ting cơnh t’cooh Hồ Văn Ngực, Phó Chủ tịch UBND chr’val Quảng Nhâm, đợ pr’loọng đong đharựt coh vel đong dzợ bấc, tu bha lâng năc đợ manuyh pa bhrợ vêy ta pa choom bh’rợ tr’nêng căh lâh bấc, căh vêy bh’rợ tr’nêng, râu bơơn pay pa chô âng đhanuôr dzợ m’bứi… T’cooh Hồ Văn Ngực xay moon, chr’val xoọc t’bhlâng bhr’lậ râu zr’năh k’đhap đoọng xay bhrợ liêm xang pazêng cr’noọ xa nay bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê:“Vel đong xoọc t’bhlâng xay moon, p’too pa choom đhanuôr đh’rưah ting xay bhrợ coh xa nay bh’rợ Bhươl cr’noon t’mêê. Chr’val xoọc t’bhlâng bhrợ bh’rợ pa choom manuyh pa bhrợ liêm choom, vêy ma bh’rợ tr’nêng tơợ hệ sơ cấp, trung cấp b’băn, bh’rợ i ih… đoọng bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng. Vel đong t’bhlâng k’rong bhrợ pazêng râu zên vặ đoọng zooi dhanuôr vặ pa bhrợ, t’bhlâng bhrợ k’rơ prưah bhrợ, bhrợ t’bhưah đhăm ch’choh b’băn lâng đươi dua khoa học, kỹ thuật ooy bh’rợ pa bhrợ, ting t’ngay pa dưr thu nhập. Ha dang bơơn pa dưr thu nhập ha đhanuôr nâưc bơơn pa xiêr đợ pr’loọng đong đharựt lâng crêê cơnh pazêng cr’noọ xa nay n’lơơng.”

Tước nâu cơy, chr’val Hồng Kim, chr’hoong A Lưới ơy xay bhrợ liêm xang 15/19 cr’noọ xa nay bhươl cr’noon t’mêê. Xoọc đâu, chr’val n’nâu dzợ 4 cr’noọ bh’rợ căh ơy xay bhrợ liêm xang: thu nhập, pa xiêr đharựt, đợ manuyh pa bhrợ vêy ta pa choom bh’rợ tr’nêng lâng bh’rợ tr’nêng. Ting cơnh t’cooh Lê Văn Sinh, Bí thư Đảng uỷ chr’val Hồng Kim, chr’val vêy lâh 500 pr’loọng đong đhanuôr, bấc bhlâng năc đhanuôr acoon coh. Bêl xay bhrợ Bhươl cr’noon t’mêê, vel đong lum bấc râu zr’năh k’đhap tu tơợp bhrợ năc zêng căh râu vêy, c’lâng p’rang căh lâh liêm choom, đợ pr’loọng đong đharựt bấc, đhanuôr căh n’năl ghít ooy cr’noọ xa nay âng xa nay bh’rợ… T’cooh Lê Văn Sinh xay moon, đoọng xay bhrợ liêm xang cr’noọ xa nay bhươl cr’noon t’mêê coh x’rịa c’moo 2025, mjuy coh pazêng bh’rợ bha lâng năc pa dưr xa nay bh’rợ âng đhanuôr:“Azi xoọc t’bhlâng xay moon đhanuôr n’năl ghít trách nhiệm, bh’rợ tr’nêng bha lâng âng đay coh bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê. Đh’rưah lâng n’năc, vel đong p’loon, k’rong bhrợ pazêng c’rơ tơợ pazêng dự án, xa nay bh’rợ đươi dua liêm choom. Xoọc đâu, chr’val xoọc bhrợ têng bhươl cr’noon bha lâng, pazêng bh’rợ pa bhrợ h’cơnh choom liêm choom… đoọng bhrợ t’bhưah. Cr’noọ x’rịa năc đh’rưah pa dưr thu nhập đoọng ha đhanuôr.”

K’nặ 10 c’moo xay bhrợ xa nay bh’rợ cr’noọ âng k’tiêc k’ruung ooy bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, tươc nâu cơy, chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế vêy 4 chr’val xay bhrợ liêm xang bhươl cr’noon t’mêê; 3 chr’val ơy bơơn bhrợ tơợ 15- 18 cr’noọ bh’rợ lâng 10 chr’val tơợ 10- 14 cr’noọ bh’rợ. Tơợ xa nay bh’rợ n’nâu, pr’ăt tr’mông zr’lụ bhươl cr’noon da ding k’coong A Lưới ơy ting t’ngay tr’xăl liêm choom. Xoọc đâu, pazêng chr’val đhị chr’hoong ơy vêy c’lâng ôtô tươc ooy chr’val; đợ trạm xá vêy ta đoọng pr’đươi máy móc đươi dua coh bh’rợ khám pa dưah đh’reh cr’ăy đoọng ha đhanuôr; pazêng bhươl cr’noon zêng vêy trường Mẫu giáo, Tiểu học nhâm mâng ha bh’rợ dạy lâng học… Đh’rưah lâng n’năc, vel đong t’bhlâng pa choom đoọng khoa học, kỹ thuật, khyến nông, khuyến ngư, xăl tơơm chr’noh, bh’năn băn pa dưr râu liêm choom âng bh’rợ pa bhrợ, pa têệt lâng cr’noọ đươi dua âng thị trường đoọng pa dưr thu nhập âng đhanuôr. T’cooh Hồ Văn Ngưm, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon, đh’rưah lâng pazêng bh’nơơn bh’rợ ơy choom bơơn bhrợ, bêl xay bhrợ bhươl cr’noon t’mêê đhị vel đong năc dzợ lum bâc râu zr’năh k’đhap. Coh đêêc, ting cơnh xa nay chuẩn đharựt bấc n’đăh, đợ pr’loọng đong đharựt âng chr’hoong A Lưới ơy dzooc k’nặ 50% lâng năc 1 coh 74 chr’hoong đharựt coh prang k’tiêc k’ruung: “Ting cơnh cr’noọ âng chr’hoong A Lưới, tơợ đâu tươc c’moo 2025 t’bhlâng xay bhrợ tơợ 1-2 chr’val bhươl cr’noon t’mêê. Zr’năh k’đhap coh xoọc đâu năc ooy xa nay thu nhập, ha dzợ lâng pazêng cr’noọ n’lơơng năc chr’hoong mặ xay bhrợ. A Lưới t’bhlâng tươc c’moo 2025 đợ pr’loọng đong đharựt dzợ mơ 12,1% đươi tơợ bh’rợ t’bhlâng pa choom manuyh pa bhrợ vêy bh’rợ tr’nêng liêm choom, bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng nhâm mâng, xăl chr’noh chr’bêệt liêm choom.”/.

Huyện A Lưới: Nỗ lực vượt khó xây dựng Nông thôn mới

                                                                                                                  Hốih Nhàn/VOV-Miền Trung

Gần 10 năm thực hiện chương trình xây dựng Nông thôn mới, diện mạo vùng nông thôn miền núi huyện vùng cao A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế đã dần đổi thay, cơ sở hạ tầng ngày càng khang trang, đời sống người dân từng bước được cải thiện. Tuy nhiên, quá trình xây dựng Nông thôn mới, huyện A Lưới vẫn còn gặp nhiều khó khăn, gây trở ngại cho việc hoàn thành các tiêu chí.

Xã Quảng Nhâm được huyện A Lưới chọn làm điểm thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Toàn xã có hơn 1 nghìn hộ dân, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 96%, đời sống bà con chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Điều đáng mừng là bà con trong xã đều tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, tự nguyện hiến đất, hoa màu để chung tay cùng chính quyền địa phương làm đường giao thông, xây dựng chợ, trường học…Anh Nguyễn Văn Lây, dân tộc Pa Cô, ở thôn Pi Ây 2, xã Quảng Nhâm, huyện A Lưới cho biết: “Khi triển khai xây dựng Nông thôn mới, bà con ở thôn đều hưởng ứng, sẵn sàng hiến đất, hoa màu… Riêng gia đình tôi đã hiến hơn 500 m2 đất để xây dựng đường giao thông nông thôn. Tôi cũng thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Rất mừng, bà con ở đây ai cũng hưởng ứng và chấp hành nghiêm tốt.”

Đến nay, xã Quảng Nhâm, huyện A Lưới đã hoàn thành 14/19 tiêu chí về xây dựng Nông thôn mới. Hệ thống điện, đường giao thông, trường học, trạm y tế... đều được đầu tư xây dựng mới hoặc sửa chữa một cách đồng bộ, hiệu quả. Tuy nhiên, hiện, tỷ lệ hộ nghèo của xã Quảng Nhâm chiếm 87%, gây khó khăn cho việc hoàn thành các tiêu chí chưa đạt. Theo ông Hồ Văn Ngực, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Nhâm, tỷ lệ hộ nghèo ở địa phương còn cao là do lao động qua đào tạo thấp, thiếu việc làm, thu nhập bà con còn thấp.... Ông Hồ Văn Ngực cho biết, xã đang nỗ lực khắc phục những khó khăn để hoàn thành các tiêu chí xây dựng Nông thôn mới:“Địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân đồng hành trong chương trình xây dựng Nông thôn mới. Xã đang tăng cường công tác đào tạo lao động có tay nghề, chuyên môn qua các hệ sơ cấp, trung cấp chăn nuôi, nghề may mặc... để tạo công ăn, việc làm. Địa phương tiếp tục lồng ghép các nguồn vốn để hỗ trợ bà con vốn sản xuất, đẩy mạnh công tác khai hoang, mở hóa diện tích và áp dụng khoa học, kỹ thuật vào trong sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập. Nếu nâng cao thu nhập được cho bà con thì sẽ giảm được tỷ lệ hộ nghèo và đạt các tiêu chí khác.”

Đến nay, xã Hồng Kim, huyện A Lưới cũng đã đạt 15/19 tiêu chí nông thôn mới. Hiện, xã này còn 4 tiêu chí chưa đạt gồm: thu nhập, giảm nghèo, cơ cấu lao động qua đào tạo và cơ cấu việc làm. Theo ông Lê Văn Sinh, Bí thư Đảng uỷ xã Hồng Kim, xã có hơn 500 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Khi triển khai xây dựng Nông thôn mới, địa phương  gặp nhiều khó khăn do xuất phát điểm thấp, cơ sở hạ tầng thiếu thốn, tỷ lệ hộ nghèo cao, bà con chưa nhận thức đầy đủ về mục tiêu của chương trình... Ông Lê Văn Sinh cho biết, để hoàn thành mục tiêu đạt chuẩn Nông thôn mới vào cuối năm 2025, một trong những nhiệm vụ quan trọng là phát huy được vai trò chủ thể của nhân dân:“Chúng tôi đang tích cực tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ trách nhiệm, vai trò chủ thể của mình trong xây dựng Nông thôn mới. Cùng với đó, địa phương tranh thủ, lồng ghép các nguồn lực từ các dự án, chương trình sử dụng có hiệu quả. Hiện, xã đang triển khai xây dựng thôn điểm, các mô hình sản xuất điểm có tính bền vững,... để triển khai nhân rộng. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao thu nhập cho người dân.”

Gần 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới, đến nay, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế có 4 xã đạt chuẩn Nông thôn mới; 3 xã đạt từ 15-18 tiêu chí và 10 xã đạt từ 10-14 tiêu chí. Từ chương trình này, diện mạo vùng nông thôn miền núi A Lưới đã dần “thay da đổi thịt”. Hiện, tất cả các xã trên địa bàn huyện đã có đường ô tô đến trung tâm; hệ thống trạm xá được đầu tư máy móc phục vụ khám chữa bệnh cho bà con; các thôn bản đều có trường Mẫu giáo, Tiểu học đảm bảo công tác dạy và học.... Cùng với đó, địa phương còn chú trọng chuyển giao khoa học, kỹ thuật, khuyến nông, khuyến ngư, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi nhằm nâng cao năng suất lao động gắn với sản xuất hàng hóa theo nhu cầu thị trường để tăng thu nhập cho người dân. Ông Hồ Văn Ngưm, Phó Chủ tịch UBND huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình xây dựng Nông thôn mới tại địa phương vẫn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, theo tiêu chuẩn chuẩn nghèo đa chiều, tỷ lệ hộ nghèo của huyện A Lưới đã tăng lên gần 50% và là 1 trong 74 huyện nghèo trong cả nước:“Theo kế hoạch của huyện A Lưới, từ đây cho đến năm 2025 phấn đấu thực hiên từ 1-2 xã đạt chuẩn Nông thôn mới. Khó khăn nhất hiện nay là tiêu chí thu nhập, còn các mục tiêu khác khả năng huyện sẽ đạt được. A Lưới phấn đấu đến năm 2025 tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 12,1% thông qua việc đẩy mạnh đào tạo lao động có tay nghề, tạo việc làm ổn định, chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả.../.”