Ooy đâu, cr’noọ bh’rợ “đại đoàn kết” âng Ava năc mưy ooy đợ cr’liêng xa nay bha lâng ooy pr’đơợ cr’noọ bh’rợ âng Đảng, năc “a’ngọn k’paih bhrông” bhrợ pa dưr c’rơ lâng zâp râu liêm choom âng cách mạng Việt Nam.

Lâng Tây Nguyên, zr’lụ k’tiêc bhrợ liêm choom, đhị k’rong pa zưm bâc acoon coh đhi noo đh’rưah ăt ma mung, cr’noọ bh’rợ đại đoàn kết ơy bhrợ pa dưr vaih c’rơ p’têêt pa zưm đhanuôr coh vêêl đông, zư nhâm mâng têêm ngăn, bhrợ pa dưr vêêl bhươl pa dưr pa xơc lâng pa dưr râu mâng loom âng đhanuôr lâng Đảng.

Ooy đợ t’ngay c’xêê lịch sử - hay k’noọ 136 c’moo t’ngay n’niên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đhanuôr zâp acoon coh Tây Nguyên ting ăt hay k’noọ tươc râu boọp p’too âng Ava, ting ăt bhrợ pa dưr râu đoàn kết prang acoon manưih, pr’đơợ nhâm mâng đoọng zr’lụ k’tiêc đhị đâu pa dưr pa xơc nhâm mâng.

Coh m’pâng crâng ca coong Đông Trường Sơn, vel âng ma nưih Ba Na Đak Asel, chr’val Sơn Lang, tỉnh Gia Lai năc đhị căn cứ cách mạng coh pazêng c’moo zêl a rọp a bhuy. Coh đong rông âng vel t’ngay đâu, cha nụp Ava Hồ bơơn dông đhị zr’lụ chr’năp bhlầng. Coh dưp nắc t’ha thư ma nưih pa gơi Đại hội zập c’bhuh acoon coh miền Nam c’moo 1946. T’cooh vel Đinh Hmunh đoọng năl, pa hay xa nay Ava p’too, c’rơ đại đoàn kết tước nâu kêi dzợ bơơn đhanuôr Đak Asel zư lêy đăh bhiệc pa too pa đhep acoon cha châu học hành, pa bhrợ ta têng lâng zư lêy j’niêng liêm chr’năp âng vel bhươl.“Đhanuôr zập ngai zêng chăp Ava Hồ. Acu pa too pa choom ca coon năc lêy học ta nih đha nâng, pa ghit đương xơợng lâng ting bhrợ cơnh bọop p’too âng Ava”.

Chô ooy đăh Nam Tây Nguyên, đhị vel Pa, chr’val Cư Prao, tỉnh Đắk Lắk, đhanuôr Ê Đê pazêng t’ngay đâu cung hay bhlầng Ava Hồ. Coh pazêng c’moo zêl a rọp a bhuy, ting Đảng, ting Ava Hồ ơy zooi đhanuôr coh đâu đoàn kết zư lêy vel bhươl. T’cooh Y Tuân Ksơr, Bí thư Chi bộ vel Pa đoọng năl, năc tơợ giải phóng, c’rơ năc đoo bơơn zư lêy đoọng đh’rưah pa dưr bhrợ têng cha, k’rang acoon cha châu học hành.“Đhanuôr hay tước c’rơ g’lêêh Ava Hồ, pa hay năc đoàn kết, k’rang bhrợ têng cha, ting xơợng c’lâng xa nay âng Đảng, Pháp luật âng Nhà nước. Đươi vêy rau k’rang âng Đảng, Nhà nước, vel bhươl năc ơy vêy điện, c’lâng, trường học, trạm y tế, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr ting t’ngay ha dưr lâh mơ”.

Cơnh lâng pr’căn Linh Nga Niê K’đăm, coon n’đil bac sĩ Y Ngông Niê K’đăm, lalăm năc Chủ tịch Hội đồng Dân tộc âng Quốc hội, coh loom đoo hay ooy Ava Hồ năc êêh rau pazêng xa nay ga măc ga mai năc đoo rau k’rang ta nih đha nâng tơợ rau k’tứi bhlầng. Coh cr’chăl học đhị Trường Cán bộ dân tộc da ding ca coong Trung ương đhị miền Bắc, a đoo ơy bấc chu bơơn lưm Ava Hồ. A dich hay bhlầng bêl Ava Hồ tước ký túc xá lưm học sinh acoon coh, pa too moon apêê a ngăh k’rang zư p’niên coh đâu năc pưah a lớ pa sạch đoọng p’niên ặt bếch oọ crêê k’cướt; xiêr ooy đong za nêệ năc pa hay a pêê a ngăh za zệê oọ đơc a vị khía bấc, ki p’niên căh zập cha.“Ava Hồ t’mooh zi cha vêy k’bhộ căh, vêy pa gớt a chắc a rang căh. Ava p’too năc cha đoọng k’bhộ học đoọng bhriêl, pa gớt a chắc a rang đoọng c’rơ liêm, bêl chô ooy vel đong năc bhrợ cán bộ ta nih liêm đoọng ha Tây Nguyên”.

Năc tơợ loom k’er da dô năc đoo, cr’noọ pr’chăp đại đoàn kết âng Ava Hồ ơy vaih năc pr’đơợ c’rơ đoọng ha pr’chăp liêm mâng, pa têệt lâng zập c’bhuh đhanuôr Tây Nguyên, vaih c’rơ đoọng ha Tây Nguyên z’lâh k’đhap k’ra tơợ bêl k’tiếc k’ruung ơy thống nhất. Ting cơnh t’cooh Ksor Phước, lalăm a hay năc bhrợ Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc âng Chính phủ, đươi vêy c’rơ đoàn kết năc đoo, đh’rưah lâng zập c’lâng xa nay, chính sách âng Đảng lâng Nhà nước, pr’ặt tr’mông Tây Nguyên ơy tr’xăl liêm ting t’ngay.“Đhanuôr Jarai, Ba Na, tơợ muy c’bhuh ma nưih ặt ma mông căh lâh ha dưr ơy bhrợ t’vaih 8-10 tấn ha roo/ha, lalâh bhriêl choom. Đhanuôr acoon coh hêê, bấc ngai ơy vêy xe ô tô. Bh’nơơn âng Đảng lâng Nhà nước nắc đợ bh’nơơn nâu”.

Tây Nguyên căh năc muy vel đong pa bhlầng chr’năp ooy quốc phòng, an ninh năc dzợ zr’lụ vêy bấc chr’năp văn hóa liêm pr’hay, k’rong c’rơ đại đoàn kết âng zập c’bhuh acoon coh đhi noo. Pazêng c’lâng xa nay k’đươi moon âng Đảng, Nhà nước coh cr’chăl hay năc ơy đoọng lêy rau k’rang ta luôn: pa dưr Tây Nguyên ha dưr đanh mâng lêy g’nưm tơợ pr’đơợ đại đoàn kết pazêng đhanuôr cơnh Ava Hồ p’too.

Coh g’luh tước lưm lâng bhrợ bhiệc đhị Tây Nguyên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xay moon ghit năc pay coon ma nưih bhrợ bha lầng, k’rang pr’ặt tr’mông đhanuôr zập acoon coh, pa dưr c’rơ chr’năp văn hóa đoọng bhrợ vaih pr’đơợ ha dưr lâng ma pâng khối đại đoàn kết pazêng đhanuôr.“Zập pr’đơợ c’rơ ha dưr, zập dự án k’rong bhrợ năc bơơn xay moon dal lâng đhr’năng pa dưr pr’ặt tr’mông lâng tinh thần, rau tệêm ngăn âng đhanuôr, pa bhlầng năc đhanuôr acoon coh, zr’lụ da ding ca coong. Pa dưr kinh tế pa têệt lâng zư lêy môi trường, zư crâng, zư đác, zư zr’lụ đhanuôr ặt ma mông đanh mâng. Jưah lâng đêêc, năc lêy chăp zư lêy, pa dưr văn hóa Tây Nguyên lâng văn hóa biển năc cr’van chr’năp, năc pr’đơợ ha dưr âng đhanuôr, chroi k’rong lalua ta nih ooy rau ha dưr âng xã hội lâng pa mâng c’rơ khối đại đoàn kết pazêng đhanuôr”.

C’xêê Xơơng, coh pazêng đong rông, x’nưl chiing goong dưr chr’va coh m’pâng vel bhươl Tây Nguyên, bọop p’too âng Ava Hồ ooy đại đoàn kết bơơn apêê t’cooh bhươl pa hay đoọng ha coon cha châu. Lâng cung tơợ rau pa têệt pa zưm năc đoo, Tây Nguyên t’ngay đâu xoọc tr’xăl ting t’ngay k’bhộ ngăn lâh, tệêm ngăn lâh, nhâm mâng lâh coh khối đại đoàn kết zập c’bhuh acoon coh Việt Nam./.

THÁNG 5 NGƯỜI TÂY NGUYÊN NHỚ BÁC, KHẮC GHI LỜI BÁC DẠY VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT

Cả cuộc đời hy sinh, gian khổ, một lòng vì nước, vì dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta và các thế hệ mai sau một di sản đồ sộ, vô cùng quý giá. Trong đó, tư tưởng “đại đoàn kết” của Bác là một trong những nội dung cốt lõi trong nền tảng tư tưởng của Đảng, là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt làm nên sức mạnh và mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Đối với Tây Nguyên, vùng đất chiến lược, nơi hội tụ nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống, tư tưởng đại đoàn kết đã được hun đúc thành sức mạnh nội sinh, gắn kết cộng đồng, giữ vững ổn định, xây dựng buôn làng phát triển và củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng.

Trong những ngày tháng Năm lịch sử - kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên càng thêm khắc ghi lời Người dạy, tiếp tục bồi đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nền tảng vững chắc để vùng đất đại ngàn phát triển bền vững.

Giữa đại ngàn Đông Trường Sơn, làng của người Ba Na Đak Asel, xã Sơn Lang, tỉnh Gia Lai từng là căn cứ cách mạng trong những năm kháng chiến. Trong nhà rông của làng hôm nay, ảnh Bác Hồ được treo ở vị trí trang trọng nhất. Ngay bên dưới là bức thư Người gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam năm 1946. Già làng Đinh Hmunh cho biết, khắc ghi lời Bác dạy, tinh thần đại đoàn kết đến nay vẫn được người dân Đak Asel giữ gìn qua cách dạy con cháu học hành, lao động và gìn giữ nếp làng.“Dân làng rất kính yêu Bác Hồ. Tôi dạy con cháu phải học tập tốt, biết nghe và làm theo lời Bác dạy.”

Xuôi về phía Nam Tây Nguyên, tại buôn Pa, xã Cư Prao, tỉnh Đắk Lắk, đồng bào Ê Đê những ngày này cũng bồi hồi nhớ Bác Hồ. Trong những năm kháng chiến, niềm tin vào Đảng, vào Bác đã giúp đồng bào nơi đây đoàn kết bảo vệ buôn làng. Ông Y Tuân Ksơr, Bí thư Chi bộ buôn Pa cho biết, sau ngày giải phóng, tinh thần ấy tiếp tục được gìn giữ để cùng nhau phát triển kinh tế, chăm lo cho con cháu học hành.“Bà con nhớ ơn Bác Hồ, nhắc nhau phải đoàn kết, chăm lo làm ăn, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, buôn làng đã có điện, đường, trường học, trạm y tế, đời sống người dân ngày càng khởi sắc.”

Với bà Linh Nga Niê K’đăm, con gái bác sĩ Y Ngông Niê K’đăm, nguyên Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, ký ức về Bác Hồ không phải những điều lớn lao mà là sự ân cần từ những điều rất nhỏ. Trong thời gian học tại Trường Cán bộ dân tộc miền núi Trung ương ở miền Bắc, bà nhiều lần được gặp Bác Hồ. Bà nhớ mãi hình ảnh Bác lên ký túc xá thăm học sinh dân tộc thiểu số, dặn các cô bảo mẫu giặt chiếu cho các cháu khỏi ngứa; xuống bếp nhắc các cô cấp dưỡng đừng để cơm cháy nhiều kẻo các cháu không đủ ăn.“Bác hỏi các cháu ăn có no không, có tập thể dục không. Bác dặn phải ăn no để học giỏi, tập thể dục để khỏe, sau này về làm cán bộ tốt cho Tây Nguyên.”

Chính từ tình thương yêu và sự gần gũi ấy, tư tưởng đại đoàn kết của Bác Hồ đã trở thành nền tảng tinh thần bền vững, gắn kết các dân tộc Tây Nguyên, trở thành sức mạnh để Tây Nguyên vượt qua khó khăn sau ngày đất nước thống nhất. Theo ông Ksor Phước, nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Chính phủ, nhờ tinh thần đoàn kết ấy, cùng các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, diện mạo Tây Nguyên đã đổi thay mạnh mẽ.“Đồng bào Jarai, Ba Na, từ một cộng đồng rất lạc hậu đã làm được 8-10 tấn lúa/ha, quá vĩ đại. Đồng bào dân tộc thiểu số mình ấy, một số nhà đã có xe ô tô riêng. Thành tựu của Đảng và Nhà nước là đây.”

Tây Nguyên không chỉ là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, mà còn là không gian văn hóa giàu bản sắc, nơi hội tụ sức mạnh đoàn kết của các dân tộc anh em. Những định hướng, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong thời gian qua luôn cho thấy tầm nhìn xuyên suốt: phát triển Tây Nguyên bền vững phải dựa trên nền tảng đại đoàn kết toàn dân như lời Bác Hồ căn dặn.

Trong các chuyến thăm và làm việc tại Tây Nguyên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu lấy người dân làm trung tâm, chăm lo đời sống đồng bào các dân tộc, phát huy giá trị văn hóa để tạo động lực phát triển và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.“Mọi mục tiêu tăng trưởng, mọi dự án đầu tư phải được đánh giá bằng mức độ cải thiện đời sống vật chất và tinh thần, sự an toàn của người dân, nhất là của đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa. Phát triển kinh tế gắn chặt với bảo vệ môi trường, giữ rừng, giữ nước, giữ không gian sinh tồn lâu dài của cộng đồng. Cùng với đó, phải coi trọng giữ gìn, phát huy văn hóa Tây Nguyên và văn hóa biển là tài sản vô giá, là nguồn lực nội sinh của phát triển, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.”

Tháng Năm, trong những ngôi nhà rông, trong tiếng cồng chiêng ngân vang giữa buôn làng Tây Nguyên, lời Bác Hồ dạy về đại đoàn kết vẫn được các già làng nhắc lại cho con cháu. Và cũng từ sự gắn bó ấy, Tây Nguyên hôm nay đang đổi thay từng ngày, no ấm hơn, yên bình hơn, bền chặt hơn trong khối đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam./.