Bêl ha bu, đhị chùa Bâng Cro Chắp Thmây, đanh đanh năc vêy apêê p’niên tước ooy chùa pa choom múa. X’nưl nhạc Khmer dưr chr’va năc apêê tơợp pa choom múa. Amoó Lâm Thị Hậu, muy coh  pazêng manưih pa choom mua đhị chùa xay moon:

“Xoọc tơợp bhrợ lớp múa, chùa pay 15 a đhi ting pâh đoọng t’vaih c’bhuh múa đoọng biểu diễn đhị zập g’luh bhiệc  bhan. Tước nâu kêi, bấc ađhi ơy pậ banh lâng văl chô zooi chùa pa choom múa đoọng ha pêê p’niên lơơng”.

Căh vêy sân khấu liêm, năc vêy tang chùa lâng loa k’tứi, ha dợ lâng loom chăp kiêng văn hóa acoon coh đay, bấc pr’zơc p’niên pa zay pa choom múa romvong, saravanh căh cợ lăm leo…, bhrợ vaih pr’ặt bhui har coh đong chùa tợơ bấc c’moo hay. Ađhi huỳnh Thảo Nhi bhui har moon:

“Bêl pa choom múa, a cu xơợng hâng hơnh bhlầng tu a đay năc ma nưih Khmer lâng choom múa pr’múa âng acoon coh đay, rau chr’năp âng lang a hay đơc đoọng. Học múa zooi a cu bơơn ting pâh biểu diễn đhị bhiệc bhan Ooc Om Bóc đh’rưah lâng apêê anoo amoó lơơng”.

Bh’rợ nâu căh muy chroi k’rong zư lêy nghệ thuật ty chr’năp nắc dzợ t’vaih zr’lụ ặt tớt đh’rưah âng đhanuôr, năc đhị tang cha ơh liêm ta nih đoọng ha p’niên k’tứi tơợ xang giờ học, đh’rưah năc múa đhị zập bhiệc bhan âng vel đong. Thượng tọa Thạch Thươl, trụ trì chùa Bâng Cro Chăp Thmây đoọng năl:

“Chùa bhrợ lớp pa choom múa năc đoọng pa zưm têy zư lêy văn hóa ty đanh âng đhanuôr Khmer. Lâh mơ múa romvong, lăm leo, saravan…, chùa dzợ pa choom nhạc ngũ âm đoọng apêê ađhi vêy pr’đơợ biểu diễn coh zập bhiệc bhan”.

Cơnh lâng đhanuôr Khmer, chùa căh muy đhị đoọng sinh hoạt tín ngưỡng, năc dzợ trung tâm văn hóa, đhị zư đơc lâng pa dưr zập chr’năp ty đanh ooy nghệ thuật, pr’hát x’nưl, kiến trúc lâng j’niêng cr’bưn âng acoon coh.

Coh pr’ặt tr’mông văn hóa tinh thần âng đhanuôr Khmer Nam Bộ, bhiệc bhn ta luôn zư chr’năp liêm, coh đeêc vêy bhiệc bhan Oóc Om Bóc – tr’thi đuối bhuông Ngo. Bhuông Ngo bơơn ta lêy năc rau pa căh chr’năp văn hóa lalay âng ma nưih Khmer.

Đhị chùa Bâng Cro Chăp Thmây, tước tr’cuôl c’xêê 10 âm lịch zập c’moo, đhanuôr zập vel bhươl năc ra văng bhiệc bhan Óoc Om Bóc – tr’thi đuối bhuông Ngo. Thượng tọa Thạch Thươl, trụ trì chùa Bâng Cro Chăp Thmây đoọng năl nâu năc bhiệc bhan ty chr’năp âng đhanuôr Khmer. Tu cơnh đêêc, zập bêl tươc bhiệc bhan, k’ha riêng phật tử đh’rưah pr’zươc pa liêm, pa chăm bhuông Ngo đoọng ting pâh bhiệc bhan, tơợ đêêc năc chroi k’rong zư lêy lâng pa dưr chr’năp văn hóa liêm pr’hay âng ma nưih đay.

“Coh pazêng c’moo hay, đươi vêy rau k’rang âng Nhà nước đh’rưah lâng c’rơ pa zay âng đhanuôr, năc pr’ặt tr’mông âng đhanuôr ơy ha dưr lâh mơ. Tu cơnh đêêc, zập chùa k’đươi ting pâh bhiệc bhan Oóc Om Bóc – tr’thi đuối bhuông Ngo đhanuôr zêng ting pâh”.

Choom moon, chùa Khmer năc đhị zư pa dưr chr’năp văn hóa acoon coh, pa têệt lâng pa too pa choom văn hóa đoọng ha lang t’tun. Tơợ pazêng pr’múa ty chr’năp, x’nưl nhạc ngũ âm pa tước pazêng bhiệc bhan pr’hay, zêng năc xoọc chroi k’rong zư chr’năp liêm âng văn hóa Khmer coh pr’ặt tr’mông lang nâu kêi./.

CHÙA KHMER TRUNG TÂM ĐOÀN KẾT, GÌN GIỮ VÀ PHÁT HUY VĂN HÓA CỘNG ĐỒNG

Ngôi chùa của đồng bào Khmer không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh, mà còn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer

Trong không gian yên tĩnh của buổi chiều tà tại chùa Bâng Cro Chắp Thmây, thỉnh thoảng người ta lại bắt gặp những nhóm bạn trẻ và các em nhỏ tụ họp về chùa để tập múa truyền thống. Tiếng nhạc Khmer ngân vang hòa cùng những điệu múa uyển chuyển tạo nên khung cảnh đầy sức sống, làm say đắm lòng người. Chị Lâm Thị Hậu, một trong những người dạy múa tại chùa, chia sẻ:

“Ban đầu mở lớp dạy múa, chùa chỉ chọn được khoảng 15 em để thành lập đội múa tham gia biểu diễn trong các dịp lễ hội. Đến nay, nhiều em đã trưởng thành và quay lại hỗ trợ chùa dạy múa cho các em nhỏ hơn.”

Không sân khấu hào nhoáng, chỉ với khoảng sân chùa và chiếc loa nhỏ, nhưng bằng niềm đam mê văn hóa dân tộc, nhiều bạn trẻ và các em nhỏ vẫn say sưa tập luyện những điệu múa truyền thống như romvong, saravanh hay lăm leo…, tạo nên không khí rộn ràng, vui tươi nơi cửa chùa suốt nhiều năm qua. Em Huỳnh Thảo Nhi phấn khởi nói:

“Khi học được các điệu múa này, em cảm thấy rất tự hào vì mình là người dân tộc Khmer và biết được nhiều điệu múa truyền thống do ông cha truyền lại. Học múa còn giúp em được tham gia biểu diễn trong lễ hội Óoc Om Bóc và cùng các anh chị tham gia hội thi.”

Hoạt động này không chỉ góp phần gìn giữ nghệ thuật truyền thống, mà còn tạo nên không gian kết nối cộng đồng, sân chơi lành mạnh cho thanh thiếu nhi sau giờ học, đồng thời phục vụ các dịp lễ hội tại địa phương. Thượng tọa Thạch Thươl, trụ trì chùa Bâng Cro Chắp Thmây, cho biết:

“Chùa mở lớp dạy múa nhằm chung tay bảo tồn, giữ gìn văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Ngoài các điệu múa romvong, lăm leo, saravan…, chùa còn dạy nhạc ngũ âm để các em có điều kiện biểu diễn trong các dịp lễ hội.”

Đối với đồng bào Khmer, chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, mà còn là trung tâm văn hóa, nơi lưu giữ và phát huy các giá trị truyền thống về nghệ thuật, âm nhạc, kiến trúc và phong tục tập quán của dân tộc.

Trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Khmer Nam Bộ, lễ hội luôn giữ vai trò quan trọng, trong đó có lễ hội Óoc Om Bóc – đua ghe Ngo. Chiếc ghe Ngo với phần đầu và đuôi cong vút, thân ghe dài khoảng 30 mét được xem là biểu tượng văn hóa tinh thần mang giá trị đặc trưng riêng biệt của dân tộc Khmer.

Tại chùa Bâng Cro Chắp Thmây, cứ đến rằm tháng 10 âm lịch hằng năm, bà con trong phum sóc lại rộn ràng chuẩn bị cho lễ hội Óoc Om Bóc – đua ghe Ngo. Thượng tọa Thạch Thươl, trụ trì chùa Bâng Cro Chắp Thmây, cho biết đây là lễ hội truyền thống lớn của đồng bào Khmer. Vì vậy, mỗi năm khi lễ hội đến gần, hàng trăm phật tử cùng hẹn nhau sửa chữa, vẽ hoa văn, tô màu và trang trí ghe Ngo để tham gia ngày hội, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.

“Trong những năm qua, nhờ sự quan tâm hỗ trợ của Nhà nước cùng với tinh thần nỗ lực vươn lên, đời sống bà con ngày càng được nâng cao. Vì vậy, mỗi khi chùa phát động tham gia lễ hội Óoc Om Bóc – đua ghe Ngo thì bà con đều nhiệt tình hưởng ứng.”

Có thể nói, ngôi chùa Khmer là nơi nuôi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc, gắn kết cộng đồng và truyền lửa văn hóa cho thế hệ trẻ. Từ những điệu múa truyền thống, tiếng nhạc ngũ âm cho đến những lễ hội đầy sắc màu, tất cả đang góp phần giữ gìn hồn cốt văn hóa Khmer giữa nhịp sống hiện đại hôm nay./.