Đhị zâp chr’val da ding k’coong, zr’lụ k’coong ch’ngai thành phố Huế, đhị đợ vêêl đông Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu, Vân Kiều... lươt zi lâh bâc lang, đhanuôr ta luôn vêy mưy râu hân hơnh chr’năp ma bhưy: bơơn đơơng tô Ava Hồ. Lâng đhanuôr coh đâu, râu hâng hơnh nâu năc đoo c’leh bh’rợ chr’năp âng râu mâng loom, năl ơn liêm chr’năp lâng Đảng lâng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Coh đhr’nong k’tứi âng t’cooh bhươl Hồ Văn Hạnh, manuyh Pa Cô coh cr’noon A Niêng- Lê Triêng 1, chr’val A Lưới 1, t’clăh cha nụp Chủ tịch Hồ Chí Minh vêy ta đớc đhị la liêm pa bhlâng coh đhr’nong đong. Đoo bêl tước bhiệc bhan, tết tóc căh cậ t’ngay n’niên âng Ava, k’coon ch’chau coh đong zêng bắt hương hay tước Ava Hồ.

C’moo 1969, bêl bơơn xơợng Ava Hồ căh dzợ mamông, đhanuôr pazêng acoon coh zr’lụ da ding k’coong A Lưới ơy bhrợ bh’rợ c’lêng Ava Hồ. Coh rau chơợ hay căh dzợ cơnh, đhanuôr xay moon năc đươi tô Hồ bhrợ tô zazum ha đhanuôr acoon coh đhị đâu. Tơợ đêêc, tươc nâu cơy, tô Hồ năc dưr vaih rau chr’năp, rau n’năl ơl lâng muy loom ting Đảng, ting Ava Hồ chr’năp ga măc.

T’cooh bhươl Hồ Văn Hạnh prá xay, học tập lâng xay bhrợ cơnh p’rá xa nay âng Ava Hồ, đhanuôr nâu cơy doọ dzợ vêy cr’noọ đương g’nưưm năc ma t’bhlâng bhrợ cha, pa dưr pr’ăt tr’mông, k’rang lêy đoọng ha k’coon ch’chau học hành, pa dưr pr’ăt tr’mông liêm pr’hay:“Tước nâu cơy k’coon ch’chau năc dzợ đươi tô Hồ. Đợ manuyh đươi tô Hồ năc t’bhlâng pa dưr pr’ăt bh’rợ liêm crêê lâng ta luôn mâng loom ooy Đảng, Nhà nước, xay bhrợ xa nay bh’rợ ta nih liêm đoọng ha zập ngai coh bhươl cr’noon, coh bhuh xoọng ting lêy bhrợ. Tơợ đêêc, pa choom đoọng ha k’coon ch’chau học tập cr’noọ xa nay, pr’ăt bh’rợ âng Ava Hồ đoọng bhrợ pa dưr vel đong, k’tiếc k’ruung lâng t’bil lơi đhr’niêng cr’bưn căh liêm crêê, t’bhlâng pa dưr rau chr’năp pr’hay văn hoá âng acoon coh đay”.

Đhị 5 chr’val da ding k’coong A Lưới vêy lâh 12 r’bhâu manuyh đươi tô Hồ. Anoo Hồ Hải Dương, manuyh Pa Cô ăt coh chr’val A Lưới 1prá xay:“Acu bhui har tu bơơn đươi tô âng Ava Hồ. Acu năc t’bhlâng học tập lâng xay bhrợ cơnh p’rá xa nay p’too pa choom âng Ava Hồ, học tập liêm choom lâng vêy chr’năp ha k’tiếc k’ruung lâng t’bhlâng zư lêy, pa dưr văn hoá đhanuôr Pa Cô”.

Coh pazêng c’moo đăn đâu, pr’ăt tr’mông pazêng chr’val da ding k’coong A Lưới ơy tr’xăl ghít bhlâng. Tơợ c’rơ k’rong bhrợ âng Đảng, Nhà nước đươi ooy pazêng cr’noọ xa nay âng k’tiếc k’ruung pa dưr kinh tế - xã hội zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong, bấc c’lâng lươt coh bhươl cr’noon vêy ta bhrợ lâng bê tông; điện, trường học, trạm y tế vêy ta bhrợ crêê liêm; pr’ăt tr’mông âng đhanuôr ting t’ngay vêy ta ha dưr dal. Đhanuôr ơy t’bhlâng bhrợ đợ bh’rợ choh crâng, b’băn, choh prí, choh zơ nươu lâng bhrợ du lịch bhươl cr’noon. Cr’noọ xa nay z’lâh zr’năh k’đhap, t’bhlâng t’bil lơi đharựt âng đhanuôr coh đâu công năc bh’rợ la lua ta nih đoọng học tập lâng ting xay bhrợ ting cơnh cr’noọ xa nay, pr’ăt bh’rợ âng Ava Hồ. T’cooh Hồ Đàm Giang, Bí thư Đảng uỷ chr’val A Lưới 3 prá xay:“Đhanuôr da ding k’coong A Lưới tơợ lang n’nâu tước ooy lang n’tôh, pa bhlâng, năc coh xoọc đâu pazêng pr’loọng đong năc zêng vêy cha nụp âng Ava Hồ. Zập c’moo, Tết tước ha pruốt chô, công cơnh pazêng t’ngay bhiệc bhan, chr’năp bhlâng năc t’ngay 19/5, đhanuôr năc bắt hương hay tước Ava Hồ công cơnh g’lêêh c’rơ âng Ava ha k’tiếc k’ruung ng’moon zazum lâng đhanuôr acoon coh moon la lay, coh đêêc, vêy đhanuôr acoon coh đhị A Lưới ng’moon la lay”.

Coh pr’ăt tr’mông ting t’ngay tr’xăl liêm pr’hay coh zr’lụ da ding k’coong A Lưới, rau bhui har đươi tô Ava Hồ năc dzợ n’leh coh zập cha năc manuyh đhanuôr Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu… Chăp hơnh Đảng, chăp hơnh Ava Hồ năc cơnh tọm đác ch’ngaách hooi căh choom pắt coh crâng k’coong ga măc bhưah, p’xoọng c’rơ đoọng đhanuôr coh zr’lụ da ding k’coong A Lưới nhâm loom t’bhlâng bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mông k’bhộ ngăn, bhui har./.

ĐỒNG BÀO VÙNG CAO A LƯỚI TỰ HÀO MANG HỌ BÁC HỒ

Trong những năm chiến tranh ác liệt, dù đói cơm, lạt muối, đồng bào các dân tộc dọc dãy Trường Sơn vẫn một lòng theo cách  mạng, theo Bác Hồ.

Tại các xã miền núi, vùng cao ở thành phố Huế, nơi những bản làng Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu, Vân Kiều… qua bao thế hệ, bà con luôn có một niềm tự hào thiêng liêng: được mang họ Bác Hồ. Với đồng bào nơi đây, niềm vinh dự này là biểu tượng của niềm tin, lòng biết ơn và sự son sắt với Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong căn nhà nhỏ của già làng Hồ Văn Hạnh, người Pa Cô ở thôn A Niêng- Lê Triêng 1,  xã A Lưới 1, bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt ở vị trí trang trọng nhất. Mỗi dịp lễ, Tết hay ngày sinh nhật Bác, con cháu trong nhà đều thắp nén hương tưởng nhớ Người.

Năm 1969, khi nghe tin Bác Hồ qua đời, đồng bào các dân tộc vùng cao A Lưới đã tổ chức lễ để tang Bác. Trong niềm tiếc thương vô hạn, bà con tự nguyện lấy họ Hồ làm họ chung cho cộng đồng dân tộc thiểu số nơi đây. Từ đó đến nay, họ Hồ trở thành biểu tượng của lòng biết ơn và sự son sắt với Đảng, với Bác Hồ kính yêu.

Già làng Hồ Văn Hạnh cho biết, học tập và làm theo lời Bác, bà con hôm nay không còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại mà đã nỗ lực phát triển kinh tế, chăm lo cho con cái học hành, xây dựng đời sống văn minh:“Đến bây giờ con cháu của mình vẫn tiếp tục mang họ Hồ. Những người mang họ Hồ phải rèn luyện đạo đức, phẩm chất tốt và luôn luôn tin tưởng vào Đảng, Nhà nước, để làm gương cho tất cả mọi người trong làng, bản, trong họ hàng. Từ đó, truyền dạy cho con cháu học tập tư tưởng, đạo đức của Bác Hồ để xây dựng quê hương, đất nước và xóa bỏ những phong tục, tập quán lạc hậu, tiếp tục phát huy  bản sắc văn hóa của dân tộc mình”.

 Tại 5 xã vùng cao A Lưới có hơn 12 nghìn người mang họ Hồ. Anh Hồ Hải Dương, người Pa Cô ở xã A Lưới 1 bộc bạch:“Em tự hào vì được mang họ của Bác. Em phải phấn đấu học tập và noi gương làm theo lời Bác, học tập thật tốt và có ích cho nước nhà và sẽ cố gắng hết sức phấn đấu giữ gìn thật tốt văn hóa dân tộc Pa Cô”. 

Những năm gần đây, diện mạo các xã vùng cao A Lưới đổi thay rõ nét. Từ nguồn lực đầu tư của Đảng, Nhà nước thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhiều tuyến đường liên thôn được bê tông hóa; điện, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ; đời sống vật chất, tinh thần của người dân từng bước nâng lên. Bà con mạnh dạn phát triển các mô hình trồng rừng, chăn nuôi gia súc, trồng chuối, dược liệu và làm du lịch cộng đồng. Tinh thần vượt khó, ý chí vươn lên thoát nghèo của đồng bào nơi đây cũng chính là việc làm thiết thực để học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Ông Hồ Đàm Giang, Bí thư Đảng ủy xã A Lưới 3 cho biết:“Người dân của A Lưới từ thế hệ này qua thế hệ khác, đặc biệt, là hiện nay ở các gia đình hầu như nhà nào đều có di ảnh của Bác. Hằng năm, Tết đến Xuân về, cũng như các ngày lễ, đặc biệt ngày 19/5, bà con rất trang trọng, thắp một nén nhang để tưởng nhớ đến Bác cũng như công lao của Bác đối với đất nước nói chung và đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số A Lưới nói riêng”. 

Giữa nhịp sống ngày càng đổi thay nơi vùng cao A Lưới, niềm tự hào mang họ Bác Hồ vẫn luôn hiện hữu trong mỗi người dân Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu… Ơn Đảng, ơn Bác như dòng suối mát chảy mãi giữa đại ngàn, tiếp thêm động lực để đồng bào vùng cao A Lưới vững bước trên hành trình xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc./.