Vel Lao Khô 1, chr’val Phiêng Khoài, chr’hoong Yên Châu, ooy đợ c’moo zêl penh lâng a’rập Pháp (1949-1952), bơơn n’crool Tổng Bí Thư Đảng Nhân dân cách mạng Lào Cay-xỏn Phôm-vi-hẳn lâng Ban xung phong Lào Bắc bêl đêếc lêy pay đhị bhrợ pa dưr cách mạng.

Râu zooi đoọng liêm ta níh, cắh chấc k’rang k’noọ zr’nắh k’đhạp âng pr’loọng đông t’coóh Tráng Lao Khô ơy p’lơớp cán bộ lâng zooi đoọng lứch c’rơ bh’rợ âng đay đoọng ha k’tiếc k’ruung pr’zợc, chrooi pa xoọng bhrợ nhâm mâng pr’ắt bh’rợ đoàn kết âng 2 Đảng, 2 k’tiếc k’ruung, 2 acoon manứih Việt Nam-Lào. Tơợ mưy bơr pr’loọng đhanuôr acoon cóh Mông âng pr’loọng đông Tráng Lao Khô, xoọc đâu ơy pa dưr pa xớc váih vel t’mêê, pay pr’đợc Lao Khô 1 xăl đoọng ha pr’đợc Phiêng Sa bêl ahay. Nâu đoo cung nặc vel bhươl tr’nơợp bơơn pay bhrợ pazưm liêm chr’nắp zâp vel đông 2 đắh k’noong k’tiếc cóh Sơn La.

Ting cơnh t’coóh Tráng Lao Khai, Trưởng vel Lao Khô 1, cóh vel đông vêy 130 pr’loọng, bêl cắh ơy ặt pazưm liêm chr’nắp, đhanuôr cóh vel Lao Khô 1 lâng vel Nà Khạng, vel Phiêng Xa, chr’hoong Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn (Lào) ơy tị ặt đh’rứah cơnh đhi noo, vel nâu váih bhiệc n’hâu nắc đhanuôr đắh vel n’tốh lêy zooi, mưy bêl cắh ơy ặt pazưm liêm ta níh nắc bhiệc lướt vốch, lưm lêy đhi noo bhúh xoọng cắh cậ zâp bh’rợ prá xay lưm bấc zr’nắh k’đhạp:“Bêl pazưm liêm ta níh vel lâng vel, azi bhrợ cha đắh đâu nắc pr’zợc cung lêy chô prá xay kinh nghiệm, lâng bêl vêy kinh nghiệm nắc azi ting tr’pác, pa đhang moon cơnh tơơm a’bhoo, ha roo chóh bêl ahay, ha dợ xoọc đâu nắc xăl chóh tơơm cha p’lêê, pr’zợc cung lêy bh’rợ âng zi liêm choom nắc lưm ta moóh, azi cung moon pa choom chóh bhrợ, zư lêy ha cơnh.”

Cr’chăl prá xay đắh bhiệc bhrợ, tr’câl tr’bhlêy hàng hoá, chiến sĩ Đồn Biên phòng Chiềng On, chr’hoong Yên Châu, tỉnh Sơn La đh’rứah lâng đhanuôr vel Lao Khô 1 cung lướt ooy vel Nà Khạng moon pa choom đhanuôr đắh chóh ha roo ruộng lâng âng m’ma ha roo t’mêê chóh lêy, tr’xăl bhiệc chóh bhrợ, zooi đoọng, âng đơơng k’noọ 2.000 m’ma chr’nóh cơnh ga lôộc, chanh leo... Tu cơnh đêếc, đhanuôr cóh vel Nà Khạng ơy t’bhlâng đươi bhrợ cơnh khoa học, kỹ thuật ooy chóh bhrợ, ting bhr’dzang pa dưr zên pa chô, bhiệc tr’câl tr’xăl hàng hoá âng đhanuôr 2 đắh liêm buôn lấh. T’coóh Dừ Lao Chảnh, cóh vel Lao Khô 1, chr’val Phiêng Khoài đoọng năl:“2 đắh Việt-Lào ặt pazưm liêm ta níh, acu lướt đắh tốh zooi đhi noo Lào cơnh ooy Nà Khạng, Keo Lôm, Phiêng Xa, zooi đắh chr’nóh. Đắh tốh pa câl, acu đơơng chô pa câl đoọng zooi đhi noo, cóh vel đông vêy chóh đợ pô n’hâu liêm choom nắc đơơng xay moon đoọng đhi noo đắh tốh đh’rứah bhrợ.”

C’moo 2013, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Sơn La ơy xay moon đoọng cấp uỷ, chính quyền vel đông xay moon lâng bhrợ ký kết ắt liêm ta níh 14 vel đông 2 đắh k’noong k’tiếc âng chr’hoong Yên Châu, tỉnh Sơn La lâng chr’hoong Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn, k’tiếc k’ruung CHDCND Lào. K’noọ 10 c’moo pazưm ặt liêm ta níh, zâp đơn vị, zâp vel đông ơy bhrợ liêm ta níh đợ xa nay bh’rợ, tr’zooi đh’rứah ooy zâp bh’rợ bhrợ cha, văn hoá, xã hội, đh’rứah lêy bhrợ pa liêm zâp tu bhiệc dưr váih cắh liêm crêê đhị k’noong k’tiếc lâng pr’ắt bh’rợ đợ apêê đhi noo liêm ta níh, doọ dzợ váih bhiệc bhrợ ặt cắh liêm crêê, lơi jợ ha rêê ruộng, moót glúh cắh liêm crêê đhị k’noong k’tiếc, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr zr’lụ k’noong k’tiếc ting z’zăng lấh mơ. T’coóh Bun-Luôi Súc-Thi-Vông, Gíam đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Hủa Phăn, k’tiếc k’ruung CHDCND Lào đoọng năl:“Zâp vel đông đăn k’noong k’tiếc truíh c’lâng k’noong âng tỉnh Hủa Phăn lâng tỉnh Sơn La tơợ ahay tước đâu ta luôn zư liêm crêê pr’ắt bh’rợ chr’nắp ta níh, nhâm mâng, đoàn kết, lưm prá, ta moóh pa choom zâp râu. Đh’rứah pazưm c’rơ zư lêy nhâm mâng c’lâng k’noong k’tiếc âng 2 k’tiếc k’ruung, acoon manứih Việt Nam-Lào moon zr’nưm, lấh mơ nắc zâp vel đông âng tỉnh Hủa Phăn lâng tỉnh Sơn La moon lalay.”

Đh’rứah lâng râu tr’pác, lêy zooi đắh pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung, bh’rợ tr’nêng, bhiệc ặt pazưm liêm ta níh âng zâp vel đông 2 đắh k’noong k’tiếc ơy chrooi pa xoọng chr’nắp liêm ooy bhiệc têêm ngăn zr’lụ k’noong k’tiếc, pa dưr c’rơ đhanuôr đắh k’đhơợng zư, pa dưr pa liêm k’noong k’tiếc têêm ngăn, zr’ziêng, đh’rứah pa dưr pa xớc, pa liêm pr’ắt bh’rợ ty chr’nắp đoàn kết, zr’ziêng chr’nắp Việt Nam-Lào ting nhâm mâng lấh./.

Thắm tình hữu nghị Việt Nam – Lào qua mô hình kết nghĩa bản – bản trên biên giới

                                                                                                                  ( Trấn Long, TTTB)

Những năm qua, tình đoàn kết hữu nghị giữa 2 Đảng, 2 Nhà nước Việt Nam- Lào, giữa tỉnh Sơn La với các tỉnh Bắc Lào được vun đắp, tô thắm bằng nhiều việc làm ý nghĩa, thiết thực. Tại tỉnh Sơn La, trên tuyến biên giới Việt Nam – Lào, có 7 bản hai bên biên giới đã ký kết nghĩa, với nội dung được cụ thể hóa, sát với thực tế từng địa bàn và phù hợp với phong tục, tập quán của nhân dân hai bên biên giới. Tạo sợi dây gắn kết từng bản, người dân hai bên biên giới theo như truyền thống đoàn kết “bát cơm sẻ nửa, hạt muối cắn đôi”, tăng cường sự hợp tác trong tình hình mới.

Bản Lao Khô 1, xã Phiêng Khoài, huyện Yên Châu, trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1949-1952), được cố Tổng Bí thư Đảng Nhân dân cách mạng Lào Cay-xỏn Phôm-vi-hẳn và Ban xung phong Lào Bắc khi ấy chọn làm nơi xây dựng tổ chức cơ sở hoạt động cách mạng.

Sự giúp đỡ tận tình, không màng hiểm nguy của gia đình ông Tráng Lao Khô đã nuối giấu cán bộ và hỗ trợ hết mình cho nước bạn đã góp phần thắt chặt tình đoàn kết giữa hai Đảng, hai đất nước, hai dân tộc Việt - Lào. Từ một vài hộ đồng bào dân tộc Mông của gia đình ông Tráng Lao Khô, nay đã phát triển thành bản mới, lấy tên Lao Khô 1 thay cho cái tên Phiêng Sa trước đây. Đây cũng là bản đầu tiên được chọn triển khai hoạt động kết nghĩa các bản hai bên biên giới ở Sơn La.

Theo ông anh Tráng Lao Khai, Trưởng bản Lao Khô 1, bản có 130 hộ, trước khi kết nghĩa, người dân bản Lao Khô 1 và bản Nà Khạng, thuộc cụm bản Phiêng Xa, huyện Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn ( Lào) vốn đã xem nhau là anh em, bản bên này xảy ra chuyện gì thì người dân bên kia cùng chia sẻ; chỉ có điều khi chưa kết nghĩa thì việc đi lại, thăm thân hoặc các hoạt động trao đổi, giao lưu gặp một số khó khăn:“Khi kết nghĩa bản – bản, chúng tôi sản xuất bên này thì bạn cũng sẵn sàng đến để trao đổi kinh nghiệm, và khi có kinh nghiệm thì chúng tôi chuyển đổi kinh nghiệm của chúng tôi cho các bạn;, ví dụ như cây ngô, cây lúa trước đây, bây giờ chúng tôi đã chuyển đổi sang cây ăn quả, bạn cũng đã thấy mô hình của chúng tôi có hiệu quả nên sang học hỏi, chúng tôi cũng sẵn sàng hướng dẫn cách trồng và chăm sóc cây ăn quả.”

Bên cạnh trao đổi công việc, giao thương hàng hóa, chiến sĩ Ðồn Biên phòng Chiềng On, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La cùng bà con bản Lao Khô 1 cũng sang bản Nà Khạng hướng dẫn dân bản cách làm ruộng nước và đưa giống lúa mới vào trồng thử nghiệm; chuyển giao kỹ thuật trồng, hỗ trợ, cung ứng gần 2.000 giống cây ăn quả như mận hậu, chanh leo.... Nhờ đó, dân bản Nà Khạng đã tích cực áp dụng khoa học, kỹ thuật vào trồng trọt, từng bước tăng thu nhập; việc trao đổi hàng hóa giữa nhân dân hai bên diễn ra thuận lợi hơn. Ông Dừ Lao Chảnh ở bản Lao Khô 1, xã Phiêng Khoài cho biết: “2 bên Việt – Lào kết nghĩa anh em, tôi cũng sang bên kia để giúp đỡ anh em bên Lào như: Nà Khạng, Keo Lôm, Phiêng Xa…về mặt hoa quả. Sang bên đấy họ bán mình cũng mua mang về để bán giúp đỡ anh em; còn trong bản tôi trồng những hoa quả gì năng xuất cao thì cũng mang sang bên kia giới thiệu cho anh em để cùng nhau làm.”

Năm 2013, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Sơn La đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương giới thiệu và tổ chức ký kết kết nghĩa 7 cặp bản và bản ở hai bên biên giới thuộc huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La và huyện Xiềng Khọ, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào. Gần 10 năm kết nghĩa, các đơn vị, các bản đã thực hiện nghiêm quy chế kết nghĩa, hỗ trợ nhau trong các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, cùng giải quyết các vụ việc xảy ra trên biên giới với tinh thần của những “người anh em”, của mối tình đoàn kết quốc tế trong sáng; không còn tình trạng xâm canh, xâm cư, bà con bỏ ruộng nương, xuất cảnh trái phép sang biên giới đi lao động, đời sống của bà con khu vực biên giới ngày một khấm khá hơn. Ông Bun-Luôi Súc-Thi-Vông, Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào cho biết: “Các bản giáp ranh dọc đường biên giới giữa tỉnh Hủa Phăn và tỉnh Sơn La từ trước đến nay luôn giữ mối quan hệ kết nghĩa rất thân thiện, gắn bó keo sơn, đoàn kết, được qua lại, thăm thân, giao lưu học hỏi, giúp đỡ lẫn nhau. Cùng nhau chung sức bảo vệ vững chắc đường biên mốc giới của hai quốc gia, dân tộc Việt Nam-Lao nói chung, đặc biệt là các địa phương của tỉnh Hủa Phăn và tỉnh Sơn La nói riêng.”

Song song với chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong phát triển kinh tế xã hội, việc kết nghĩa giữa các cụm bản dân cư hai bên biên giới đã góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội khu vực biên giới;phát huy sức mạnh quần chúng trong quản lý, bảo vệ, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển; củng cố mối quan hệ truyền thống đoàn kết, hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào ngày càng bền chặt./.